Uzasadnienie
uzasadnienie do pierwszej sentencji
UZASADNIENIE
Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2006r. sygn. akt I OZ 1488/06 uchylono zaskarżonego przez skarżącego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2006r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1128/03 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata i przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1128/03 oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 maja 2007r. umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ponieważ skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy i zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Adwokat wyznaczony przez Radę Adwokacją podjął czynności w sprawie uczestniczył w rozprawie, wniósł o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, sporządził też, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Dnia 23 maja 2007r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazując zakresu tego wniosku – rozpytany na tę okoliczność i powód złożenia wniosku wyjaśnił, że doręczono mu wyrok Sądu z 11 kwietnia 2007r. oddalający jego skargę zatem na obecnym etapie postępowania sądowego może zgodnie z prawem podejmować czynności procesowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Do pisma dołączył skargę kasacyjną sporządzoną osobiście.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007r. referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata wskazując jako podstawę prawną art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 243 § 3 i art. 258 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Swoją decyzję uzasadnił tym, że Naczelnym Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2006r. ustanowił skarżącemu pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2007r. odrzucono skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez skarżącego. Postanowienie te doręczono skarżącemu i jego pełnomocnikowi, skarżącemu z pouczeniem że od tego postanowienia przysługuje zażalenie które winno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.
E. S. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza a po jego odrzuceniu przez Sąd postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007r. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia 13 lipca 2007r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata, gdyż zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2007r. referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem z 13 lipca 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu stwierdził, że postanowieniem z dnia 9 listopada 2000r. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Wyznaczony adwokat uprawniony jest do podejmowania wszystkich czynności w postępowaniu sądowym – w tym również do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 27 czerwca 2007r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które zostało adwokatowi doręczone.
Wskazał, że wyznaczony przez Naczelny Sąd Administracyjny adwokat, któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa reprezentował skarżącego przez Sądem I instancji, podejmował też czynności po wydaniu wyroku z dnia 11 kwietnia 2007r. – złożył wniosek o uzasadnienie wyroku a następnie pismem z dnia 12 czerwca 2007r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 243 § 3 art. 258 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W sprzeciwie z dnia 6.08.2007r. od postanowienia z dnia 24 lipca 2007r. skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Wskazał, że we wnioski z dnia 25 kwietnia 2007r. podnosił, że wyrok z 11.04.2007r. jest niezgodny z prawem i dalej stwierdził: "A to stanowi podstawę do uchylenia omawianego orzeczenia. Jako skarżący mam prawo odwoływać wszelkie oświadczenia adwokackie. W świetle tych okoliczności wniosłem wniosek PPF dnia 23 maja 2007r. po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem dnia 22 maja 2007r. A z tego wysuwa się teza, że równocześnie wypowiedziałem pełnomocnictwo temu adwokatowi, który na tą okoliczność nie konsultował się ze mną, ani też nie poinformował że podjął taką czynność."
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007r. Sąd odrzucił powyższy sprzeciw uznając iż po myśli art. 259 § 1 i art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od postanowienia z dnia 24 lipca 2007r. sprzeciw nie przysługuje.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2007r. nie podzielając stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd ten uznał, że cytowane przepisy tj. art. 259 §1 w zw. z art. 258 § 2 upsa należy interpretować w świetle art. 45 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdy ma prawo do rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny bezstronny i niezawisły sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodne z art. 198 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) zwany dalej upsa Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zatem zgodnie z dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią art. 259 w zw. z art. 258 upsa w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2007r. sygn. akt I OZ 942/07 na postanowienie referendarza sądowego w sprawie umorzenia postępowania sądowoadmnistracyjnego wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata przysługuje sprzeciw.
Tym samym po myśli art. 260 upsa sprzeciw rozpoznaje Sąd.
W tych okolicznościach przedmiotem rozpoznania sądu będzie kolejny wniosek skarżącego z dnia 13 lipca 2007r.
Wniosek ten należy uznać za bezprzedmiotowy albowiem prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2006r. sygn. akt. I OZ 1488/06 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Wyznaczonemu przez Radę Adwokacką pełnomocnikowi skarżący udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy we wszystkich instancjach. Ustanowiony pełnomocnik reprezentował skarżącego na rozprawie, złożył wniosek o uzasadnienie wyroku, a następnie złożył opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji.
Do pełnomocnika przesłane zostało również postanowienie z dnia 27 czerwca 2007r. o odrzuceniu kasacji złożonej osobiście przez skarżącego.
Z powyższego zatem wynika, że skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy, a pełnomocnik dysponując pełnomocnictwem nadanym przez skarżącego podjął czynności przed sądem I instancji a także w postępowaniu międzyinstancyjnym. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2004r. OSK 93/04 (ONSA 2004/2/23) do czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej podjętej przez adwokata, należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 175 § 1upsa poza wypadkami wymienionymi w § 2 i 3 skarga powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
Wprowadzenie wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistów niewątpliwie ma zagwarantować odpowiedni merytoryczny i formalny poziom skargi i zapewnić stronie ochronę przed odrzuceniem skargi ale również spowodować ocenę zasadności wniesienia tego środka odwoławczego.
Tylko ten element może decydować o wniesieniu skargi kasacyjnej przez pełnomocnika, a nie żądanie strony.
W doktrynie i orzecznictwie przyjęto pogląd, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji strona nie może się skutecznie domagać wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu – gdyż przyznane jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zostało już skonsumowane (post. NSA z 23 kwietnia 2005 II OZ 262/05 niepublikowane, Komentarz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Jan Paweł Tarno str. 501-502 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2006r.
W tych okolicznościach uznać należy że kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej (skarżący po złożeniu przez adwokata w dniu 14 czerwca 2007r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, osobiście 19 czerwca 2007r. sporządził kasację i po jej odrzuceniu składa wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu do kontynuowania postępowania) musi skutkować postanowieniem o umorzeniu postępowania w tej kwestii.
W niniejszym postępowaniu należy rozważyć jeszcze jeden wątek, który pojawił się w pismach skarżącego – w sprzeciwie z dnia 6 września 2007r. i zażaleniu z dnia 26 października 2007r., a jest istotny dla sprawy. W sprawach tych skarżący twierdzi, że skoro po doręczeniu wyroku wraz z uzasadnieniem dnia 22 maja 2007r. złożył 23 maja 2007r. wniosek ustanowienie prawa pomocy to z tego wysuwa się teza, że równocześnie wypowiedział pełnomocnictwo.
Wątek wypowiedzenia pomocnictwa zatem pojawia się w pismach skarżącego wówczas, gdy zamknięte zostało postępowanie międzyinstancyjne związane z wniesieniem skargi kasacyjnej. Opinia adwokata o braku podstaw do wniesienia skargi nosi datę 12 czerwca 2007r. Postanowienie z 27 czerwca 2007r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego zostało skutecznie doręczone skarżącemu i pełnomocnikowi 9 lipca 2007r.. Pełnomocnik nie wniósł od tego postanowienia zażalenia.
Strona oczywiście może wypowiedzieć pełnomocnictwo adwokatowi ustanowionemu z urzędu gdyż decyzja o jego ustanowieniu stanowi uprzywilejowanie strony korzystającej z prawa pomocy a nie ograniczenie.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że do strony której ustanowiono pełnomocnika z urzędu nie ma zastosowania art. 42 § 1 upsa zwłaszcza, że w świetle art. 37 upsa również tak ustanowiony pełnomocnik musi otrzymać pełnomocnictwo strony. Poglądy, że takie pełnomocnictwo nie musi być udzielone na piśmie są odosobnione.
Według sądu jednak takie oświadczenie woli o wypowiedzeniu pełnomocnictwa jest jednoznaczne z rezygnacją z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, ze prawo pomocy zostało przez stronę skonsumowane, choćby z tego względu, że w toku całego postępowania przed Sądem skarżący posiadał pełnomocnika.
W ocenie sądu wniosek o ustanowienie pełnomocnika w dniu 23 maja 2007r. nie można ocenić jako wypowiedzenie pełnomocnictwa. Referendarz Sądowy, który rozpoznał powyższy wniosek zwrócił się bowiem pismem z dnia 4 czerwca 2007r. z pytaniem o powody złożenia tego wniosku. Odpowiedź na pytanie nastąpiło w piśmie 13 czerwca 2007r. Stwierdził on, że jako strona, która otrzymała odpis wyroku z uzasadnieniem " może podejmować czynności procesowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na obecnym etapie postępowania sądowego". Ani treść złożonego w dniu 23 maja 2007r. wniosku o przyznanie prawa pomocy ani powołane pismo skarżącego z 13 czerwca 2007r. w ocenie Sądu nie można interpretować jako wniosku o zmianę pełnomocnika lub wypowiedzenie pełnomocnictwa. Podobnie zresztą jak następny wniosek z 13 lipca 2007r. który jest ściśle związany z postanowieniem Sądu o odrzuceniu skargi.
Na tym etapie postępowania skarżący nie zgłaszał żadnych zarzutów wobec pełnomocnika, które dawałyby podstawę Sądu do rozważania intencji strony.
Również w piśmie z dnia 26 czerwca 2007r. brak jest zarzutu do pełnomocnika, a następuje ponowne podkreślenie, że skarżącemu jako stronie służy prawo do składania wniosków procesowych.
Powyższe pisma wskazywały, że strona nie posiada wiedzy, iż ustanowiony pełnomocnik działa również w postępowaniu przed sądami II instancji i podejmuje czynności po wydaniu wyroku przed sądem I instancji.
Gdyby na etapie toczenia się postępowania kasacyjnego pojawiły się zarzuty co do pełnomocnika i wniosek o zmianę Sąd niewątpliwie skierowałby do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej pismo do rozpoznania tego wniosku. W związku treścią pism skarżącego z dnia 6 września 2007r. i 26 października 2007r. Sąd ponadto podnosi , że oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie jest kierowane do Sądu ale do pełnomocnika lub ewentualnie do Okręgowej Rady Adwokackiej, która go ustanowiła. Sąd jest tylko zawiadomiony o tym fakcie (wypowiedzeniu). Sąd nie jest uprawniony do wyprowadzania tez o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, ale ma być o tym poinformowany. Strona nie złożyła pisma, dowodu, z którego wynika, że wypowiedziała pełnomocnictwo ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
Sąd bowiem pochwala stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2007r. w sprawie I Ca 1998/06 Lex 307289. Teza tego wyroku mówi o tym "że strona może się zwrócić do właściwego samorządu adwokackiego o zmianę pełnomocnika, co nie oznacza jednak, że w sytuacji, gdy organ samorządu wniosku nie uwzględni dotychczasowe pełnomocnictwo wygasa. W takie sytuacji jedynie rezygnacja przez stronę w ogóle z pełnomocnictwa z urzędu lub postanowienie sądu o cofnięciu zwolnienia od kosztów bądź ustanowienie pełnomocnika z urzędu może prowadzić do wygaśnięcia pełnomocnictwa".
W ocenie Sądu rozważania Sądu Apelacyjnego podjęte na tle kodeksu postępowania cywilnego w całości są aktualne do postępowania przed sądami administracyjnymi.
W obu postępowaniach Sąd przyznaje prawo pomocy, pełnomocnika zaś wyznacza rada adwokacka (radcowska), zarząd adwokacki (radcowski) może uwzględnić wniosek o zmianę wskazanego pełnomocnika na innego.
W razie niewydania tego wniosku dotychczasowy pełnomocnik działa dalej, chyba że wniskodawca wypowie mu pełnomocnictwo.
Żadna z tych sytuacji według Sądu nie zaistniała, zatem ustanowiony przez Radę Adwokacka pełnomocnik reprezentuje skarżącego.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 166 i art. 260 upsa należało orzec jak wyżej.
uzasadnienie do drugiej sentencji
UZASADNIENIE
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2006r. sygn. akt I OZ 1488/06 uchylił zaskarżone przez skarżącego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2006r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1128/03 oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 maja 2007r. umorzono postępowanie sądowoadmnistracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa przyznane pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od kosztów i zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Adwokat wyznaczony przez Radę Adwokacką podjął czynności w sprawie, uczestniczył w rozprawie i wniósł o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, sporządził też opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Dnia 23 maja 2007r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazując zakresu tego wniosku- rozpytany na tę okoliczność i powód ponownego złożenia wniosku w piśmie z dnia 13.06.2007r. wyjaśnił, że doręczono mu wyrok Sądu z dnia 11 kwietnia 2007r. oddalający jego skargę zatem na obecnym etapie postępowania może zgodnie z prawem podejmować wszystkie czynności procesowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Do pisma dołączył skargę kasacyjną sporządzoną osobiście.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007r. referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowoadmnistracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 23 maja 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 161 § 1 pkt 3, art. 243 § 3 i art. 258 upsa. Uzasadniając swoją decyzję podniósł, że postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2006r. został przyznany skarżącemu pełnomocnik z urzędu, któremu E. S. udzielił pełnomocnictwa i który podjął czynności przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i w postępowaniu międzyinstancyjnym.
Sprzeciw od powyższego postanowienia, nazwany zażaleniem w dniu 26.06.2007r. wniósł skarżący zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenia art. 176§1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 13 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej .
Postanowieniem Sądu z dnia 27 czerwca 2007r. odrzucono skargę kasacyjną złożoną osobiście przez skarżącego z pouczeniem, że zażalenie na nie może złożyć adwokat lub radca prawny. Postanowienie to z urzędu doręczono również ustanowionemu do sprawy adwokatowi.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007r. Sąd odrzucił sprzeciw uznając , że po myśli art. 259 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6-8ustawy z dnia 30 sierpnia 2007r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od postanowienia z dnia 21czerwca 2007r. sprzeciw nie przysługuje.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie sądu z dnia 10 sierpnia 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2007r. nie podzielając stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd ten uznał, że powołane przepisy art. 259 § 1 w zw. z art. 258 § 2 upsa należy interpretować w świetle art. 45ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdy ma prawo do rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodne z art. 198 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) zwany dalej upsa Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zatem zgodnie z dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią art. 259 w zw. z art. 258 upsa w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2007r. sygn. akt I OZ 942/07, na postanowienie referendarza sądowego w sprawie umorzenia postępowania sądowoadmnistracyjnego wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata przysługuje sprzeciw.
Tym samym, po myśli art. 260 upsa sprzeciw rozpoznaje Sąd.
W tych okolicznościach przedmiotem rozpoznania sądu będzie kolejny wniosek skarżącego - z dnia 23 maja 2007r. – sprecyzowany w dalszych pismach E. S. - w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wniosek ten należy uznać za bezprzedmiotowy albowiem prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2006r. sygn. akt. I OZ 1488/06 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Wyznaczonemu przez Radę Adwokacką pełnomocnikowi skarżący udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy we wszystkich instancjach niniejszej sprawy. Ustanowiony pełnomocnik reprezentował skarżącego na rozprawie, złożył wniosek o uzasadnienie wyroku, a następnie złożył opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji.
Do pełnomocnika przesłane zostało również postanowienie z dnia 27 czerwca 2007r. o odrzuceniu kasacji złożonej osobiście przez skarżącego.
Z powyższego zatem wynika, że skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy, a pełnomocnik dysponując pełnomocnictwem nadanym przez skarżącego podjął czynności przed sądem I instancji a także w postępowaniu międzyinstancyjnym. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2004r. OSK 93/04 (ONSA 2004/2/23) do czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej podjętej przez adwokata, należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 175 § 1upsa poza wypadkami wymienionymi w § 2 i 3 skarga powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
Wprowadzenie wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistów niewątpliwie ma zagwarantować odpowiedni merytoryczny i formalny poziom skargi i zapewnić stronie ochronę przed odrzuceniem skargi ale również spowodować ocenę zasadności wniesienia tego środka odwoławczego.
Tylko ten element może decydować o wniesieniu skargi kasacyjnej przez pełnomocnika, a nie żądanie strony.
W doktrynie i orzecznictwie przyjęto pogląd, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji strona nie może się skutecznie domagać wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu – gdyż przyznane jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zostało już skonsumowane (post. NSA z 23 kwietnia 2005 II OZ 262/05 niepublikowane, Komentarz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Jan Paweł Tarno str. 501-502 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2006r.
W tych okolicznościach uznać należy że kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej ( skarżący po złożeniu przez adwokata w dniu 14 czerwca 2007r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, osobiście 19 czerwca 2007r. sporządził kasację i po jej odrzuceniu składa wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu do kontynuowania postępowania), musi skutkować postanowieniem o umorzeniu postępowania w tej kwestii.
W niniejszym postępowaniu należy rozważyć jeszcze jeden wątek, który pojawił się w pismach skarżącego – w sprzeciwie z dnia 6 września 2007r. i zażaleniu z dnia 26 października 2007r., a jest istotny dla sprawy. W pismach tych skarżący twierdzi, że skoro po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem w dniu 22 maja 2007r. złożył 23 maja 2007r. wniosek ustanowienie prawa pomocy to z tego wysuwa się teza, że równocześnie wypowiedział pełnomocnictwo.
Wątek wypowiedzenia pomocnictwa zatem pojawia się w pismach skarżącego wówczas, gdy zamknięte zostało postępowanie międzyinstancyjne związane z wniesieniem skargi kasacyjnej. Opinia adwokata o braku podstaw do wniesienia skargi nosi datę 12 czerwca 2007r. Postanowienie z 27 czerwca 2007r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego zostało skutecznie doręczone skarżącemu i pełnomocnikowi 9 lipca 2007r.. Pełnomocnik nie wniósł od tego postanowienia zażalenia.
Strona oczywiście może wypowiedzieć pełnomocnictwo adwokatowi ustanowionemu z urzędu gdyż decyzja o jego ustanowieniu stanowi uprzywilejowanie strony korzystającej z prawa pomocy a nie ograniczenie.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że do strony której ustanowiono pełnomocnika z urzędu nie ma zastosowania art. 42 § 1 upsa zwłaszcza, że w świetle art. 37 upsa również tak ustanowiony pełnomocnik musi otrzymać pełnomocnictwo strony. Poglądy, że strona otrzymująca prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie udziela pełnomocnictwa na piśmie są odosobnione.
Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że prawo pomocy zostało przez stronę skonsumowane, choćby z tego względu że w toku całego postępowania przed Sądem skarżący posiadał pełnomocnika.
W ocenie sądu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z dnia 23 maja 2007r. nie można ocenić nadto jako ewentualną, nieudaną próbę wypowiedzenia pełnomocnictwa. Referendarz Sądowy, który rozpoznał powyższy wniosek zwrócił się bowiem pismem z dnia 4 czerwca 2007r. z pytaniem o powody złożenia tego wniosku. Odpowiedź na pytanie nastąpiło w piśmie 13 czerwca 2007r. Skarżący stwierdził, że jako strona, która otrzymała odpis wyroku z uzasadnieniem "może podejmować czynności procesowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na obecnym etapie postępowania sądowego". Ani treść złożonego w dniu 23 maja 2007r. wniosku o przyznanie prawa pomocy ani powołane pismo skarżącego z 13 czerwca 2007r. w ocenie Sądu nie można interpretować jako wniosku o zmianę pełnomocnika lub wypowiedzenie pełnomocnictwa. Podobnie zresztą jak następny wniosek z 13 lipca 2007r. który jest ściśle związany z postanowieniem Sądu o odrzuceniu skargi.
Na tym etapie postępowania skarżący nie zgłaszał żadnych zarzutów wobec pełnomocnika, które dawałyby sądowi podstawę do rozważenia intencji strony.
Również w piśmie z dnia 26 czerwca 2007r. brak jest zarzutu do pełnomocnika, a następuje ponowne podkreślenie, że skarżącemu jako stronie służy prawo do składania wniosków procesowych.
Powyższe pisma wskazywały, że strona nie posiada wiedzy, iż ustanowiony pełnomocnik działa również w postępowaniu przed sądami II instancji i podejmuje czynności po wydaniu wyroku przed sądem I instancji.
Gdyby na etapie toczenia się postępowania kasacyjnego pojawiły się zarzuty co do pełnomocnika i wniosek o zmianę Sąd niewątpliwie skierowałby do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej pismo do rozpoznania tego wniosku. W związku z pismami dnia 6 września 2007r. i 26 października 2007r. Sąd ponadto podnosi, że oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie jest kierowane do Sądu ale do pełnomocnika lub ewentualnie do Okręgowej Rady Adwokackiej, która go ustanowiła. Sąd jest tylko zawiadamiany o tym fakcie (wypowiedzeniu), Sąd nie może wyprowadzać tez o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, ale ma być o tym zawiadomiony. Strona nie złożyła pisma , dowodu , z którego wynika że wypowiedziała pełnomocnictwo.
Sąd bowiem podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2007r. w sprawie I Ca 1998/06 Lex 307289. Teza tego wyroku mówi o tym "że strona może się zwrócić do właściwego samorządu adwokackiego o zmianę pełnomocnika , co nie oznacza jednak, że w sytuacji, gdy organ samorządu wniosku nie uwzględni dotychczasowe pełnomocnictwo wygasa. W takie sytuacji jedynie rezygnacja przez stronę w ogóle z pełnomocnictwa z urzędu lub postanowienie sądu o cofnięciu zwolnienia od kosztów bądź ustanowienie pełnomocnika z urzędu może prowadzić do wygaśnięcia pełnomocnictwa".
W ocenie Sądu rozważania Sądu Apelacyjnego podjęte na tle kodeksu postępowania cywilnego w całości są aktualne do postępowania przed sądami administracyjnymi.
W obu postępowaniach Sąd przyznaje prawo pomocy, pełnomocnika zaś wyznacza rada adwokacka (radcowska), zarząd adwokacki (radcowski) może uwzględnić wniosek o zmianę wskazanego pełnomocnika na innego.
W razie niewydania tego wniosku dotychczasowy pełnomocnik działa dalej, chyba że wniskodawca wypowie mu pełnomocnictwo.
Żadna z tych sytuacji według Sądu nie zaistniała, zatem ustanowiony przez Radę Adwokacka pełnomocnik reprezentuje skarżącego.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 166 i art. 260 upsa należało orzec jak wyżej.