Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 13 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 482/25

Uzasadnienie

Decyzją z 19 lipca 2017 r., na wniosek J. M., dalej jako "inwestor", "uczestnik", Wójt Gminy G. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa fermy trzody chlewnej, położonej na działce nr ew. [...], obręb P., gmina G., powiat [...], województwo zachodniopomorskie, dalej również jako "decyzja o.o.ś."

Wnioskiem z 8 lipca 2021 r. inwestor wystąpił o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie pkt I ppkt 9 o treści "w celu ograniczenia pośredniego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko wynikającego z wykorzystania i zagospodarowywania wytworzonych na terenie projektowanego przedsięwzięcia nawozów naturalnych, zapewnić zbyt całości wytworzonej gnojowicy do biogazowi", domagając się jego skreślenia. Ponadto inwestor wniósł o zmianę pkt I ppkt 11 o treści "wzdłuż ogrodzenia od strony zewnętrznej (z wyłączeniem wjazdów) wykonać pas zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m. Projektowany pas wykonać w formie trzypiętrowej: z drzew wysokich (sosna czarna, modrzew europejski), drzew średniowysokich (wierzba iwa, jarząb pospolity) i krzewów (głóg, śnieguliczka biała, ligustr pospolity, suchodrzew tatarski, czeremcha amerykańska, dereń biały)", domagając się, aby zapis ten otrzymał brzmienie: "wykonanie pasa zieleni izolacyjnej wzdłuż granicy z działką nr [...] obręb P.:

1. a) o szerokości 10 m z wyjątkiem odcinka o długości ok. 35 m zlokalizowanego na przebiegu od granicy z działką drogową nr [...] obręb P. w kierunku południowo-wschodnim. Projektowany pas o szerokości 10 m wykonać w formie trzypiętrowej: z drzew wysokich np. sosna czarna, modrzew europejski, drzew średniowysokich np. wierzba iwa, jarząb pospolity i krzewów np. głóg, śnieguliczka biała, ligustr pospolity, suchodrzew tatarski, czeremcha amerykańska, dereń biały;
2. b) o szerokości minimum 3 m i długości ok. 35 m zlokalizowanego na przebiegu od granicy z działką drogową na 125 obręb P. w kierunku południowo-wschodnim. Projektowany pas o szerokości minimum 3 m wykonać w formie dwupiętrowej: z średniowysokich np. wierzba iwa, jarząb pospolity i krzewów np. głóg, śnieguliczka biała;

oraz o wykonanie pasa zieleni izolacyjnej wzdłuż granicy z działką nr [...] obręb P. o szerokości do 1 m, składającego się z dwóch rzędów roślinności: rzędu drzew średniowysokich np. wierzba iwa, jarząb pospolity i rzędu krzewów np. głóg, śnieguliczka biała".

W uzupełnieniu wniosku, pismem z 25 sierpnia 2021 r., inwestor wniósł także o zmianę pkt I ppkt 12 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, domagając się zastąpienia treści: "powierzchnie ciągów komunikacyjnych, placów manewrowych i składowych wykonać jako niepylące, szczelne, ze szczególnym uwzględnieniem stanowisk opróżniania zbiorników na gnojowicę/napełniania autocystern do transportu gnojowicy", treścią: "ciąg komunikacyjny przebiegający równolegle do drogi gminnej (położonej na działce nr [...]) wraz z dojazdem do stanowisk opróżniania zbiorników na gnojowicę/napełniania autocystern do transportu gnojowicy wykonać jako niepylący, szczelny (np. z płyt betonowych), natomiast pozostałe powierzchnie ciagów komunikacyjnych, placów manewrowych wykonać jako drogi gruntowe, umocnione, ewentualnie np. poprzez narzut kamienia łamanego, szutru lub poprzez pokrycie płytami ażurowymi".

Z kolei w piśmie z 16 maja 2023 r. inwestor domagał się zmiany treści uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w zakresie dopuszczenia możliwości zagospodarowania gnojowicy i dopuszczenia jej zagospodarowania wyłącznie na gruntach należących do inwestora.

Wójt Gminy G., po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 9 grudnia 2024 r., na podstawie art. 155 i 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", art. 85, art. 87, art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt. 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 03 października ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112), dalej jako "o.o.ś.", oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) zmienionego Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1724), dalej również jako "rozporządzenie", po uzgodnieniu realizacji ww. przedsięwzięcia z organami wymienionymi w art. 77 ust. 1 o.o.ś. i uwzględnieniu:

1. - opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej "PPIS") nr [...] z dnia 07 października 2021 r.;
2. - postanowienia nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (dalej "RDOŚ") z dnia 28 kwietnia 2023 r.;
3. - postanowienia nr [...] Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie (dalej "Dyrektor RZGW") z dnia 15 stycznia 2024 r.:

zmienił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 19 lipca 2017 r., nr [...], wydaną na rzecz inwestora dla przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy trzody chlewnej położonej na działce o nr ewid. gr. [...] obręb P., gmina G., powiat szczecinecki, województwo zachodniopomorskie" w następujący sposób:

1. 1) "zmienia się zapis zawarty w pkt I decyzji nr [...] z dnia 19 lipca2017 r. w ppkt 9 - poprzez wykreślenie zdania o treści: "9. w celu ograniczenia pośredniego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko wynikającego z wykorzystania i zagospodarowywania wytworzonych na terenie projektowanego przedsięwzięcia nawozów naturalnych, zapewnić zbyt całości wytworzonej gnojowicy do biogazowni, i wpisanie w jego miejsce zdania o treści:,,9. dopuszcza się stosowanie wytworzonej w gospodarstwie gnojowicy wyłącznie na gruntach należących do inwestora, w dawce nieprzekraczającej 170 kg N/ha w ciągu roku, zgodnie z planem nawożenia azotem. Nawożenie pól gnojowicą wykonywać w chłodnych i wilgotnych warunkach pogodowych, wieczorami, kiedy promieniowanie słoneczne jest słabsze. Nawozy naturalne należy aplikować bezpośrednio do gleby i przyorywać w tym samym dniu. Transport gnojowicy w celu nawożenia pól realizować z wykorzystaniem szczelnego wozu asenizacyjnego. Stosowanie gnojowicy w celach nawozowych dopuszczalne jest przy zachowaniu odległości co najmniej 10 m od brzegów jezior, zbiorników wodnych oraz cieków naturalnych oraz co najmniej 20 m od ujęć wody. Pozostałą gnojowicę, która nie zostanie wykorzystana na gruntach należących do inwestora, należy przekazywać do biogazowni. "
2. 2) zmienia się zapis zawarty w pkt I decyzji nr [...] z dnia 19 lipca 2017 r. w ppkt 11- poprzez wykreślenie zdania o treści: "11. wzdłuż ogrodzenia od strony zewnętrznej (z wyłączeniem wjazdów) wykonać pas zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m. Projektowany pas wykonać w formie trzypiętrowej: z drzew wysokich (sosna czarna, modrzew europejski), drzew średniowysokich (wierzba iwa, jarząb pospolity) i krzewów (głóg, śniegu- liczka biała, ligustr pospolity, suchodrzew tatarski, czeremcha amerykańska, dereń biały), " i wpisanie w jego miejsce zdania o treści: "11. wzdłuż ogrodzenia od strony zewnętrznej (z wyłączeniem wjazdów) wykonać pas zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m. Projektowany pas wykonać w formie trzypiętrowej: z drzew wysokich (sosna czarna, modrzew europejski), drzew średniowysokich (wierzba iwa, jarząb pospolity) i krzewów (głóg, śnieguliczka biała, ligustr pospolity, suchodrzew tatarski, czeremcha amerykańska, dereń biały). JV ramach pasa zieleni izolacyjnej wokół przedmiotowej fermy trzody chlewnej dopuszcza się możliwość zwężenia szerokości tego pasa z 10 m do niżej wskazanych parametrów wyłącznie w następujących lokalizacjach:
3. a) do szerokości nie mniejszej niż 1 m wzdłuż granicy działki inwestycyjnej z działką drogową nr [...] (poza rejonem wjazdu)
4. b) do szerokości nie mniejszej niż 3 m na odcinku o długości do około 35 m zlokalizowanym od granicy z działką drogową nr [...] w kierunku południowo-wschodnim wzdłuż granicy z działką nr [...]. W ww. miejscach pas zieleni izolacyjnej wykonać jako dwurzędowy, złożony z gatunków roślin średnio- i wysokopiennych, takich jak np. wierzba iwa, jarząb pospolity, głóg, śnieguliczka biała. Pasy roślinności należy zrealizować od zewnętrznej strony ogrodzenia.
5. c) sadzonki drzew do utworzenia pasa zieleni w ww. lokalizacjach powinny mieć na wysokości 100 cm obwód wynoszący co najmniej 10 cm, aby w możliwie najkrótszym czasie mogły pełnić funkcję ochronno-izolacyjną. Nasadzenia te należy uzupełnić sadzonkami krzewów. Posadzone drzewa i krzewy należy pielęgnować, a w razie obumarcia zastąpić nowym egzemplarzem. "
6. 3) zmienia się zapis zawarty w pkt I decyzji nr [...] z dnia 19 lipca 2017 r. w ppkt 12 - poprzez wykreślenie zdania o treści: " 12. powierzchnie ciągów komunikacyjnych, placów manewrowych i składowych wykonać jako niepylące, szczelne, ze szczególnym uwzględnieniem stanowisk opróżniania zbiorników na gnojowicę/napełniania autocystern do transportu gnojowicy, " i wpisanie w jego miejsce zdania o treści: "12. nawierzchnie ciągów komunikacyjnych i placów manewrowych na terenie przedmiotowej fermy trzody chlewnej wykonać zgodnie ze szkicem zawartym w piśmie pełnomocnika inwestora z dnia 24 sierpnia 2021 roku, stanowiącym uzupełnienie wniosku o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ciąg komunikacyjny przebiegający równolegle do drogi gminnej (położonej na działce nr [...]) wraz z dojazdem do stanowisk opróżniania zbiorników na gnojowicę/napełniania autocystern do transportu gnojowicy wykonać jako niepylący, szczelny, natomiast pozostałe powierzchnie ciągów komunikacyjnych, placów manewrowych i składowych wykonać jako na-wierzchnie gruntowe ulepszone tj. umocnione kamieniem łamanym lub pokryte płytami betonowymi ażurowymi, "

Organ I instancji nie nałożył obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 o.o.ś. i wskazał, że pozostałe ustalenia decyzji z dnia 19 lipca 2017 r., nr [...], pozostają bez zmian.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji szczegółowo zrelacjonował przebieg postępowania. Odnosząc się do wprowadzonych do decyzji o.o.ś. zmian wyjaśnił, że szerokość pasa zieleni została określona w wyniku zaproponowanych przez inwestora działań minimalizujących oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na akustyczną jakość środowiska i jakość powietrza atmosferycznego. W dokumentacji przedłożonej w ramach niniejszego postępowania wykazano, że pomimo wybudowania budynków chlewni o zakładanej powierzchni zabudowy inwestor nie dysponuje odpowiednio rozległym terenem, aby wokół całej inwestycji możliwe było wykonanie pasa zieleni o zaproponowanej pierwotnie szerokości 10 m i w formie trzypiętrowej, tj. z drzew wysokich, drzew średniowysokich i krzewów. Tym samym już na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niemożliwe było dochowanie powyższego warunku realizacji inwestycji wzdłuż niektórych granic działki inwestycyjnej.

Zdaniem organu, zawężenie pasa zieleni do wnioskowanych parametrów jest zgodne z przepisami prawa, ponieważ w myśl zapisów zawartych w § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81), budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy lub wydzielanie się substancji toksycznych powinny być izolowane od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio- i wysokopiennej. W w/w rozporządzeniu nie określono natomiast szerokości pasa zieleni, nie skonkretyzowano również gatunków roślin, jakie należy stosować podczas jego tworzenia.

W ocenie organu dopuszczalna była również zmiana decyzji o.o.ś. w zakresie sposobu wykonania ciągów komunikacyjnych. Inwestor należycie potrzebę tej zmiany uzasadnił wskazując, na niewielką częstotliwość (maksymalnie 2 -3 razy w ciągu dnia) i krótkim czasem przejazdów po nieszczelnych ciągach komunikacyjnych, a także politykę dotyczącą przeciwdziałania skutkom suszy oraz związanemu z tym ograniczeniu uszczelniania nawierzchni i przenikania wód opadowych do gruntu. Organ podkreślił przy tym, że projektowane zmiany zakresu przedsięwzięcia pozostaną bez wpływu na środowisko przyrodnicze, w tym na powierzchniowe formy ochrony przyrody.

W opinii organu, zmiana zagospodarowania gnojowicy, z uwagi na ograniczone nawożenie pól uprawnych w skali roku (zgodnie z obowiązującym "Programem działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczaniu" nawożenie pól gnojowicą można wykonywać jedynie wiosną i jesienią), nie spowoduje trwałego oddziaływania planowanej inwestycji na klimat i jego zmiany, w szczególności nie spowoduje zmian temperatury, opadów, prędkości wiatrów, czy nasilenia intensywności burz. Ponadto projektowane przedsięwzięcie nie znajduje się na obszarze istotnie narażonym na zmiany klimatu.

Organ wskazał, że w przypadku, gdy zostaną spełnione warunki decyzji inwestycja nie wpłynie negatywnie na stan środowiska i jednolitych części wód (podziemnej i powierzchniowych), a co za tym idzie nie przewiduje się również negatywnego wpływu na parametry środowiskowe oraz osiągnięcie celów środowiskowych określonych zgodnie z aktualnie obowiązującym Programem Gospodarki Wodami.

Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli A. A. i T. C., domagając się jej uchylenia i podnosząc zarzuty:

1. 1) naruszenia art. 155 k.p.a., poprzez wydanie decyzji zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo braku zgody wszystkich stron na takową zmianę,
2. 2) naruszenia art. 6 i 7 k.p.a., poprzez niestanie na straży praworządności i nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli, co nastąpiło poprzez:
3. - wydanie decyzji korzystnej dla jednej tylko strony (inwestora J. M.), a niekorzystnej dla pozostałych stron (odwołujących się i mieszkańców miejscowości P.);
4. - obejście przestrzegania przez inwestora dotychczasowej decyzji środowiskowej nr [...] z dnia 19 lipca 2017 r., poprzez usunięcie zapisów niewygodnych dla niego;
5. - obejście wykonania wyroków WSA w Szczecinie sygn. akt II SAB/Sz 134/20 z dnia 25 marca 2021 r. oraz sygn. akt II SA/Sz 255/22 z 08 września 2022 r., nakazujących wójtowi egzekwowanie postanowień pierwotnej decyzji środowiskowej,
6. 3) naruszenia art. 8 i 9 kpa poprzez:
7. - prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu administracji publicznej, a wywołującego wręcz wrażenie stronniczości, sprzyjania inwestorowi, a także ferowania wspólnych interesów, a także nieinformowanie stron w sposób wyczerpujący o motywach rozstrzygnięcia;
8. - narażenie pozostałych stron postępowania, w tym mieszkańców miejscowości P. na uciążliwe odory wiążące się z wywożeniem przez inwestora gnojowicy na pola, co będzie powodowało frustracje mieszkańców, ich problemy zdrowotne, a także staną się zarzewiem nowych konfliktów i przyszłych procesów cywilnych, tym bardziej, iż brak jest jakichkolwiek mechanizmów, które by zapewniały kontrolę przestrzegania przez inwestora warunków zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z 30 maja 2025 r., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy, po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania oraz przytoczeniu podstaw prawnych rozstrzygnięcia wskazał, że – w jego ocenie, zastosowana w sprawie procedura była prawidłowa, biorąc pod uwagę, że wniosek obejmował zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym stanie faktycznym, przepisy ustawy znajdują zastosowanie "odpowiednio", tj. stosownie do zamierzonych zmian.

Następnie organ odwołał się do postanowień uzgadniających, wydanych przez RDOŚ oraz Dyrektora RZGW i opinii PPIS podkreślając, że organy uzgadniające posiadają specjalistyczną wiedzę i doświadczenie, a zgodnie z art. 77 ust. 10 o.o.ś., postanowienia tych organów wiążą organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem organu II instancji, analiza całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie prowadzi do wniosku, że uzgodnienia właściwych organów odpowiadają prawu, są przeprowadzone rzetelnie, a wnioski wystarczająco merytorycznie uzasadnione.

Kolegium stwierdziło, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony przez osobę do tego uprawnioną (art. 74a ust. 2 o.o.ś.) i został niejako zatwierdzony merytorycznym stanowiskiem profesjonalnego organu, jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Kwestionowanie ustaleń merytorycznych ustaleń tych organów wymaga wiadomości specjalnych i kontrdowodu o tożsamej wadze dowodowej. Natomiast skarżący nie przedstawili merytorycznego dowodu na potwierdzenie swoich zarzutów.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji należycie uzasadnił swoją decyzję, przeanalizował też przesłanki dopuszczalności zmiany decyzji ostatecznej, o których mowa w art. 155 k.p.a. w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie w sprawie, tj. z uwzględnieniem wyłączenia na mocy art. 87 o.o.ś. obowiązku zgody stron postępowania na zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Organ podkreślił przy tym, że zgodę na zmianę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ natomiast zobowiązany jest przeanalizować, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji i czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przeprowadzone ustalenia pozwalają, zdaniem Kolegium, jednoznacznie stwierdzić, że wnioskowana zmiana decyzji nie stoi w sprzeczności z przepisami. Odnosząc się natomiast do przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony, który by przemawiał za zmianą, organ pierwszej instancji podkreślił, że za zmianą przedmiotowej decyzji przemawia słuszny interes strony, w tym przypadku zmiana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest niezbędna do realizacji zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie Kolegium, okoliczność ta została wykazana przez inwestora, czego nie kwestionują pozostałe organy uzgadniające. Podkreślono także, że rozpatrując sprawę, organy wzięły również pod uwagę interes społeczny, nakładając dodatkowe warunki realizacji przedsięwzięcia.

Nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia organu odwoławczego, A. A., dalej jako "skarżąca", wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

. art. 86f ust. 1 o.o.ś, ponieważ zmiana warunków realizacji inwestycji nie może naruszać istoty pierwotnej decyzji środowiskowej;

. art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oparcie się na postanowieniu wcześniej unieważnionym;

. zasady trwałości decyzji środowiskowej, gdyż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Poznaniu z 7 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 62/17, warunki decyzji środowiskowej stanowią element konieczny realizacji inwestycji i nie mogą być dowolnie zmieniane na dalszym etapie.

Skarżąca wskazała, że decyzja wydana przez organ I instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. W jej ocenie z dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę wynika, że uczestnik postępowania świadomie zrezygnował z realizacji pasa zieleni wokół terenu inwestycji w sposób wskazany w decyzji o.o.ś. Obecnie wykonany pas zieleni to pojedyncze nasadzenia małych sadzonek, które w żaden sposób nie spełniają roli wyznaczonej decyzją o.o.ś. z 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W kolejnych, składanych do Sądu pismach skarżąca wskazywała na okoliczności potwierdzające wadliwe, jej zdaniem, procedowanie organów w sprawie zmiany decyzji o.o.ś., a także wybudowanie instalacji z naruszeniem warunków określonych w tej decyzji.

Pismem z 9 stycznia 2026 r. odpowiedź na skargę złożył uczestnik postępowania, wnosząc o jej oddalenie. W jego ocenie zmiana decyzji o.o.ś. z 2017 r. została dokonana po przeprowadzeniu pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ wnikliwie i rzetelnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym raport o.o.ś. wraz z trzema uzupełnieniami. Podkreślił, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z udziałem społeczeństwa, przy uwzględnieniu stanowisk organów współdziałających, które dysponują specjalistyczną wiedzą.

Inwestor odwołał się do postanowienia RDOŚ z 28 kwietnia 2023 r., podkreślając, że warunek wykonania pasa zieleni izolacyjnej został zaproponowany przez niego, potwierdził jednocześnie, że jego dochowanie nie było możliwe już na etapie uzyskiwania decyzji o.o.ś. Zdaniem skarżącego spełnienie tego warunku powinno być oceniane przy uwzględnieniu docelowego zasięgu koron drzew i rozrostu drzew i krzewów, a nie szerokości pasa przy gruncie.

Wskazał także, że zamierzona zmiana dotyczy granicy od strony drogi, a nie od strony miejscowości P.. Skarżąca mieszka w odległości ok 210 m od granicy działki uczestnika, a od tej strony ustalenia decyzji o.o.ś. nie uległy zmianie.

Uczestnik podkreślił, że zmiana pasa zieleni izolacyjnej nie będzie miała wpływu na oddziaływanie instalacji na jakość powietrza i klimat akustyczny.

Uczestnik wywiódł, że sposób zagospodarowania gnojowicy został ustalony w decyzji o.o.ś. wyłącznie z jego inicjatywy. Konieczność zmiany tego warunku wynika z realiów prowadzonej działalności – biogazownie położone w pobliżu fermy nie są obecnie w stanie przyjąć gnojowicy od uczestnika, ponieważ mają już zapewnione wystarczające dostawy substratów od innych rolników, na dowód czego załączono oświadczenie prowadzącego biogazownię. W ocenie uczestnika działanie polegające na wywozie gnojowicy do bardziej odległych biogazowni byłoby nieekonomiczne i nieprzyjazne dla środowiska, wymagałoby bowiem transportu pojazdami ciężarowymi na duże odległości i zbędnej emisji zanieczyszczeń.

Uczestnik podkreślił, że przepisy dopuszczają używanie gnojowicy jako nawozu i niezrozumiałym jest dla niego zakaz używania do tego celu gnojowicy wytworzonej we własnej instalacji, skoro jednocześnie może nabywać taki nawóz od innych podmiotów i stosować go na swoich polach.

W odniesieniu do zmiany sposobu wykonania dróg dojazdowych, uczestnik podniósł, że proponowana zmiana wpłynie korzystnie na zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej i zdolności gruntu do naturalnej retencji wody.

Skarżąca, w piśmie z 23 lipca 2026 r., odniosła się do argumentacji uczestnika przedstawionej w odpowiedzi na skargę.

Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2026 r. pełnomocnik uczestnika postępowania podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie. Wskazał, że podnoszone przez skarżącą okoliczności z zakresu prawa budowlanego nie mają związku z tą sprawą.

Zdaniem uczestnika nie można się zgodzić ze stwierdzeniem skarżącej, iż w związku z postanowieniem, którego nieważność następnie stwierdzono, organy działały bez podstawy prawnej. Pozostawało ono w obiegu i organy musiały brać je pod uwagę. Pełnomocnik uczestnika potwierdził, że decyzja o.o.ś. w tej części, w której jest objęta wnioskiem o zmianę szerokości pasa zieleni była niewykonalna, co wynikało z planowanego usytuowania zabudowy.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi wskazując, że w tej sprawie waży się los jego rodziny, który jest związany z prowadzoną działalnością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stosownie do postanowień art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

1. 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
2. 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według przedstawionych wyżej kryteriów doprowadziła Sąd do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich usunięcie z obiegu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi uczyniono decyzję zmieniającą wydaną 19 lipca 2017 r. decyzję Wójta Gminy G., ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "budowa fermy trzody chlewnej, położonej na działce o nr ew. [...], obręb P., gmina G., powiat [...], województwo zachodniopomorskie".

Zmiany decyzji dokonano na podstawie art. 155 k.p.a. w związku z art. 87 o.o.ś. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi należy zatem poczynić kilka uwag na temat prawidłowego zastosowania wskazanych przepisów.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Stosownie natomiast do art. 87 o.o.ś. przepisy działu V oraz działu IV tej ustawy stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Wyjaśnienia wymaga, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od tego, w którym wydano zmienianą decyzję ostateczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 153/24).

W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 155 k.p.a. organ administracji nie stosuje prawa materialnego. Celem tego postępowania, będącego samodzielnym postępowaniem administracyjnym, jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. oraz czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji.

Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może przy tym polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Konstrukcja art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można upatrywać w nim środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 153/24).

Postępowanie wszczęte na skutek złożenia wniosku o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Istotą tego postępowania jest jedynie ocena, czy w danej sprawie administracyjnej, a więc w ustalonym w niej stanie faktycznym i prawnym sprawy, istnieją szczególne przesłanki, wskazane przez ustawodawcę, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W ramach procedowania w trybie powyższego przepisu organ nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. A skoro tak, to także sąd administracyjny badający legalność decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może kontrolować prawidłowości ostatecznej decyzji, o zmianę której wnioskowała strona. Dopuszczenie możliwości dokonania takiej kontroli w istocie stanowiłoby obejście wyrażanego powszechnie w orzecznictwie i doktrynie zakazu traktowania trybu z art. 155 k.p.a. jako kolejnej instancji w toku postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 1483/23, z 23 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1950/22, a także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 992-1003).

W orzecznictwie sądów administracyjnych, na tle art. 155 k.p.a., prezentowany jest również pogląd, z którym Sąd w składzie orzekającym się zgadza, iż art. 155 k.p.a. służy uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, która okazała się decyzją prawidłową; rolą organu nie jest więc w tym postępowaniu poszukiwanie wadliwości decyzji, a jedynie ocena, czy regulacje prawa materialnego dopuszczają funkcjonowanie alternatywnej, również prawidłowej, decyzji, która w większym zakresie będzie spełniała oczekiwania strony, aniżeli wzruszana decyzja dotychczasowa. Innym słowy mówiąc, tryb określony w art. 155 k.p.a. służy zmianie decyzji niewadliwych. Stwierdzenie, iż decyzja zmieniana obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. uniemożliwia jej zmianę na podstawie art. 155 k.p.a. Tryb, o którym mowa w tym przepisie nie służy bowiem sanowaniu wad decyzji ostatecznej.

Dalej należy wyjaśnić, że przepis, o którym mowa w postępowaniu o zmianę decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia należy, zgodnie z dyspozycją art. 87 o.o.ś., stosować odpowiednio.

Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza stosowanie ich wprost, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, wynikającymi z charakteru rozpoznawanej sprawy, bądź nie stosowanie ich wcale.

Odpowiednie stosowanie art. 155 k.p.a. w sprawach, o których mowa w art. 87 o.o.ś. było przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 1338/24, wyraził pogląd, iż norma z art. 155 k.p.a., odpowiednio stosowana, pełni w procedurze zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach funkcję analogiczną, jak w swoim macierzystym zakresie regulacji. Stanowi ona bowiem procesową podstawę zmiany lub uchylenia każdej decyzji administracyjnej. Skoro w modelu postępowania nadzwyczajnego na podstawie art. 155 k.p.a. jego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, to przeniesiona do drugiego zakresu odniesienia, norma art. 155 k.p.a. nie może ani rozszerzyć, ani zawężać swojego zasięgu.

Odpowiednie stosowanie art. 155 k.p.a. w odniesieniu do zmiany ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostanie zatem zachowane tylko pod warunkiem, że będzie w pełni respektować normatywne przesłanki określone w art. 155 k.p.a. Upatrywanie bowiem w normie art. 155 k.p.a. podstaw do szerszego lub węższego stosowania, w drugim zakresie odniesienia, pośrednio zaprzeczałoby racjonalności ustawodawcy w posługiwaniu się techniką legislacyjną odesłania. Ponieważ ustawodawca w art. 87 u.o.o.ś. ograniczył zakres jego obowiązywania tylko do konieczności uzyskiwania zgody na zmianę decyzji innych niż strona, która złożyła wniosek o wydanie takiej decyzji, lub podmiot, na którego została przeniesiona taka decyzja, stron uczestniczących, to w pozostałym zakresie art. 155 k.p.a. znajduje w pełni zastosowanie. Analiza normatywna zakresu odesłania w art. 87 u.o.o.ś., z zastrzeżeniem odpowiedniego stosowania art. 155 k.p.a., prowadzi do konstatacji, że w przypadku zmiany ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przepis art. 155 k.p.a. powinien być stosowany wprost, bez żadnych modyfikacji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zatem podkreślić, że zmiana wydanej w 2017 r., przez Wójta Gminy G., decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji określonego w niej przedsięwzięcia byłaby możliwa jedynie wówczas, gdyby decyzja ta była niewadliwa, a także gdyby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W odniesieniu do pierwszego w wymienionych elementów należy zwrócić uwagę na to, że istnieją poważne wątpliwości co do prawidłowości decyzji zmienianej w zakresie jednego z warunków realizacji przedsięwzięcia. Jest o tym mowa zarówno we wniosku o zmianę decyzji, w którym pośrednio wskazano, że realizacja pasa zieleni w sposób wskazany w decyzji spowoduje znaczące ograniczenie możliwości wykorzystania działki inwestycyjnej oraz utrudnienia komunikacyjne w obrębie zakładu. Na brak możliwości realizacji inwestycji w tym zakresie w sposób określony w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia wskazywano również w postanowieniu RDOŚ z 28 kwietnia 2023 r. Na stronie 3 postanowienia wyjaśniono, że już na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niemożliwe było spełnienie warunku realizacji przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu pasa zieleni o zaproponowanej pierwotnie szerokości 10 m, w formie trzypiętrowej, wzdłuż niektórych granic działki.

Na niewykonalność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zwrócił również uwagę pełnomocnik inwestora (uczestnika postępowania) wskazując, że niewykonalność decyzji wynikała z planowanego usytuowania zabudowy na działce i podkreślając, że po wydaniu decyzji zostało wydane postanowienie wyjaśniające jej treść, w oparciu o które inwestor (uczestnik postępowania) uzyskał pozwolenie na budowę. Zdaniem uczestnika, stwierdzenie nieważności tego postanowienia w 2021 r. nie może stanowić podstawy do uznania, że działał bez podstawy prawnej.

Jakkolwiek należy się zgodzić ze stanowiskiem uczestnika co do tego, że podejmowane na podstawie aktu, którego nieważność następnie stwierdzono, działania nie mogą zostać uznane za bezprawne, to należy wyjaśnić, że okoliczność ta nie ma wpływu na dopuszczalność zastosowania art. 155 k.p.a. Podstawą zastosowania tego przepisu jest obiektywne ustalenie, czy zmieniana decyzja ostateczna była niewadliwa. Wybudowanie obiektu w oparciu o akt prawny, który został następnie wyeliminowany z obiegu prawnego nie stanowi samowoli budowlanej, ale stan taki wymaga zbadania przez odpowiednie organy zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę i ewentualnie wdrożenie postępowania naprawczego, którego elementem może być konieczność uzyskania ponownie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Na marginesie jedynie należy zwrócić uwagę na to, że – jak wynika z akt postępowania, uczestnik wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji z 2017 r. pismem z 8 lipca 2021 r., które wpłynęło do organu 20 lipca 2021 r. Nieważność postanowienia z 14 sierpnia 2018 r. została stwierdzona postanowieniem SKO w Koszalinie z 27 lipca 2021 r., a więc po złożeniu wniosku o zmianę decyzji.

W ocenie Sądu, obowiązkiem organu I instancji było zatem ustalenie, czy tryb z art. 155 k.p.a. może zostać w niniejszej sprawie zastosowany. Jak już wskazano, postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do ponownego merytorycznego badania sprawy tą decyzją rozstrzygniętej, a wady tej decyzji nie mogą zostać konwalidowane w tym trybie.

W tym miejscu należy wskazać, że zasadnicza różnica między decyzją środowiskową a decyzją o jej zmianie sprowadza się do przedmiotu postępowania, który w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będzie ograniczony do tego co jest zmieniane w zakresie lub sposobie realizacji przedsięwzięcia i wpływu tych zmian na całość oddziaływań generowanych przez przedsięwzięcie, a nie całość przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Łodzi a 4 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 458/19).

W związku z tym, jak wskazuje się w orzecznictwie, zakres przedmiotu postępowania w kwestii zmiany jest ograniczony, a organom administracji nie wolno go przekraczać. Zawiązane są bowiem zakresem złożonego wniosku o zmianę decyzji. Ewentualna weryfikacja nieprawidłowości stwierdzonych w pierwotnym postępowaniu może nastąpić w innym trybie, np. stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. (por. Krzysztof Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. V, LEX/el.2025).

W rozpoznawanej sprawie próbę ustalenia, czy inwestycję od początku zaplanowano w sposób uniemożliwiający wykonanie założonego w decyzji z 2017 r. pasa zieleni podjął RDOŚ w wezwaniu z 16 grudnia 2021 r., żądając przedłożenia dokumentacji obrazującej sposób posadowienia budynków chlewni przed uzyskaniem decyzji z 2017 r., przed wydaniem postanowienia z 2018 r. oraz na etapie ubiegania się o zmianę decyzji. Wyjaśnienia w tym zakresie złożono pismem z 14 stycznia 2022 r., w którym znajduje się graficzne przedstawienie planowanej inwestycji na etapie ubiegania się o ustalenie warunków zabudowy, po wydaniu postanowienia wyjaśniającego z 2018 r. i na etapie uzyskania pozwolenia na budowę. Z rysunków tych wynika, że usytuowanie budynków chlewni nie uległo zmianie.

Okoliczność ta została przez organy dostrzeżona i oceniona w kontekście prawidłowości decyzji z 2017 r. RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym wskazał na niewykonalność decyzji o.o.ś., a organ I instancji w uzasadnieniu decyzji zmieniającej na stronie 18 wprost wskazał, że już na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niemożliwe było dochowanie powyższego warunku (wykonania pasa zieleni o zakładanej szerokości wzdłuż wszystkich granic działki z wyłączeniem wjazdów).

Skoro więc w toku prowadzonego postępowania strona, czy organ dokonujący uzgodnienia, wskazując na konieczność zmiany decyzji, powołują się na niewykonalność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to konsekwencją takiego stanu rzeczy powinno być wydanie decyzji o odmowie zmiany decyzji ostatecznej, a jej wady powinny zostać usunięte w innym, przewidzianym przepisami k.p.a. trybie (np. na podstawie art. 156 k.p.a.), czy też we wspomnianym postępowaniu naprawczym.

Dalej, dokonując oceny dopuszczalności zastosowania tego trybu w rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, że badanie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej powinno odbywać się w dwóch aspektach, to jest czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją zmieniono uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia w zakresie istotnych warunków określonych w postanowieniu uzgadniającym RDOŚ z 20 kwietnia 2017 r., które zostały określone jako "warunki realizacji przedsięwzięcia", co – zdaniem Sądu, należy rozumieć w ten sposób, że ich spełnienie przesądza o dopuszczalności realizacji zamierzonej inwestycji w ogóle. Dotyczy to wykonania pasa zieleni wokół terenu fermy oraz sposobu zagospodarowania wytworzonej gnojowicy. Oba te warunki zostały ustalone w celu zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie uciążliwości odorowych, hałasu, a także zaburzenia krajobrazu. Na marginesie trzeba dostrzec, że oba te sposoby zmniejszenia uciążliwości zostały zaproponowane przez inwestora, który – jak wynika z przedłożonych Sądowi akt, w krótkim czasie po wydaniu decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, podjął działania zmierzające do faktycznej zmiany jej treści w zakresie jednego z tych warunków (pasa zieleni).

Badanie, czy zmiana decyzji leży w interesie społecznym powinno zatem obejmować wszystkie te aspekty, które legły u podstaw ustalenia takich, a nie innych warunków realizacji inwestycji. W postanowieniu RDOŚ z 20 kwietnia 2017 r. oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia wskazano, że teren inwestycji jest położony częściowo w granicach specjalnej ochrony ptaków pn. "Ostoja Drawska" oraz w sąsiedztwie obszaru Natura 2000. Stąd też przeanalizowano wpływ inwestycji m.in. na krajobraz. Na stronie 10 postanowienia wskazano, że planowane przedsięwzięcie będzie stanowiło zmianę wykorzystania terenu z produkcji roślinnej na zwierzęcą. Inwestycja będzie wizualnie naruszać charakter otoczenia, poprzez wybudowanie budynków inwentarskich, których obecnie na tym terenie nie ma. Wskazano na konieczność (jako warunek realizacji inwestycji), wykonania pasa zieleni o szerokości 10 m (od strony zewnętrznej ogrodzenia, z wyłączeniem wjazdów).

Wykonanie pasa przewidziano w formie trzypiętrowej, ze wskazanych w postanowieniu gatunków drzew i krzewów. Dodatkowo przewidziano użycie zadaszenia budynków w kolorze zielonym oraz pomalowanie ścian na kolor szary bądź zielone. Takie sformułowanie warunku, miało – zdaniem Sądu na celu maksymalne zharmonizowanie nowej zabudowy z otoczeniem i doprowadzenie do sytuacji, w której instalacja "stopi" się z tłem, stanie się niewidoczna na tyle, na ile to możliwe i nie będzie zaburzała krajobrazu.

W tym przejawiał się interes społeczny w ustaleniu opisanego wyżej warunku. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż został on sformułowany przez organ profesjonalnie zajmujący się ochroną środowiska, należałoby przyjąć, że takie jego określenie zostało starannie rozważone z punktu widzenia zapewnienia dostatecznej ochrony krajobrazu.

Dokonując zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w tym zakresie, zarówno RDOŚ, uzgadniając planowaną zmianę pozytywnie, jak i organ odnieśli się wyłącznie do uciążliwości odorowych oraz norm hałasu. Żaden ze wskazanych organów nie zbadał w jaki sposób zmiana decyzji w tym zakresie będzie wpływała na krajobraz. W szczególności, czy drastyczne zmniejszenie szerokości pasa zieleni na odcinku przylegającym do działki drogowej (do 1 i 3 m) będzie miało wpływ, i jaki, na ochronę walorów krajobrazowych.

Organ I instancji wyjaśnił co prawda, że projektowana zmiana w zakresie zwężenia pasa zieleni, pozostanie bez wpływu na środowisko przyrodnicze, nie spowoduje także zmiany w lokalnym krajobrazie, stanowiska tego jednak w żaden sposób nie uzasadnił. Prowadzi to do wniosku, że ten aspekt interesu społecznego w zmianie decyzji nie został przez organ rozważony, co ma istotne znaczenie dla oceny prawidłowości wydanej decyzji zważywszy na to, że odwołanie od niej, a następnie skargę złożyła strona, która konsekwentnie w toku postępowania wskazuje na negatywny wpływ na otoczenie instalacji przede wszystkim z powodu jej realizacji niezgodnie z założeniami decyzji z 2017 r.

Nie stanowi takiego uzasadnienia wskazanie, że w § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7 października 1997 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 81), wskazano na konieczność izolowania budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia pasem zieleni, nie określając jednakże jego szerokości, ani gatunków roślin, z których ma być wykonany. Okoliczność, że przepis nakładający taki obowiązek ma charakter ogólny nie wyklucza możliwości określenia szerokości pasa i gatunków roślin, z których ma on zostać wykonany. Zdaniem Sądu, to właśnie organ ustalający środowiskowe uwarunkowania w takim wypadku powinien określić parametry pasa zieleni, biorąc pod uwagę możliwy wpływ instalacji na środowisko naturalne i najbliższe otoczenie. Wykonanie pasa zieleni ma bowiem służyć minimalizowaniu tego wpływu, a jego parametry niewątpliwie będą uzależnione od rodzaju inwestycji i jej potencjalnego szkodliwego wpływu na środowisko.

Podobne stanowisko należy zająć w odniesieniu do zmiany sposobu zagospodarowania gnojowicy wytworzonej w instalacji. Pierwotnie założono, że będzie ona w całości przekazywana do biogazowni. Ostatecznie, z uwagi na brak możliwości zastosowania tego rozwiązania, ze względu na to, że najbliższa biogazownia nie jest w stanie odebrać gnojowicy od uczestnika, a przewóz gnojowicy do dalej położnych biogazowni byłby nieopłacalny, zaproponowano wykorzystanie jej do nawożenia pól, wskazując, że taki sposób zagospodarowania nie będzie miał szkodliwego wpływu na środowisko. Powołano się przy tym na postanowienie Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, z 15 stycznia 2024 r.

Analiza akt postępowania wskazuje na to, że organ prowadzący postępowanie w I instancji wielokrotnie zwracał się do Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie PGWWP z wnioskami o uzgodnienie zmiany decyzji. W piśmie z 20 września 2021 r. organ ten zwrócił się o jednoznaczne określenie wraz z uzasadnieniem dokonanej kwalifikacji przedsięwzięcia, wskazując jednocześnie w jakich wypadkach jest organem właściwym do wydania uzgodnienia, a w jakich wypadkach organem właściwym jest Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie.

Ostatecznie, jak wynika z akt postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, planowane zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostały na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zakwalifikowane jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko.

W konsekwencji organem właściwym do uzgodnienia zmiany decyzji był Dyrektor Zarządu Zlewni w Koszalinie, który postanowieniem z 2 lutego 2022 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.

Przy założeniu, że kwalifikacja przedsięwzięcia, dokonana przez organ prowadzący postępowanie była prawidłowa, wydanie przez właściwy organ decyzji odmawiającej uzgodnienia, powinno stanowić podstawę do wydania decyzji odmawiającej zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem organ w dalszym ciągu prowadził postępowanie, w toku którego zwrócił się o uzgodnienie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, który postanowieniem z 15 stycznia 2024 r., uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia. Tym samym w obiegu prawnym pozostają dwa postanowienia o sprzecznej treści, wydane przez dwa różne organy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, rozpatrując odwołanie od decyzji Wójta Gminy G. okoliczności tej nie dostrzegło, ani się do niej nie odniosło.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że – zdaniem Sądu, organ prawidłowo zakwalifikował przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane zmiany nie są związane z przebudową, rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia. W konsekwencji organ powinien się zwrócić do właściwego organu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o uzgodnienie, stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 4 o.o.ś. Postanowienie odmawiające uzgodnienia zostało wydane przez organ właściwy z punktu widzenia dokonanej kwalifikacji przedsięwzięcia. Brak było zatem podstaw do prowadzenia postępowania, a przede wszystkim nie było podstaw do zwracania się do innego organu o dokonanie uzgodnienia w tym samym zakresie. Uzupełnienie materiału dowodowego przez stronę w odniesieniu do danych stanowiących podstawę uzgodnienia mogłoby ewentualnie być podstawą do zmiany własnego postanowienia wydanego przez organ uzgadniający, nie stanowi natomiast podstawy do tego, aby o uzgodnienie w takiej sytuacji zwracać się do innego organu, który z pominięciem analizy własnej kompetencji do wydania postanowienia i ignorując informację o wydanym już postanowieniu wydał postanowienie pozytywnie uzgadniające przedsięwzięcie.

Na marginesie jedynie należy zauważyć, że – stosownie do art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, co w opisywanej sytuacji powinno skłonić Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie do przekazania wniosku o uzgodnienie Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Koszalinie według właściwości, zwłaszcza, że we wniosku wskazano kwalifikację przedsięwzięcia. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ ten, w piśmie z 7 grudnia 2021 r., zajął jasne stanowisko co do właściwości organu uzgadniającego, a także, że w związku z tym wszelkie pisma w tej sprawie były kierowane do Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie. Stąd też niezrozumiałym jawi się działanie Dyrektora RZGW podjęte w następstwie wniosku organu o uzgodnienie, w którym wprost wskazano na kwalifikację przedsięwzięcia z § 3 ust. 3 rozporządzenia i wydanie postanowienia pomimo tego, że organ ten nie brał faktycznego udziału w tym postępowaniu jako organ uzgadniający.

W tych okolicznościach podnoszone przez uczestnika kwestie związane z dopuszczalnością używania gnojowicy jako nawozu nie mają znaczenia, skoro uzgodnienie w tym zakresie zostało dokonane nieprawidłowo.

Niezależnie od powyższego wskazać jednak należy, że – zdaniem Sądu, okoliczność, iż przepisy dopuszczają wykorzystanie gnojowicy w celach nawozowych nie wyklucza możliwości określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku przekazywania jej w całości do biogazowni, jeżeli taka konieczność wynika z potrzeby ochrony środowiska naturalnego. Nie ulega wątpliwości, że ten sposób wykorzystania gnojowicy wiąże się z uciążliwościami dla otoczenia i organ, określając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia ma obowiązek wyważenia interesu publicznego, którym jest ochrona wartości przyrodniczych i ochrona otoczenia, w tym lokalnej społeczności przez uciążliwościami odorowymi oraz interesu prywatnego inwestora. W rozpoznawanej sprawie ustalając warunki realizacji przedsięwzięcia, w tym warunki, pod którymi może ono w ogóle zostać zrealizowane, organ przyznał prymat interesowi społecznemu.

Zatem zmiana decyzji w tym zakresie byłaby możliwa jedynie wówczas, gdyby wykazano, że interes społeczny się takiej zmianie nie sprzeciwia. Biorąc pod uwagę treść postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie można mieć wątpliwości co do tego, czy planowana zmiana jest dopuszczalna w świetle powyższych rozważań. Niewątpliwie za zmianą decyzji o.o.ś. przemawia interes uczestnika postępowania, przy czym jest to wyłącznie interes ekonomiczny, który nawiasem mówiąc również nie został należycie rozważony. Okoliczność, iż najbliżej położona biogazownia nie jest w stanie przyjąć gnojowicy z instalacji skarżącego nie wyklucza możliwość przekazania jej do innych biogazowni. W rozpoznawanej sprawie nie ustalono jednak czy i w jakiej odległości od instalacji uczestnika takie biogazownie się znajdują i czy rzeczywiście odstawienie tam gnojowicy wiązałoby się z nadmiernymi kosztami w porównaniu z określonym w decyzji o.o.ś, sposobem jej zagospodarowania.

Końcowo wskazać należy, iż z akt postępowania wynika, że inwestycja została w znacznej części zrealizowana. Uczestnik uzyskał pozwolenia na użytkowanie budynków chlewni CH1 i CH2, posadowionych w sposób uniemożliwiający realizację decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 2017 r., co również, zdaniem Sądu, uniemożliwia procedowanie w oparciu o art. 155 k.p.a. Procedura zmiany decyzji w tym trybie nie służy bowiem sanowaniu niezgodnej z założeniami decyzji pierwotnej realizacji nabytego nią prawa (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 1073/24).

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej rozważania (art. 153 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 przywołanej ustawy.

Przytoczone w treści uzasadnienia orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.