Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza PPF K. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Motywując swój wniosek wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, razem z synem pozostaje na utrzymaniu męża, który pracuje w [...]. Syn jest chory na astmę i z tego powodu jest pod stałą opieką lekarską. Posiadane mieszkanie o powierzchni [...] m2 mieści się w starym budynku i kwalifikuje się do generalnego remontu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni, podała, że wspólne gospodarstwo domowe liczy trzy osoby tj. ona, mąż i dziecko. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna [...] ha, [...] tys. zł oszczędności. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez A. N. wynosi ok. [...] euro miesięcznie, z pensji tej utrzymywane jest gospodarstwo domowe w Polsce i [...].
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
W przedmiotowej sprawie K. N. objęła swoim wnioskiem zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, żądając tym samym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, o którym mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a.
Uwzględniając to, że ze względu na przedmiot skargi (działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej) zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z ponoszenia kosztów postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji jak i sądem drugiej instancji, ocenę zasadności wniosku w pozostałym zakresie tj. ustanowienia pomocy prawnej z urzędu oprzeć należało o przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – art. 199 P.p.s.a. Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Istotą prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest to w istocie rzeczy dofinansowanie strony postępowania sądowego ze środków publicznych. W konsekwencji powinno się sprowadzać wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (postanowienie NSA z 6.10.2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach – z jednej strony uwzględnia się wysokość obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (postanowienie NSA z 30.11.2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy mając na względzie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącej a także treść przywołanych wyżej przepisów należało odmówić przyznania prawa pomocy.
Wysokość uzyskiwanego w rodzinie K. N. dochodu oraz posiadane oszczędności nie pozwalają stwierdzić, że zaistniały okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób bowiem przyjąć, że rodzina dysponująca miesięcznym dochodem ok. [...] euro (ok. [...] zł, wg średniego kursu walut na dzień [...] r.) poniosłaby uszczerbek w swoim utrzymaniu, korzystając z usług adwokata. Również fakt posiadania oszczędności w wysokości [...] tys. zł przeczy tezie o konieczności ponoszenia ze środków publicznych wydatków na pełnomocnika dla skarżącej. Argumentacja wnioskodawczyni, że oszczędności przeznaczone są na remont domu nie może zostać uwzględniona, bowiem należy mieć na uwadze, że w razie udzielenia prawa pomocy, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, czyli w konsekwencji podatnicy, dlatego też nie można brać pod uwagę wydatków, które powstaną w przyszłości a uzasadnieniem byłoby jedynie uchronienie skarżącej przed zmniejszeniem oszczędności.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.