Uzasadnienie
K. S. jednocześnie ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący wskazał, że od półtora roku przebywa w Zakładzie Karnym w S. i nie ma możliwości zarobkowania, co przesądza w jego ocenie o braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Jednakże w dalszej części formularza wnioskodawca podał, że mimo odbywania kary w zakładzie karnym, został skierowany do pracy, jednakże do jego dyspozycji pozostaje tylko niewielka część zarobków, które przeznacza na zakup żywności oraz środków higienicznych. Odnośnie informacji dotyczących stanu majątku wskazał, że nie posiada żadnych rzeczy wartościowych, ani oszczędności.
Ponadto wnioskodawca podał, że przed pozbawieniem wolności utrzymywał się z dorywczych prac oraz prowadził samodzielne gospodarstwo domowe.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów skarżący nadesłał zaświadczenie z Zakładu Karnego w S., w którym zawarto informację, że na dzień 10 lipca 2008 r., K. S. posiada środki pieniężne ogółem w kwocie 2 837,33 zł, z czego może dysponować kwotą 986,95 zł.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 431/08 referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że uzyskane przez niego oszczędności są wynikiem półtorarocznej pracy, co w jego ocenie w skali miesięcznej stanowi niewielki dochód. Ponadto wnioskodawca podniósł, że uzbierane środki pieniężne mają służyć zabezpieczeniu jego bytu po odbyciu kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a wniosek będący przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do przepisu art. 245 § 1 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli /por. post. WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/06, publ. LEX nr 191863/. Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym mogłaby przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny.
Przechodząc od powyższych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wymagane jest porównanie wysokości osiąganych dochodów z koniecznymi kosztami utrzymania. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżący, mimo odbywania kary w Zakładzie Karnym w S., osiąga dochód tytułem wykonywanej pracy, do której został skierowany. Jak wynika bowiem z zaświadczenia wydanego przez Inspektora Działu Finansowego Zakładu Karnego w S. wnioskodawca dysponuje, na dzień 10 lipca 2008 r., kwotą 986,95 zł.
Odnosząc się w tym miejscu do treści sprzeciwu, za niezasadny należy uznać argument dotyczący uzyskiwania niewielkiego miesięcznego dochodu, gdyż należy zwrócić uwagę na fakt nie ponoszenia koniecznych wydatków przez skarżącego, co spowodowane jest odbywaniem kary i pokrywaniem kosztów utrzymania skarżącego przez Skarb Państwa.
Wobec powyższych okoliczności oraz w związku z rozpoznawaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie rzeczywistej, aktualnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, a nie domniemanych trudności finansowych, jakie mogą dotyczyć skarżącego po odbyciu kary i opuszczeniu zakładu karnego, należy podnieść, że K. S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.