Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 lipca 2026 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego.
Na podstawie zarządzenia z dnia 23 września 2026 r. wezwano skarżącego do wykazania, czy wystąpił w trybie art. 37 kpa z ponagleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wówczas należy nadesłać do Sądu jego odpis. Dla dokonania tej czynności wyznaczono siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 października 2026 r.
W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał do Sądu pismo opatrzone datą 13 maja 2026 r., które zostało złożone elektronicznie do ZUS przez Platformę Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Według art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Wobec treści przywołanych przepisów warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie wystąpienie przez stronę skarżącą z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia nad organem, który, w ocenie strony skarżącej, pozostaje w bezczynności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wystąpił przed wniesieniem skargi z ponagleniem do organu wyższego stopnia nad Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, czyli do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności za ponaglenie takie nie można uznać pisma skarżącego z dnia 13 maja 2026 r., które zostało złożone elektronicznie do ZUS przez Platformę Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to zatem, że skarżący składając niniejszą skargę do sądu administracyjnego nie wyczerpał przysługującego mu w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.