Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 829/10
Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 16.09.2010 r., R. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono do sprawy skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem WSA z 11 marca 2009 r. sygn. II SA/Rz 224/09.
Na podstawie wniosku PPF, ustalono następujące okoliczności: R. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci w wieku 2 i 5 lat. Rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę w rocznej wysokości 17 417,16 zł. Dochód z gospodarstwa (1,06 ha) ustalony według powierzchni przeliczeniowej wynosi 1898 zł rocznie. Posiadane przez rodzinę wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 116,5 m, oraz nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha. Skarżąca nie otrzymuje dopłat do gruntów rolnych. Prowadzi działalność rolniczą w niewielkich rozmiarach. Ciągnik rolniczy oraz pozostałe maszyny potrzebne do prowadzenia gospodarki rolnej rodzina zmuszona jest wynajmować na okres prowadzenia prac. Z podanych przez skarżącą danych wynika, że średnie wydatki jej rodziny w skali miesiąca obejmują: gaz 50 zł, energia elektryczna 150 zł, bilety miesięczne 140 złotych.
R. B. ponosi także koszty utrzymania samochodu oraz telefonu komórkowego. Koszty związane z pobytem dzieci w przedszkolu wyniosły w miesiącu październiku kwotę 600 zł. Gospodarstwo domowe ponosi także obciążenia związane z dojazdem dzieci do szkół. Pojazd samochodowy, którym dysponuje gospodarstwo został oszacowany na kwotę 1400 zł.
Stwierdzono, co następuje:
R. B. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tego powinna wykazać zaistnienie przesłanek określonych przez prawodawcę w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; ze zm., dalej jako p.p.s.a). W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego strony oraz pozostałych członków gospodarstwa domowego. Ustalenie tak zdefiniowanych okoliczności odbywa się poprzez porównanie wartości majątku trwałego oraz uzyskiwanych dochodów wnoszącego o prawo pomocy do wydatków o wymiarze niezbędnym dla utrzymania osoby fizycznej.
Skarżąca opisując we wniosku swą sytuację udowodniła ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie ponieść pełnego ciężaru związanego z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Łączny miesięczny dochód rodziny podany na osobę w gospodarstwie w wysokości 402,4 zł z trudnością pozwala na zachowanie właściwego poziomu życia. Wykrojenie z tak skromnych dochodów kwot odpowiadających wysokości wpisu sądowego oraz pozostałych wiążących się z niniejszą sprawą opłat i wydatków sądowych, spowodowałoby praktyczną niemożliwość egzystowania strony i jej najbliższych osób. Przedstawione we wniosku zestawienie wydatków gospodarstwa domowego stanowi wysokość oscylującą w granicach łącznych miesięcznych dochodów strony i jej męża. Większość z przedstawionych w treści wniosku PPF wydatków ma dla utrzymania osoby fizycznej charakter konieczny, przez co nie można z nich zrezygnować dla potrzeb wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy spodziewać się, że z uwagi na zbliżającą się porę zimową koszty życia rodziny ulegną znacznemu zwiększeniu. Nie sposób także pominąć, iż w skład rodziny wchodzi dwójka dzieci. Wydatki związane z ich utrzymaniem mają zdecydowane pierwszeństwo wobec wszelkich kosztów postępowań sądowych. Wnioskodawczyni nie może zostać postawiona przed koniecznością dokonywania wyboru pomiędzy opłaceniem kosztów niniejszej sprawy a poniesieniem wydatków opieki i wychowania małoletnich. Tego typu obowiązki mają wobec ciężarów publicznych charakter priorytetowy.
Wypada na koniec dodać, iż podobny sposób sytuację majątkową skarżącej oceniał WSA w sprawach, w których R. B. wnosiła o przyznanie prawa pomocy (np. sprawa o sygn. akt II SA/Rz 398/09, sygn. II SA/Rz 200/10).
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części w oparciu art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.