Uzasadnienie
J. G. wniosła 24 sierpnia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach w przedmiocie wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej odrzucenie i zasądzenie na swoją rzecz od skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, argumentując że strona nie poprzedziła skargi ponagleniem, o jakim mowa w art. 37 K.p.a., a decyzją z 4 września 2026r. odmówiono przyznania skarżącej świadczenia aktywni rodzice w pracy na córkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Tym samym, w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie dopuszczalne byłoby wówczas, gdyby strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 – 3 K.p.a., to znaczy złożyła ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest tu ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Warunek skutecznego wniesienia skargi na bezczynność – poprzez odwołanie się w art. 52 § 2 p.p.s.a. do czynności procesowej, polegającej na wniesieniu ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a. – wskazuje na chronologiczny aspekt wdrożenia tego środka i nie może być oderwany od roli jaką pełni (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2022 r. o sygn. I OSK 1208/22, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej CBOSA).
Jak wynika z akt sprawy administracyjnej oraz odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie strona nie złożyła ponaglenia co do zaskarżonej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach w przedmiocie wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy. Jedyną reakcją skarżącej była jej pismo z dnia 24 sierpnia 2026 r. – którym wniosła skargę do tut. Sądu. Natomiast, jak trafnie wskazał organ, telefoniczna interwencja, w której strona wnosi o kontakt w swojej sprawie, nie stanowi ponaglenia w rozumieniu przepisów prawa – które powinno być uzasadnione i skierowane do Prezesa ZUS.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.
Nie mógł odnieść skutku wniosek pełnomocnika organu o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, gdyż w p.p.s.a. przed wojewódzkim sądem administracyjnym obowiązuje zasada jednostronnego zwrotu kosztów wyłącznie na rzecz skarżącego (art. 200, art. 199 p.p.s.a.).