Uzasadnienie
P.T. w dniu 12 maja 2026 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 17 lutego 2026 r., nr 002412/REJON2/2026, prowadzonego pod numerem SKO Gd/1481/26.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 czerwca 2026 r. wezwano skarżącego do wskazania czy przed wniesieniem skargi zwracał się z ponagleniem do Kolegium, a jeżeli tak do złożenia odpisu tego ponaglenia – w terminie 7 dni.
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem ePUAP w dniu 11 czerwca 2026 r. (k. 32 akt).
Pismem z 15 czerwca 2026 r. skarżący oświadczył, że w związku z otrzymaniem zawiadomienia o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy podtrzymuje w całości wniesioną skargę. Wskazał, że do dnia niniejszego pisma organ nie rozpoznał skutecznie odwołania, pomimo upływu kolejnych miesięcy od jego wniesienia. Przedłużające się postępowanie wywiera na stronę realne i negatywne skutki. Znajduje się on w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Uzyskane wsparcie z MOPS nie zaspokaja podstawowych potrzeb i nie rekompensuje skutków długotrwałego braku rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Brak decyzji uniemożliwia stronie uzyskanie pewności co do przysługujących jej świadczeń oraz utrudnia planowanie dalszych działań związanych z sytuacją bytową skarżącego. Z każdym kolejnym miesiącem skutki bezczynności organu stają się coraz bardziej dotkliwe.
Wobec tego strona wniosła o uwzględnienie powyższych okoliczności przy rozpoznawaniu sprawy, stwierdzenie bezczynności (ewentualnie przewlekłego prowadzenia postępowania) przez organ oraz rozważenie zastosowania środków przewidzianych w art. 149 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Ponaglenie, o którym mowa w tym przepisie, stanowi instytucję uregulowaną w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) dalej "k.p.a.", i jest niezbędnym warunkiem, jaki należy spełnić, aby móc skutecznie złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Dlatego to skarżący obowiązany jest wykazać, że uprzednio skorzystał z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienia NSA z 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18; z 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2754/20; wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 973/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Stąd brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną.
W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15).
W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do wskazania, czy przed wniesieniem niniejszej skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, występował do organu z ponagleniem. Wezwanie to zostało stronie doręczone w dniu 11 czerwca 2026 r., wobec czego termin 7 dni na udzielenie odpowiedzi upływał w dniu 18 czerwca 2026 r. W tym czasie strona nie wskazała, czy występowała z ponagleniem, ani nie nadesłała odpisu takiego ponaglenia do Sądu. Jej pismo z 15 czerwca 2026 r. stanowiło odpowiedź na informację o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy, również doręczoną zbiorczo w dniu 11 czerwca 2026 r. i nie zawierało żadnego oświadczenia w przedmiocie ponaglenia.
Wobec tego należało przyjąć, że warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu, jakim jest wyczerpanie trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., nie został w niniejszej sprawie spełniony. Konsekwencją tego jest niedopuszczalność przedmiotowej skargi, gdyż tylko wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (tak: NSA w postanowieniu z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wskazane w punktach od 1 do 5a), wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.