Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 lipca 2004r. skarżąca D. W. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o "odsunięcie od udziału w postępowaniu Pana M. A. ze sprawy [...] i [...] z uwagi na jego stronniczość."
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. M. A. postanowieniem Nr [...] z dnia 7 września 2004r. przekazał Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego we W. wymieniony wyżej wniosek D. W. o wyłączenie go w sprawach dotyczących robót budowlanych polegających na podwyższeniu przez rodzinę W. terenu działki nr [...] [...] w N. D. ([...]) oraz wykonaniu przyłączy wodociągowych na działce nr [...] [...] w N. D. ([...]) - celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w prowadzonych postępowaniach nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 24 § 1 i art. 25 § 1 k.p.a. obligująca do zastosowania instytucji wyłączenia od udziału PINB w T. w wymienionych postępowaniach. Strona natomiast wysuwa zarzut stronniczości (art. 24 § 3 k.p.a.). Wyłączenie na tej podstawie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. spowodowałoby niezdolność organu do załatwienia przedmiotowych spraw i w konsekwencji konieczność ich rozpatrzenia przez organ wyższego stopnia (art. 26 § 3 w związku z § 2 k.p.a.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie D. W. wniosła " o pociągnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Pana M. A. do odpowiedzialności dyscyplinarnej za "ukrywanie, popieranie i zacieranie śladów dzikiego budownictwa na działce nr [...] i [...] w N. D.".
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie. W badanym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. prawidłowo postąpił przekazując do organu wyższego stopnia, tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wniosek o wyłączenie organu I instancji od załatwienia wskazanych przez wnioskodawczynię spraw, bowiem przepis art. 26 § 2 pkt 1 k.p.a. stanowi, że w przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 – organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę.
Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła D. W. wraz z "wnioskiem o jego uchylenie i zmianę i wydanie stosownych decyzji w oparciu o art. 107 § 3 k.p.a. art. 6,7,8,9 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a., 65 § 2 k.p.a. i art. 139 k.p.a." Skarżąca zarzuca, że " DWINB we W. krętaczy i mataczy sprawami – wydał lub wywołał skutki prawne do 50 procesów, które nie kończą postępowań i nie wyznaczył żadnej rozprawy."
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po dokonaniu analizy sprawy stwierdził, co następuje
Skarga jako bezzasadna nie może być uwzględniona.
Kodeks postępowania administracyjnego przywiązuje dużą wagę do bezstronności w załatwieniu spraw przez organy administracji publicznej. Istotą unormowanej w rozdz. 5 działu I k.p.a. instytucji wyłączenia jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) przez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także przez organ, który nie jest zainteresowany w sposobie jej rozstrzygnięcia. Chodzi mianowicie o to aby uwolnić te organy lub ich pracowników od podejrzeń o stronniczość oraz zapewnić obiektywizm w orzekaniu (art. 25 k.p.a. – wyłączenie organu oraz art. 24 k.p.a. – wyłączenie pracownika). Poprzez instytucję wyłączenia realizuje się następna zasada ogólna, tj. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej (art. 8 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie D. W. wniosła o wyłączenie od udziału w opisanych we wniosku postępowaniach M. A., który piastuje funkcję organu, pełni bowiem funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Wskazana przez nią przyczyna, z powodu której żąda wyłączenia M. A. od postępowania (stronniczość), mieści się jak słusznie stwierdził organ I instancji, w okolicznościach przepisu art. 24 § 3 k.p.a.
Wskazać należy, że pozycja monokratycznego organu administracji w postępowaniu administracyjnym, w świetle art. 24 § 1 i art. 25 § 1 k.p.a. musi być rozpatrywana w dwóch aspektach. Według art. 24 k.p.a. osoba piastująca funkcję takiego organu musi być traktowana tak samo jak każdy inny pracownik organu administracji. Podlega więc wyłączeniu na takich samych zasadach, jak wszyscy inni merytoryczni pracownicy urzędu. W przypadku wyłączenia powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – traktowanego jako pracownika urzędu, zastosowanie będzie miał art. 26 § 1 k.p.a. Według tego przepisu, w przypadku wyłączenia pracownika (art.
24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy. W sytuacji natomiast wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 25 § 1 k.p.a. stanowiących podstawę wyłączenia organu, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego musi być traktowany jako piastun funkcji organu administracji. W takim przypadku, wyłączenie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, skutkuje koniecznością załatwienia sprawy albo przez organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę (w okolicznościach art. 25 § 1 pkt 1), albo przez organ wyższego stopnia nad organem, w którym osoba wymieniona w art. 25 § 1 pkt 2 zajmuje stanowisko kierownicze. Organ wyższego stopnia może także do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ.
W obu więc przypadkach (art. 24 i art.
25) z uwagi na brak bezpośredniego przełożonego - w rozumieniu przepisów prawa pracy - nad Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w T. o jego wyłączeniu orzeka w formie postanowienia, organ wyższego stopnia, w tym wypadku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.
Skoro więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nie był właściwy do rozstrzygnięcia w kwestii wyłączenia swojej osoby z postępowań wskazanych we wniosku, prawidłowo zatem wskazał na Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. jako organ właściwy do orzekania w tej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.