Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego J. K. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że stosownie do treści art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) warunkiem skuteczności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w formie innej niż przewidziana przepisami nie wywołuje skutków prawnych i zgodnie z art. 257 w związku z art. 258 § 2 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek taki należy pozostawić bez rozpoznania.
Powyższe zarządzenie wraz z pouczeniem o prawie wniesienia na nie sprzeciwu zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 lipca 2009 r.
Pismem z dnia 13 lipca 2009 r. skarżący wniósł sprzeciw od wyżej wymienionego zarządzenia.
Skarżący podał, iż "sprawy odszkodowawcze przeciwko K. z mocy prawa były zwolnione od kosztów sądowych" i wniósł o "zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych ("pomocy finansowej sądu")".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze treść powyższego unormowania ustawowego stwierdzić trzeba, iż zarządzenie referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2009 r. utraciło moc, a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Zgodnie z § 2 tego artykułu, wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Wzór ten został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245).
Przepis art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie złożył aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, chociaż do złożenia w takiej formie przedmiotowego wniosku obligował go przepis art. 252 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O obowiązku takim skarżący był poinformowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w szczególności pismem z dnia 24 kwietnia 2009 r., a zgodny z wymogami ustawowymi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został mu przesłany jako załącznik do tego pisma. Skarżący otrzymał powyższe pismo wraz ze wspomnianym załącznikiem w dniu 14 maja 2009 r., jednak wniosku o przyznanie prawa pomocy w wymaganej formie nie złożył.
Zaznaczyć przy tym trzeba, iż złożenie przez skarżącego w przeszłości wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu nie zwalnia go od obowiązku ponownego złożenia wniosku na urzędowym formularzu, gdyż uprzednio złożony wniosek został już rozpoznany i nie zawiera aktualnych danych niezbędnych do rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie zaznaczyć należy, iż przepis art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje możliwości rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, a jedynym możliwym rozstrzygnięciem w takiej sytuacji jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skoro zatem skarżący nie złożył przedmiotowego wniosku na wymaganym przez przepisy prawa formularzu urzędowym, to niedopuszczalne było merytoryczne orzekanie w kwestii zwolnienia od kosztów (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2005 r. sygn. akt I OZ 842/05 - LEX nr 164157).
Zauważyć przy tym wypada, że skarżący w istocie w żaden sposób nie wykazał okoliczności, o jakich mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwalających na przyznanie stronie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji postanowienia.