Uzasadnienie
Wnioskiem z 24 lutego 2026r. (data wpływu do organu) J. U. (dalej: "Skarżący") wniósł do Prezydenta Miasta W. (dalej: "Prezydent", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- - czy najemcy lokali poza czynszem wnoszą opłaty z tytułu podatku od nieruchomości lub jakiekolwiek inne po opłatami za media do spółek miejskich,
- - przedstawienia uzasadnienia stawek najmu lokali miejskich; z analizy zarządzenia wynika jasno, że w większości przypadków pobierany czynsz za jeden metr kwadratowy nie pokrywa w ciągu roku nawet obowiązującej w mieście stawki podatku od nieruchomości od tej powierzchni (w dalszej części pytania Skarżący wyraził swoje wątpliwości o nierynkowości stawek i skutkach w postaci zaburzenia konkurencji i utrudniania prywatnym właścicielom wynajmu własnych lokali),
- - czy podmioty podległe urzędowi wnoszą jakieś opłaty w ramach swojego budżetu, czy to robi np. [...]
Pismem z 3 marca 2026r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022, poz. 902 – dalej:"u.d.i.p."), poinformował, że wniosek zostanie rozpatrzony w terminie do 23 kwietnia 2026r. z uwagi na konieczność zebrania dodatkowych informacji. Jednocześnie w tej samej dacie organ zwrócił się o udostępnienie informacji (potrzebnych dla załatwienia wniosku) do Administracji Zasobów Komunalnych we [...].
Dnia 18 marca 2026r. Skarżący wniósł do Prezydenta Miasta W. "ponaglenie", a następnie pismem z 2 kwietnia 2026r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosku z 24 lutego 2026r.
Po otrzymaniu informacji z Administracji Zasobów Komunalnych Prezydent Miasta pismem z 31 marca 2026r. udzielił Skarżącemu odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku z 24 lutego 2026r. Pismo zostało doręczone Skarżącemu 9 kwietnia 2026r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent stwierdził jej bezzasadność z uwagi na zachowanie ustawowych terminów do załatwienia wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W piśmie z 9 czerwca 2026r. Skarżący wyjaśnił, że wniosek z 24 lutego 2026r. był kolejnym zgłoszonym do Prezydenta Miasta. Stanowił on wniosek o doprecyzowanie informacji udzielonych przez organ na jego wcześniejszy wniosek zgłoszony 29 grudnia 2025r. W dalszej części pisma Skarżący podniósł, że organ nie szanuje przepisów u.d.i.p. albowiem dwukrotnie przedłużył termin udzielenia odpowiedzi a pisma informujące o przedłużeniu terminu nie zawierają prawidłowego uzasadnienia. Wskazał też, że nie otrzymał odpowiedzi na dalsze wnioski, w tym na wniosek złożony 22 kwietnia 2026r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Zakres zaś podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy lub jej nie posiada.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest przede wszystkim zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.ip. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.
W analizowanym przypadku nie budzi wątpliwości Sądu, co nie jest sporne między stronami, że Prezydent Miasta jest organem władzy publicznej obowiązanym do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.) oraz wnioskowana informacja w zakresie o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.).
Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu [...] lutego 2026r. Pismem z 3 marca 2026r. Skarżący został poinformowany, iż z uwagi na potrzebę zgromadzenia dodatkowych informacji wniosek zostanie rozpatrzony do 24 kwietnia 2026 r. Następnie pismem z 31 marca 2026r. (doręczonym 9 kwietnia 2026r.), realizując wszystkie 3 punkty wniosku, udostępniono Skarżącemu żądane informacje.
Zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jednakże, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W sprawie nie można przypisać Prezydentowi bezczynności. Organ bowiem w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, stosowanie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował Skarżącego, że rozpatrzy wniosek w terminie do dwóch miesięcy, przy czym wskazał na okoliczność, która usprawiedliwiała wydłużenie terminu - tj. konieczność zgromadzenia dodatkowych informacji (w okolicznościach sprawy – pozyskania informacji od Administracji Zakładów Komunalnych). Okoliczność ta, wbrew stanowisku Skarżącego, jest usprawiedliwiona, ponieważ Skarżący nie domagał się informacji jednostkowej i zdefiniowanej, lecz kilku informacji – w tym będących w posiadaniu odrębnej jednostki organizacyjnej (jednostki budżetowej) jakim jest Administracja Zasobów Komunalnych, do której zadań należy zarządzanie powierzonym zasobem nieruchomości należących do gminy. Prezydent, informując zatem o konieczności przedłużenia terminu załatwienia wniosku zrealizował w całości obowiązek informacyjny.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ nie naruszył żadnych przepisów u.d.i.p.
Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Końcowo odnosząc się do pisma Skarżącego z z 9 czerwca 2026r. należy poczynić zastrzeżenie co do zakresu kontroli sądowej. W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie znajduje zastosowania w niniejszym przypadku). Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Mając to na uwadze zaakcentować należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność w załatwieniu wniosku z konkretnej daty – tj. z 24 lutego 2026r., zawierającego konkretnie sprecyzowane żądania udostępnienia informacji publicznej. W tej sytuacji ocenie Sądu można poddać jedynie sposób działania (w tym terminowość działań) podejmowanych przez Prezydenta Miasta w reakcji na ten tylko wniosek Skarżącego (tj. z 24 lutego 2026r.) Przepisy prawa (procesowe oraz u.d.i.p.) nie przewidują "uniwersalnej" skargi na bezczynność organów administracji publicznej.
Każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej inicjuje odrębne postępowanie administracyjne – odrębną sprawę administracyjną. Tym samym, poza zakresem niniejszego postępowania są wszelkie kwestie podniesione w treści skargi i dalszych pismach procesowych, a odnoszące się do innych wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Nie jest możliwe, a co więcej nie jest dopuszczalne, aby w ramach rozpoznawania opisanej na wstępie skargi (skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek z 24lutego 2026r.) Sąd przeprowadził ocenę także innych działań organu w związku ze składaniem przez Skarżącego innych pism i wniosków w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.