Uzasadnienie
B. S. i K. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na odbudowie hali produkcyjnej z zapleczem socjalnym na działkach nr [...] w miejscowości P..
Skarżący, wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wyjaśnili, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od [...] r., skarżąca nie pracuje i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a jedynym dochodem rodziny jest dochód z prac dorywczych wykonywanych przez skarżącego w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że ich jedynym majątkiem jest dom o pow. [...] m2 (o wartości ok.[...] zł), a ich zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: [...] Do wniosku dołączyli kopię decyzji z [...] r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i kopię terminarza wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżący oświadczyli, że nie posiadają kont bankowych, nie korzystają z pomocy opieki społecznej, gdyż jest to dla nich wstydliwy temat. Wnioskodawcy przedłożyli dowody potwierdzające wysokość niektórych wydatków ponoszonych na utrzymanie domu ([...] zł), a także kopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za [...] r.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Z wniosku wynika, że jedynym dochodem skarżących jest dochód z prac dorywczych w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący od czterech lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, skarżąca również nie pracuje ale nie zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Mimo deklarowanych bardzo niskich dochodów, wnioskodawcy nie korzystali z pomocy opieki społecznej. Skarżący podali w oświadczeniu o posiadanym majątku, że ich dom ma powierzchnię [...] m2. Tymczasem, z przedłożonej w odpowiedzi na wezwanie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że powierzchnia ich domu jest znacznie wyższa i wynosi [...] m2, a oprócz tego posiadają oni grunt rolny o pow. [...] ha, o którym nie wspomnieli w złożonym oświadczeniu. Wnioskodawcy przedłożyli tylko niektóre dowody potwierdzające wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, nie przedłożyli np. faktur za energię elektryczną, telefony, czy gaz.
Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali w sposób przekonujący, by rzeczywiście znajdowali się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Skarżący posiadają majątek w postaci dużego domu i gruntu rolnego, wnioskodawca od czterech lat pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a skarżąca nie mając pracy ani innych dochodów, nie zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy. Oznacza to, że wnioskodawcy radzą sobie z zaspokajaniem swoich podstawowych potrzeb życiowych, korzystając z posiadanych zasobów i możliwości. Mimo dochodów znacznie poniżej kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej wynoszącego obecnie [...] zł dla osoby w rodzinie (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej: Dz. U. poz. 1058), nie korzystają z tej formy pomocy.
Przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, by sytuacja majątkowa wnioskodawców rzeczywiście uniemożliwiała poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko w takiej sytuacji prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym. Skarżący są w posiadaniu znacznego majątku, którego koszty utrzymania niewątpliwie ponoszą, ponadto nie podjęli wszelkich dostępnych kroków w celu poprawy swojej sytuacji majątkowej. Nie są oni jednak w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sprawie, z uwagi na bezrobocie. Z tego względu należało zwolnić skarżących od kosztów sądowych w części oraz ustanowić radcę prawnego, a w pozostałej części wniosek oddalić. Orzeczenie wydano na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.