Uzasadnienie
Skargą z 26 kwietnia 2026 r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, M. Z. zakwestionował bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Kazimierzy Wielkiej, domagając się zobowiązania organu do rozpoznania jego wniosku o udzielenie informacji publicznej z 6 kwietnia 2026 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku oraz zasądzenia od organu na jego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo złożenia ww. wniosku w zakresie wskazania sygnatury sprawy oraz jej przedmiotu organ w odpowiedzi z 14 kwietnia 2026 r. wyjaśnił, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W rezultacie organowi umknęło, że odmowa udostępnienia informacji publicznej musi nastąpić w przewidzianej przepisami formie tj. w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z 25 listopada 2025 r. o sygn. akt III SAB/Gd 496/25).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że złożony przez skarżącego wniosek został rozpoznany w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej "u.d.i.p.". Mianowicie, po dokonaniu analizy jego treści uznano, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. W konsekwencji brak było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji odmowy udostępniania informacji publicznej albo umorzenia postępowania w sprawie jej udostępniania. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie odmówił udostępnienia informacji publicznej, lecz poinformował, że przedmiot wniosku nie mieści się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p.
W piśmie z 8 czerwca 2026 r. skarżący wniósł o rozważanie przez Sąd przeprowadzenia z urzędu dowodu z dokumentów akt sprawy o sygn. KI.182.RSD.67.2026, będących w posiadaniu organu, na okoliczność, że 19 marca 2026 r. policjant z Komendy Powiatowej Policji w Kazimierzy Wielkiej zadzwonił do jego ojca, informując go, że wpłynęło zawiadomienie, w którym wskazano skarżącego jako podejrzanego (lub sprawcę) i domagając się przekazania numeru, z którego dzwoni, jeśli strona będzie chciał się skontaktować odnośnie sprawy. W dniu 2 stycznia 2026 r. policjant ponownie zadzwonił do ojca skarżącego, oczekując, że ten poda jego numer telefonu. Ojciec wyjaśnił mu, że przekazał stronie treść rozmowy z 19 marca 2026 r. i nie ma upoważnienia do przekazywania jej danych osobowych, w tym numeru telefonu. Policjant poinformował go, że dzwoni w zastępstwie koleżanki i jednocześnie potwierdził, że wpłynęło zawiadomienie, w którym wskazano skarżącego jako podejrzanego.
W rezultacie, zdaniem skarżącego, na moment składania wniosku o informację publiczną przedmiot wniosku był zatem na tyle skonkretyzowany, że wiadomym było, że dotyczy on konkretnie ww. sprawy – której podania sygnatury i przedmiotu domagał się w złożonym wniosku.
W piśmie z 25 czerwca 2026 r. organ, odnosząc się do ww. wniosku dowodowego, poinformował, że na okoliczność rozmów telefonicznych z 19 marca 2026 r. i 2 kwietnia 2026 roku (których dotyczył wniosek z 6 kwietnia 2026 r.) w Komendzie Powiatowej Policji w Kazimierzy Wielkiej zostało przeprowadzone postępowanie skargowe L.dz. SRS-0510/2/S/2026 r., w ramach którego przedmiotowe okoliczności zostały szczegółowo przeanalizowane, a zarzut podniesiony przez skarżącego uznano za niepotwierdzony. Postępowanie skargowe zostało zakończone 21 maja 2026 r., a skarżącemu udzielono pisemnej odpowiedzi.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2010r. o sygn. akt I OSK 646/10, dostępne w CBOSA).
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Z art. 13 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej również dalej "u.d.i.p.", wynika że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.
1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są przede wszystkim organy władzy publicznej – do których bez wątpienia należy zaliczyć Komendanta Powiatowego Policji w Kazimierzy Wielkiej.
We wniosku z 6 kwietnia 2026 r. skarżący, powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., skierował do ww. organu żądanie udostępnienia informacji w zakresie
"sygnatury sprawy oraz przedmiotu sprawy (to, czego sprawa dotyczy) z zawiadomienia, w którym wskazano mnie jako podejrzanego". Strona, opisując stan faktyczny, jaki legł u podstaw złożenia przedmiotowego wniosku, wskazała, że:
- - "19 marca 2026 i 2 kwietnia 2026 r. w rozmowie telefonicznej z osobą trzecią funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Kazimierzy Wielkiej podali, że wpłynęło zawiadomienie, w którym wskazano mnie jako podejrzanego",
- - wysnuwając następnie z tego prawidłowy wniosek, że przedmiot jego żądania jest na tyle skonkretyzowany, że wiadomym jest, że dotyczy on konkretnej sprawy.
Kwestią sporną w sprawie było to, czy żądana przez stronę skarżącą informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a od osoby je wykonującej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Przepisy u.d.i.p. stanowią uszczegółowienie prawa o charakterze konstytucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Organ, do którego skierowano wniosek, stoi na stanowisku – które legło u podstaw odpowiedzi udzielonej stronie skarżącej w piśmie z 14 kwietnia 2026 r. – że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, ograniczając się do stwierdzenia, że cyt. "na dzień sporządzenia ww. pisma (tj. 14 kwietnia 2026 r.) nie są prowadzone sprawy w których byłby Pan stroną postępowania przygotowawczego".
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Sąd podziela w tym zakresie ugruntowane stanowisko wyrażone w judykaturze – na którą powołuje się również skarżący – że skoro informacją publiczną jest w szczególności informacja o stanie przyjmowanych przez organy spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e u.d.i.p.), to także dane niezbędne do identyfikacji załatwianych spraw – takie zwłaszcza, jak ich sygnatura, oznaczenie stron lub przedmiotu – muszą być uznane za informację publiczną. Co do zasady dochodzone złożonym w niniejszej sprawie wnioskiem informacja o sygnaturze konkretnej sprawy – sama w sobie, a nawet łącznie z oznaczeniem przedmiotu sprawy – stanowią informację prostą, czyli taką informację, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 października 2017 r. o sygn. akt IV SA/Po 675/17, wyrok WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2018 r. o sygn. II SAB/Kr 59/18, WSA w Poznaniu z 4 marca 2021 r. o sygn. akt IV SAB/Po 144/20, dostępne w CBOSA).
Stąd też zawarte we wniosku z 6 kwietnia 2026 r. żądanie udostępnienia informacji na temat sygnatury oraz przedmiotu sprawy stanowiło żądanie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przepisy u.d.i.p. nie mogą być wykorzystywane jako instrument do uzyskiwania informacji, dla których właściwy tryb udostępnienia został określony w odrębnych przepisach prawa – co wynika z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. W tym miejscu zaakcentować trzeba – odnosząc się do stanowiska organu o braku prowadzenia postępowania przygotowawczego, w którym skarżący byłby stroną – że z tego względu skarżącemu nie przysługiwało prawo dostępu do informacji publicznej w innym niż u.d.i.p. trybie np. uregulowanym w K.p.k. Co się zaś tyczy postępowanie skargowego L.dz. SRS-0510/2/S/2026 r. – o jakim mowa w odpowiedzi organu z 25 czerwca 2026r. na wniosek dowodowy skarżącego – to postępowanie to miało charakter wtórny względem złożonego przez stronę wniosku z 6 kwietnia 2026 r. Jakkolwiek w złożonych wyjaśnieniach organ twierdzi, że w sprawie tej przeanalizowano okoliczności związane z rozmowami telefonicznymi z 19 marca 2026 r. i 2 kwietnia 2026 roku (których dotyczył wniosek skarżącego), to powołując się na udzieloną skarżącemu pisemną odpowiedź, którą odebrał 22 maja 2026 r., nie nadesłano wraz z pismem z 25 czerwca 2026 r. ani choćby samej tej odpowiedzi, ani akt tego postępowanie skargowego.
Mając na uwadze powyższe wywody, w ocenie Sądu, sposób załatwienia sprawy przez organ poprzez wystosowanie do wnioskodawcy pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej nie stanowi rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a to z kolei oznacza że organ pozostaje w bezczynności.
Z powyższych powodów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał organ w pkt I wyroku do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z 6 kwietnia 2026 r. – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy.
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. i uznając, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), Sąd uwzględnił że takim naruszeniem jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17, dostępne j.w.). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14).
Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała, gdyż organ w sposób terminowy zareagował na wniosek strony skarżącej, wyrażając i uzasadniając pisemnie stanowisko prawne, które jednak – w ocenie Sądu – nie zasługuje na aprobatę.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego (100 zł).