Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 lipca 2026 r. J. W. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta C..
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II skarżący pismem z dnia 28 sierpnia 2026 r. został wezwany w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi do wykazania czy przed wniesieniem skargi do sądu złożył w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ponaglenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Burmistrza Miasta C.. W przypadku wniesienia takiego ponaglenia wezwano skarżącego do nadesłania jego odpisu. Ponadto został wezwany w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi do usunięcia braków formalnych skargi przez dokładne oznaczenie przedmiotu skargi, a mianowicie wskazanie na czym polega bezczynność Burmistrza Miasta C., tj. jakiego konkretnie aktu nie wydaje ten organ oraz do wskazania swojego numeru PESEL.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została doręczona skarżącemu w dniu 1 września 2026 r.
Skarżący nie wykazał, że wniósł ponaglenie oraz nie uzupełnił braków skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.). stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. stanowi warunek formalny skuteczności skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia do organu wyższego stopnia czyni skargę niedopuszczalną.
Ponaglenie jest szczególnym rodzajem podania, zawierającego żądanie rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłego prowadzenia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej wyższej instancji. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 § 1 k.p.a., a więc zawierać m.in. żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania – możliwe do zidentyfikowania przez organ pierwszej instancji, gdyż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać żądanie strony, będące ponagleniem organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 4 k.p.a.). Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy.
Z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził skargi do sądu administracyjnego stosownym ponagleniem skierowanym do organu wyższego stopnia w stosunku do Burmistrza Miasta C..
Tym samym, skarżący przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpał wskazanego trybu ponaglenia. W takiej sytuacji skarga podlega odrzuceniu jako przedwczesna i niespełniająca wymagań formalnych przewidzianych w art. 53 § 2b p.p.s.a.
Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga, powinna spełniać wymogi pisma procesowego, a ponadto powinna zawierać m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności.
Należy zaznaczyć, że w razie wątpliwości co do przedmiotu skargi, Sąd nie może samodzielnie dokonywać wyboru w tej kwestii, domyślać się intencji jej autora, bowiem jasne i precyzyjne określenie przedmiotu skargi należy wyłącznie do strony, która skargę tę wniosła. Dopiero po dopełnieniu tego obowiązku sąd może nadać skardze bieg i w konsekwencji dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Dlatego też nieokreślenie, niejednoznaczne wskazanie przedmiotu skargi jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie, obligującym Sąd do wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi. Natomiast zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Pismo z dnia 28 sierpnia 2026 r. stanowiące wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wykazania, że skarżący wniósł w sprawie ponaglenie, zawierające prawidłowe pouczenia o skutkach niezastosowania się do niego w wyznaczonym terminie doręczono skarżącemu w dniu 1 września 2026 r. Zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i wykazania, że wniesiono ponaglenie upłynął w dniu 8 września 2026 r. Skarżący nie wykazał, że wniósł ponaglenie, nie uzupełnił również braków formalnych skargi – nie wskazał przedmiotu skargi oraz numeru PESEL.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.