Uzasadnienie
J. D. w terminie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od wniesionej skargi, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wskazał, że wraz z żoną i 16-letnią uczącą się córką utrzymuje się wyłącznie z pobieranej przez siebie renty w wysokości 730 zł. On sam z uwagi na stan zdrowia pozostaje pod stałą kontrolą lekarską i nie stać go na poniesienie związanych z tym wydatków. Jako posiadany majątek wykazał dom o pow. 120 m² i nieruchomość rolną o pow. 1,15 ha.
Ponieważ dane zawarte w formularzu – wg dokonanej wstępnie analizy – nie wykazały w sposób przekonujący zasadności wniosku (m.in. ze względu na niewspółmierność deklarowanych dochodów do kosztów utrzymania 3-osobowej rodziny), wezwano wnioskodawcę do:
- a) wskazania średniej wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie domu, z wyszczególnieniem opłat za energię elektr., gaz, wodę i kanalizację, wywóz śmieci oraz kosztów zakupu opału,
- b) wskazania kwoty netto pobieranej renty,
- c) wyjaśnienia, czy oprócz żony i córki E. zamieszkują z nim jeszcze inne osoby (z akt sprawy wynikał odbiór kierowanej do niego korespondencji przez dorosłego domownika, tj. drugą córkę, a jeżeli osoby te pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wykazania posiadanego przez nie majątku oraz osiąganych dochodów),
- d) wyjaśnienia, czy w/w osoba /osoby partycypują w kosztach utrzymania domu,
- e) wskazania średniej wysokości wydatków przeznaczanych przez siebie i członków rodziny na zakup żywności oraz leczenie,
- f) wskazania źródeł pokrycia wydatków, o których mowa w pkt a) i e), względem których całkowicie nieadekwatna jest wykazana we wniosku kwota 730 zł,
- g) wskazania sposobu wykorzystania /zagospodarowania posiadanej nieruchomości rolnej i uzyskiwanych z niej dochodów, w tym dopłat do produkcji rolnej,
- h) wykazania wszystkich posiadanych przez siebie i osoby wspólnie gospodarujące pojazdów mechanicznych (marka, rok prod.) – w tym związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego - oraz średnich miesięcznych wydatków związanych z ich utrzymaniem i eksploatacją,
- i) wskazania statusu zawodowego żony,
- j) korzystania ze wsparcia pomocy społecznej,
- k) przedłożenia za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień doręczenia wezwania, wyciągów z posiadanych przez siebie i osoby wspólnie gospodarujące rachunków bankowych.
Wezwanie to - na wypadek jego niewykonania w wyznaczonym 7 dniowym terminie - zawierało rygor rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o informacje zawarte w formularzu PPF.
W odpowiedzi skarżący wskazał, że koszt uzyskania potrzebnych dokumentów znacznie przekroczyłby kwotę 200 zł, w związku z czym jest zmuszony zrezygnować z prośby o umorzenie tej kwoty i przyznania adwokata. Poinformował, że żona pracuje dorywczo, a dorosła córka wraz z mężem wyjechała do Anglii, gdzie obecnie zamieszkuje. Wniósł także o podanie nr konta bankowego do dokonania wpłaty.
Mając powyższe ma uwadze stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie tylko na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, co tym samym wyłącza możliwość orzekania w tym zakresie "z urzędu". Oświadczenie o cofnięciu wniosku, gdyż za takie uznano pismo skarżącego, wywiera skutek w postaci braku podstaw prawnych do jego merytorycznego rozpoznania, co prowadzi do umorzenia postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego.
Niejako na marginesie należy podkreślić, że skarżący mając pełną swobodę w dysponowaniu wnioskiem o przyznanie prawa pomocy decyduje także, czy i w jakim zakresie ustosunkować się do kierowanego do niego wezwania o udzielenie dodatkowych informacji i /lub dokumentów (żądanie ich złożenia ma oparcie w art. 255 P.p.s.a. i dotyczy sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku PPF okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości). Rezygnując z ich udzielenia, niezależnie od wskazanych przez siebie przyczyn, musi się liczyć z określonymi tego konsekwencjami procesowymi, przy czym należy odróżnić zupełny brak odniesienia się do wezwania (skutkujący zgodnie z zawartym w nim pouczeniem rozpoznaniem wniosku wyłącznie w oparciu o dane z formularza PPF) od wyraźnego cofnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy (powoduje to jego bezprzedmiotowość).
W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, że skierowane do skarżącego wezwanie – wbrew jego sugestiom – z wyjątkiem wyciągów z rachunków bankowych, nie dotyczyło przedkładania jakichkolwiek dokumentów (w tym takich, z których uzyskaniem wiązałyby się jakieś koszty), lecz zasadniczo sprowadzało się do udzielenia dodatkowych informacji nt. swojego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych. W tym zakresie "zasłanianie" się przez wnioskodawcę rzekomymi wysokimi kosztami uzyskania bliżej nieokreślonych dokumentów należy uznać za chybione i mające w rzeczywistości stanowić argument usprawiedliwiający brak merytorycznego ustosunkowania się do wezwania. Pozostaje to jednak bez wpływu na skuteczność jego oświadczenia o rezygnacji z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, do czego ma prawo niezależnie od leżących u podstaw tego okoliczności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 258 § 3 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.