Uzasadnienie
W skardze do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na przetwarzanie ich danych osobowych przez Wójta Gminy S., Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w O. oraz Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., skarżący K. i J. A. zarzucili naruszenie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 101, poz. 926 ze zm.) podnosząc, że wywiad środowiskowy sporządzony w celu wydania opinii w związku z ubieganiem się przez nich o pełnienie funkcji rodziny zastępczej, został przeprowadzony niezgodnie z powyższą ustawą, bowiem dane zbierał osobiście Wójt.
Ponadto odmówiono im wydania zebranych opinii, które są nieprawdziwe i w ten sposób uniemożliwiono im ich zweryfikowanie. Niezależnie od powyższego podali, że ich skarga na Wójta Gminy oraz Kierownika GOPS, a dotycząca nieprawidłowości zaistniałych w toku postępowania przeprowadzonego w sprawie ustanowienia ich rodziną zastępczą, a skierowana do Wojewody [...], została przekazana do rozpatrzenia Radzie Gminy S., a następnie była rozpatrywana na posiedzeniu Komisji Oświaty i Spraw Społecznych Rady Gminy S. w dniu [...] maja 2004 r., podczas którego Dyrektor i pracownicy PCPR udostępnili radnym ich dane osobowe. W ten sposób zatem - zdaniem skarżących - doszło do udostępnienia powyższych danych osobom nieupoważnionym. Wobec powyższego wnieśli o usunięcie z GOPS i PCPR nieprawdziwych opinii zebranych na ich temat.
W trakcie postępowania w powyższej sprawie, Generalny Inspektor Ochrony danych osobowych ustalił, że w dniu [...] grudnia 2002 r. skarżący złożyli do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. podanie o ustanowienie ich rodziną zastępczą w charakterze pogotowia rodzinnego lub rodzinnego domu dziecka i w tej sytuacji w dniu [...] grudnia 2002 r. PCPR zwróciło się do Wójta Gminy S. o wydanie opinii o rodzinie skarżących przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. Z kolei po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego oraz zebraniu informacji od lekarza rodzinnego, pedagoga i sołectwa właściwego ze względu na miejsce ich zamieszkania, opinia GOPS wpłynęła do PCPR w dniu [...] stycznia 2003 r. w której wskazano, że nie dają oni rękojmi należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej.
W związku z tym po sprawdzeniu przez PCPR warunków materialnych i mieszkaniowych skarżących poinformowano ich pismem z dnia [...] stycznia 2003 r., że nie spełniają formalnych warunków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, a w dniu [...] maja 2004 r. na posiedzeniu Komisji Oświaty i Spraw Społecznych Rady Gminy S. z udziałem dyrektora i pracownika PCPR, rozpatrywana była wspomniana wyżej skarga do Wojewody na Wójta Gminy (przekazana do rozpatrzenia Radzie) oraz Kierownika GOPS dotycząca nieprawidłowości zaistniałych w toku postępowania.
Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], odmówił uwzględnienia wniosku, po czym decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], utrzymał ją w mocy. W wyniku skargi do Sądu na decyzję z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1740/07, odrzucił skargę.
W dniu [...] marca 2008 r. skarżący K. i J. A. złożyli do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] powołując się na treść zawartą w załączniku do Uchwały Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia [...] grudnia 2004 r. (uzasadnienie uchwały), z którego wynika, że "Radni tutejszej Gminy w sposób zupełnie nieuprawniony stali się niejako stroną w tym postępowaniu".
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu - powołując się na opisany powyżej stan faktyczny - podał, że powołanie się skarżących na nowe dowody (nowe okoliczności faktyczne) w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że mogą one stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, co w konsekwencji wpływa na treść decyzji w kwestiach zasadniczych i w tym kontekście powołał się na stanowisko doktryny oraz judykatury. Odnosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy, dokument załączony przez skarżących nie spełnia - zdaniem organu - powyższych wymogów, bowiem nie ma wpływu na treść decyzji i odmienne rozstrzygnięcie.
Ponadto organ nie jest uprawniony do oceniania prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez inny organ w ramach kompetencji przyznanych mu na podstawie odrębnych przepisów. Niezależnie od powyższego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą inne okoliczności wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.p.a.
We wniosku do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, K. i J. A. nie zgodzili się ze stanowiskiem organu i powtarzając zarzuty z wniosku z dnia [...] marca 2008 r. oraz załączając kopię artykułu prasowego zawierającego wypowiedzi kierownika GOPS w S. oraz Wójta Gminy S. dodali, że zachodzą wszelkie przesłanki do zgodnego z prawem i etyką wznowienia postępowania.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu - powołując się na stan faktyczny i argumenty w niej zawarte - dodał, że skarżący nie wskazali we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które nie były uprzednio znane organowi i które mogłyby uzasadniać konieczność zmiany decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. i J. A. nie zgodzili się z zaskarżoną decyzją podnosząc, że podtrzymuje ona "błędną ocenę zgłoszonej sprawy, a w dalszej części podtrzymali, iż opinie na temat ich rodziny zawierające ich dane osobowe zostały zebrane w sposób niezgodny z prawem, zaś zarzucając stawianie kierownika GOPS ponad prawem skonstatowali o sposobie rozstrzygnięcia noszącego cechy poplecznictwa.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2009 r. skarżący podtrzymali zarzuty ze skargi odnosząc się przede wszystkim do stanu faktycznego ustalonego w sprawie Nr [...], zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2007 r. i utrzymanej przez decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Ustosunkowując się do powyższego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem procesowym z dnia 2 marca 2009 r. stwierdził, że poza zakresem postępowania w przedmiocie wznowienia pozostaje ocena odrzucenia przez Sąd ich skargi na decyzję z dnia [...] maja 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżących. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Stosownie do zasady trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzje od których nie służy odwołanie, są ostateczne. Oznacza to, iż uchylenie lub ich zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić jedynie w sytuacji przewidzianej w k.p.a. lub w ustawach szczególnych, zaś powyższa zasada służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego decyzji administracyjnej. Stąd też jej wzruszenie może nastąpić pod ściśle ustanowionymi rygorami prawnymi.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], uzyskała status ostateczności.
Jednakże w myśl art. 149 § 3 k.p.a., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, odmowa wznowienia postępowania może być wydana tylko w razie, gdy postępowanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, bądź podmiotowych oraz gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zatem niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych ma przykładowo miejsce w sytuacji, gdy organ działał w innej formie prawnej (np. zaświadczenie) lub gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona ostateczną decyzją, albo gdy strona żąda wznowienia na podstawie przesłanek do stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast niedopuszczalność wznowienia z przyczyn podmiotowych zachodzi wówczas, kiedy na przykład żądanie pochodzi od osoby nieuprawnionej (niebędącej stroną) lub gdy złoży je osoba nie posiadająca zdolności do czynności prawnych.
Innymi słowy mówiąc, decyzja o odmowie wznowienia może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Stąd też niedopuszczalnym jest badanie na tym etapie postępowania przyczyn wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. i ich ewentualnie negatywnego wyniku, bowiem może to mieć miejsce dopiero po wszczęciu postępowania o wznowienie.
W rozpoznawanej natomiast sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oparł swoje rozstrzygnięcie na dokonanej ocenie przyczyn wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.pa., przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowienie postępowania, a więc sprzecznie z art. 149 § 3 w zw. z § 2 k.p.a. i jest to - zdaniem Sądu - naruszenie przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Z tych zatem powodów przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutów ze skargi, bowiem organ winien w nowo prowadzonym postępowaniu albo ewentualnie odmówić wznowienia postępowania i to jedynie z powodów wskazanych już wyżej przez Sąd, bądź też wznowić postępowanie, a następnie po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydać decyzję kończącą wznowienie, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.