Uzasadnienie
W dnia 24 stycznia 2012 r. J. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie od orzekania w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Grochowskiej-Jung i Anny Mierzejewskiej oraz, w przypadku uwzględnienia wniosku, o niewyznaczanie do składu orzekającego w jego sprawie następujących sędziów: Ewy Kwiecińskiej, Stanisława Marka Pietrasa, Andrzeja Kołodzieja, Andrzeja Góraja, Sławomira Antoniuka, Ewy Marcinkowskiej i Danuty Kani. Z uwagi na wątpliwości co do zakresu wniosku, skarżący został wezwany do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie czy zwrot "niewyznaczanie do składu orzekającego sędziów" należy traktować jako wniosek o wyłączenie tych sędziów. W odpowiedzi na wezwanie Sądu J. G. wyjaśnił, że we wniosku z dnia 24 stycznia 2012 r. zwrócił się o wyłączenie wszystkich wymienionych we wniosku sędziów.
Wniosek swój uzasadnił tym, że wymienieni przez niego sędziowie orzekali w analogicznych przedmiotowo sprawach, stąd też istnieje obiektywnie uzasadniona obawa co do ich bezstronności, bowiem wyrazili już pogląd w kwestii dochodzonego przez skarżącego żądania.
W dniu 8 marca 2012 r. sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisław Marek Pietras złożył oświadczenie, w którym wskazał, że znał skarżącego osobiście z uwagi na łączące go ze skarżącym w przeszłości stosunki służbowe.
Pozostali wskazani przez skarżącego sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyłączające od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 2330/11 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Oświadczenia te znajdują się w aktach sprawy na kartach 86 – 91 i 93 – 94.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270) – zwanej dalej ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Nadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 19 ppsa, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Nadto sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 ppsa).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając oświadczenie sędziego Stanisława Marka Pietrasa oraz przytoczone przez niego okoliczności i powołane argumenty stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa wyłączenia. Badając istnienie "okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności" Sąd kierował się – wobec braku kryteriów ustawowych w tym zakresie – zasadami doświadczenia życiowego i w ich płaszczyźnie ocenił oświadczenie sędziego, mając jednocześnie na uwadze konieczność zapewnienia realizacji konstytucyjnej zasady prawa obywatela do bezstronnego sądu, a także umacnianie autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności. Orzeczenie o wyłączeniu sędziego jest niezbędne wówczas, gdy strona miałaby choćby subiektywną, lecz uzasadnioną, wątpliwość co do bezstronności sędziego (v. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 29 października 1993 r. sygn. akt I CO 37/93, Lex Polonica nr 345524).
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Stanisława Marka Pietrasa.
Natomiast, w ocenie Sądu, wnioski skarżącego o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów: Ewy Grochowskiej-Jung, Anny Mierzejewskiej, Ewy Kwiecińskiej, Andrzeja Kołodzieja, Andrzeja Góraja, Sławomira Antoniuka, Ewy Marcinkowskiej i Danuty Kani są nieuzasadnione. Negatywne rozpoznanie spraw przedmiotowo tożsamych ze sprawą skarżącego nie stanowi przejawu stronniczości sędziów, ale jest wynikiem rzetelnego i wnikliwego rozpoznania tych spraw na podstawie obowiązujących przepisów prawa w świetle zasady bezstronności i niezawisłości sędziego.
Nadto, podnoszony przez J. G. argument stanowi wyłącznie odbicie jego niezadowolenia co do rozstrzygnięć wcześniej rozpoznanych spraw ze skarg innych skarżących, jednakże nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości w zakresie bezstronności sędziów, tym bardziej, że wyczerpujące motywy rozstrzygnięć zostały zawarte w uzasadnieniach orzeczeń. Natomiast uwzględnianie wniosków o wyłączenie sędziów wyłącznie na podstawie tego, że w analogicznych przedmiotowo sprawach sędziowie objęci wnioskiem orzekli niezgodnie z oczekiwaniami skarżącego doprowadziłoby do naruszenia zasady niezawisłości sędziowskiej oraz do zapaści sądownictwa.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: