Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. P. (dalej: "skarżący") jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej: "Komendant", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z 5 grudnia 2025 r. nr 47/2025 wydana w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w następujący sposób.
Pismem z 29 października 2025 r. skarżący (będący funkcjonariuszem w stanie spoczynku) reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zwrócił się z wezwaniem do zapłaty wyrównania kwoty waloryzacji uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. wynikającego z zastosowania wobec niego kwoty bazowej obowiązującej w roku 2022 tj. 1.614,69 zł zamiast właściwej kwoty bazowej na rok 2023 wynoszącej 1.740,64 zł.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] lutego 2023 r. nr [...] został zwolniony ze służby z dniem [...] lutego 2023 r.
W postępowaniu ustalono również, że w związku ze zwolnieniem ze służby skarżącemu wypłacono należności pieniężne, w tym m.in. uposażenie za styczeń i luty 2023 r.; odprawę; ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy; nadgodziny wypracowane za okres 01.07.2022 r. do 31.12.2022 r. oraz nagrodę roczną za rok 2023. Należności te zostały obliczone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, w szczególności w oparciu o wysokość uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego skarżącemu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "organ I instancji", "Komendant Powiatowy") decyzją z 12 listopada 2025 r. nr 5/25 znak: [...] odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące: styczeń i luty 2023 r., należnego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wyjaśnił, że uposażenie za miesiące styczeń i luty 2023 r. zostało naliczone i wypłacone na podstawie przepisów obowiązujących w tych miesiącach. Podstawą była kwota bazowa wynikająca z ustawy okołobudżetowej na 2023 r. oraz mnożniki kwoty bazowej wynikające z tabeli stawek uposażenia zasadniczego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 marca 2023 r. Rozporządzenie zmieniające z 2023 r. wprowadzające nowe, wyższe mnożniki, weszło w życie dopiero dnia 1 marca 2023 r. i nie zawiera przepisów przejściowych, które nakazywałyby wyrównanie uposażeń za okres poprzedzający jego wejście w życie. Zatem w ocenie organu I instancji żądanie wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. jest bezzasadne.
Od powyższej decyzji skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł odwołanie, zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 105 § 1 k.p.a. polegającym na rozstrzygnięciu przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], co do istoty sprawy, poprzez odmówienie skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. podczas gdy wobec niepozostawania strony w służbie czynnej w Policji, a więc wobec braku stosunku administracyjnoprawnego, Komendant Powiatowy Policji w [...] winien wszczęte postępowanie administracyjne umorzyć w całości wobec jego bezprzedmiotowości.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 5 grudnia 2025 r. nr 47/2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 99, art. 100, art. 101, art. 102, art. 104 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 636, 718; dalej: "u.o.P.") w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 roku (Dz.U. z 2023 r. poz. 256; dalej: "ustawa budżetowa na rok 2023"), art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666 z późn. zm.; dalej: "ustawa okołobudżetowa"), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 270; dalej: "ustawa budżetowa na 2022 rok"), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy odwołując się do treści ww. przepisów stanowiących podstawę wydanej decyzji, wyjaśnił, że kwoty bazowe na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczania uposażenia od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Do obliczania uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022. Uposażenie żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wypłacane od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r., obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023, a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. Do podwyższenia uposażeń nie stosuje się art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz zmianie niektórych ustaw.
Organ II instancji wyjaśnił, że kluczowym dla naliczeń świadczeń dla odchodzącego funkcjonariusza staje się data odejścia ze służby w Policji. Ustawa okołobudżetowa oraz ustawa budżetowa na rok 2023 stanowi, że dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby w Policji w styczniu i lutym 2023 r. należy do naliczeń należnych świadczeń zastosować kwotę bazową obowiązującą w 2022 r. W czasie obowiązywania ww. ustaw strona nie odwołała się od rozkazu o zwolnieniu ze służby w Policji zawierającego wysokość składników uposażenia.
W ocenie Komendanta, organ I instancji prawidłowo wyliczył wszystkie składniki uposażenia, co zostało uzasadnione w zaskarżonej decyzji i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonej dokumentacji sprawy. Wyjaśnił, że prawo do uposażenia jak i dodatków do niego dla policjanta za dany miesiąc powstaje i jest realizowane według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym prawo to jest związane. Późniejsze zmiany przepisów płacowych, w tym podwyższenie kwoty bazowej lub mnożników uposażenia zasadniczego, co do zasady nie powodują obowiązku ponownego ustalenia wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, chyba że przepisy wprowadzające zmianę wyraźnie tak stanowią. Mechanizm tzw. waloryzacji świadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa, a w odniesieniu do jednorazowych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby takiego mechanizmu brak.
Prawo do tych świadczeń krystalizuje się w momencie zwolnienia ze służby i jest ustalane na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania obowiązku świadczenia (tj. w dniu zwolnienia ze służby), niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych.
Organ odwoławczy, jako niezasadny ocenił zarzut dotyczący ustania stosunku służbowego, gdyż kluczową datą jest data zwolnienia ze służby w Policji zawarta w rozkazie o zwolnieniu ze służby. W odniesieniu do przyznanej przez ustawodawcę podwyżki uposażeń dla służb mundurowych brak jest podstawy prawnej, która nakładałby na organ obowiązek wyrównania przedmiotowych świadczeń tym funkcjonariuszom służb, którzy odeszli ze służby w okresie od stycznia do końca lutego 2023 r. Obowiązkiem organu administracji jest odmowa przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli obowiązek taki nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Komendant wyjaśnił także, że organ nie może przyznać funkcjonariuszowi wyższego świadczenia niż to przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa. Przepis art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 nie pozostawia wątpliwości, że nowa kwota bazowa ma zastosowanie jedynie do świadczeń należnych za okres po 1 marca 2023 r., tj. do uposażeń funkcjonariuszy nadal pełniących służbę po tej dacie. Zakończenie stosunku służbowego do 1 marca 2023 r. wiąże się z zastosowaniem stanu prawnego obowiązującego w tym właśnie czasie, co wyklucza możliwość zastosowania nowych, korzystniejszych warunków płacowych przyznanych dopiero od 1 marca.
Organ II instancji stwierdził również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia i umorzenia postępowania. Decyzja Organu I instancji nie zawiera wad nieważnościowych. Organ rozstrzygnął na wniosek strony, co uzasadnia wydanie decyzji, pomimo ustania stosunku służbowego.
Od powyższej decyzji A. P. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaskarżając ww. decyzję w całości, zarzucając naruszenie art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 u.o.P. oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało wydaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 12 listopada 2025 r. nr 5/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń i luty 2023 r., należnego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 r. podczas gdy wobec niepozostawania strony w służbie czynnej w Policji, a więc wobec braku stosunku administracyjnoprawnego, Komendant winien decyzję organu I instancji uchylić i umorzyć postępowanie I instancji w całości stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W ocenie skarżącego, organ błędnie uznał wezwanie o wyrównanie uposażenia za akt z zakresu podległości służbowej. Jeżeli nawet doszło do uznania wezwania do zapłaty za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, to zastosowanie winien mieć w pierwszej kolejności art. 61a § 1 k.p.a. nakazujący odmówienie wszczęcia postępowania wobec wystąpienia innych uzasadnionych przyczyn, do których należy m.in. brak pozostawania skarżącej w zależności służbowej i władztwie przełożonego. Ewentualnie wezwanie mogło zostać ocenione jako czynność techniczno-materialna polegająca na przeliczeniu uposażenia zgodnie z ustawą okołobudżetową i przekazaniu skorygowanych danych do ZER MSWiA. Kwestie te nie wymagają jednak prowadzenia postępowania administracyjnego ani wydawania decyzji, gdyż mają charakter wykonawczy.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Wobec wniosku skarżącego i braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym - art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.").
Zgodnie z konstytucyjnie przypisaną funkcją ustrojową sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej - art. 184 Konstytucji RP. Wzorcem realizowanej kontroli jest zgodność z prawem, chyba że przepis szczególny przewiduje inne kryterium weryfikacji - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Postępowanie przed sądem administracyjnym inicjuje skarga podmiotu, który ma interes prawny w jej wniesieniu - art. 50 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygając o jej zasadności sąd administracyjny nie jest związany podniesionymi w niej zarzutami, sformułowanymi wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie przez sąd administracyjny, że zakwestionowane skargą działanie administracji publicznej narusza prawo, co do zasady, prowadzi do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Formuła tej eliminacji zależy od formy zaskarżonego działania, charakteru naruszonych przepisów oraz powagi tego naruszenia - art. 145-150 i art. 151a i art. 154 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 p.p.s.a.
Kontrola zrealizowana w tak zakreślony granicach wykazała, że zakwestionowana skargą decyzja narusza prawo w stopniu, który uzasadnia jej uchylenie. Organ nie rozważył bowiem w sposób realizujący wymogi kodeksowe, czy skarżący skutecznie zainicjował postępowanie administracyjne.
Zgodnie z ustrojowym paradygmatem polskiego systemu prawnego relacje pomiędzy jednostkami a władzą publiczną kształtowane są - co do zasady - w reżimie prawa administracyjnego. Implikacja takiego rozwiązania wyraża się w tym, że uprawnienia i obowiązki jednostek wobec władzy publicznej kształtowane są albo bezpośrednio w przepisach prawa administracyjnego, albo w aktach stosowania tego prawa, wydanych w ramach przeprowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. W odróżnieniu od prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), prawo do procesu administracyjnego (prawo do decyzji administracyjnej) nie zostało expressis verbis wyartykułowane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W obowiązującym tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie konsensusie przyjmuje się jednak, że prawo to należy wywodzić z proklamowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego - zob. B. Adamiak, Prawo do procesu na drodze administracyjnej jako gwarancja realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego, [w:] Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Księga jubileuszowa dedykowana Prof. nadzw. dr. hab. Ludwikowi Żukowskiemu, J. Posłuszny, Z. Czarnik, R., Sawuła (red.), Przemyśl-Rzeszów 2009, s.
29. Każda ingerencja władzy publicznej w sferę praw i obowiązków jednostki powinna bowiem odbywać się w trybie i na zasadach, które będą należycie chronić jej interes prawny ergo - w ramach postępowania realizującego standardy sprawiedliwości proceduralnej - zob. wyrok TK z 14.06.2006 r., K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6/A, poz. 66; podobnie w wyroku TK z 12.04.2012 r., SK 30/10, OTK ZU 2012, nr 4/A, poz.
39. Z powyższego wynika, że prawa i obowiązki jednostek wobec władzy publicznej kształtowane są pierwotnie poza sferą sprawowanego przez sądy wymiaru sprawiedliwości. Prawo do sądu na gruncie prawa administracyjnego ma charakter sui generiss, albowiem sprowadza się wyłącznie do kontroli ingerującej w prawa jednostkowe działalności administracji publicznej - art. 184 Konstytucji RP.
Prawo do postępowania administracyjnego (decyzji administracyjnej) nie jest równoznaczne z każdorazowym uprawnieniem jednostki do decydowania o tym, czy ma dojść do jego wszczęcia. Prawo do postępowania administracyjnego powinno być rozumiane, jako konstytucyjnie gwarantowane roszczenie wobec władzy publicznej, aby władcze i jednostronne kształtowanie administracyjnych praw i obowiązków jednostki odbywało się w narzuconym przez ustawodawcę trybie i formie, co z kolei w założeniu ma przesądzać o zachowaniu zasad sprawiedliwości proceduralnej. Przyjęte rozwiązanie nie oznacza, że wola strony na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego jest irrelewantna. Zasadnicze znaczenie ma w tym kontekście treść art. 61 § 1 k.p.a., który stanowi, że "postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.". Cytowany przepis przesądza, że postępowanie administracyjne może być wszczęte w dwojaki sposób: bądź na żądanie strony lub podmiotu występującego na prawach strony, bądź przez organ administracji z urzędu.
O tym, który reżim wszczęcia postępowania jest właściwy w danej kategorii spraw rozstrzygają przepisy materialnego prawa administracyjnego, a w sytuacji, gdy nie są w tej kwestii jednoznaczne, należy kierować się regułą, że wszczęcie postępowania w celu uzyskania uprawnień lub zwolnienia z obowiązków wymaga wniosku uprawnionego podmiotu, a nałożenie obowiązków lub cofnięcie uprawnień następuje na mocy decyzji wydanej w postępowaniu wszczynanym z urzędu - zob. Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa-Poznań 1987, s. 152-153; A. Krawczyk [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Warszawa 2025, art. 61, uwaga nr 1. Zastrzeżenie, że w sprawach dotyczących uprawnień strony postępowanie administracyjne wszczynane jest na żądanie strony nie zmienia charakteru wydanej w takiej sprawie decyzji administracyjnej. Wciąż jest to akt rozstrzygający sprawę jednostronnie i władczo.
Wniosek strony o wszczęcie postępowania administracyjnego jest w takim układzie traktowany jako zgoda na wydanie decyzji administracyjnej - zob. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 61, uwaga nr 2. Wnioskując a contrario, wydanie przez organ decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy strona nie wnioskowała o wszczęcie postępowania administracyjnego narusza art. 61 § 1 k.p.a., co istotnie przekłada się na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy wymaga tego szczególnie ważny interes strony organ może z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie wnioskowej, jednakże przed wydaniem decyzji jest zobligowany "uzyskać na to (a więc na wszczęcie postępowania; przyp. WSA w Rzeszowie) zgodę strony", a w razie jej nieuzyskania, postępowanie umorzyć - art. 61 § 2 k.p.a.
W kontekście rozstrzyganej sprawy należy podać, że treść art. 61 § 1 i § 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje na formalny, a nie materialny charakter żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Innymi słowy, prawodawca eksponuje, że żądanie strony ma przede wszystkim wyrażać wolę wszczęcia postępowania administracyjnego. Kwestia materialnoprawna, odnosząca się do przedmiotu tego postępowania, a więc do charakteru materialnoprawnego stosunku administracyjnego, który ma być skonkretyzowany decyzją administracyjną wydaną w następstwie jego przeprowadzania, z perspektywy art. 61 § 1 k.p.a., ma wymiar pochodny. Organ musi bowiem zareagować procesowo na każde żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, jaki jest materialnoprawny charakter stosunku prawnego, do którego się ono odnosi. Jeżeli żądanie strony dotyczy sprawy rozstrzyganej w trybie administracyjnym, wniosek powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego z mocy prawa (art. 61 § 3 i § 3a k.p.a.), gdy z jego treści wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, organ zwraca podanie wnoszącemu - art. 66 § 3 k.p.a. Jeżeli natomiast wniosek dotyczy żądania, które nie może zostać załatwione w żadnych z powyżej wskazanych trybów, organ odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Niezależnie od tego, z którym układem związane jest podanie strony, punktem wyjścia zawsze musi być ustalenie, że strona żąda wszczęcia postępowania administracyjnego.
Jeżeli treść żądania strony nie jest jednoznaczna w tym sensie, że nie wskazuje w sposób pewny, że dotyczy ono wszczęcia postępowania administracyjnego, organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania swojego stanowiska. Nie może samodzielnie korygować woli wnoszącego podanie, gdyż mogłoby to doprowadzić do podjęcia aktywności procesowej niezgodnej z jego intencją.
W układzie faktycznym niniejszej sprawy jest bezsporne, że w dniu 30 października 2025 roku do organu wpłynęło pismo podpisane przez pełnomocnika skarżącego zatytułowane: "Wezwanie do zapłaty". Z pisma wynika wprost, że skarżący wzywa do zapłaty zaległych świadczeń pieniężnych na wskazane konto bankowe. Skarżący wskazał, iż zakreśla 14-dniowy termin na realizację swoich żądań pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, dochodząc także kosztów procesu oraz odsetek ustawowych za opóźnienie.
Analiza treści przedmiotowego pisma prowadzi do zasadniczego wniosku: skarżący nie wyartykułował w niej jednoznacznie, że żąda wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania (ponownego przeliczenia) uposażenia. Nie wskazał również wyraźnie, że wyraża ono żądanie w reżimie prawa cywilnego, a zatem, że stanowi przedsądowe wezwanie do zaspokojenia roszczenia. Kwestia procesowego charakteru pisma skarżącego z 30 października 2025 roku, na dzień jego wniesienia, nie była zatem rozstrzygnięta. Organ nie dysponował bowiem wystarczającym zbiorem informacji, które pozwalałyby przesądzić, że skarżący żądał wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Uznając swoją właściwość do decyzyjnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wyrównania uposażenia Komendant Powiatowy wszczął postepowanie administracyjne i decyzją z 12 listopada 2025 r. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia.
We wniesionym odwołaniu pełnomocnik skarżącego zakwestionował skuteczność aktywacji kompetencji organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zarzucając, iż wezwanie do zapłaty wyrażone pismem z 30 października 2025 roku miało charakter cywilnoprawny, a intencja skarżącego nie była skierowana na wszczęcie postępowania administracyjnego. Wobec tak jednoznacznego oświadczenia skarżącego nie można mieć wątpliwości, że wzmiankowane pismo skarżącego z 30 października 2025 roku nie stanowiło żądania wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Na dzień wniesienia odwołania organ drugiej instancji dysponował zatem kompletnym zasobem informacji, które pozwalały przesądzić, że skarżący nie wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego i decyzyjne rozstrzygnięcie żądania o wypłatę uposażenia. Przedmiotowa okoliczność nie została przez organ oceniona w sposób prawidłowy. Organ nie dostrzegł, że w takim ukształtowaniu faktyczno-prawnym kwestia zasadności stanowiska skarżącego co do tego, czy jego żądanie powinno zostać rozstrzygnięte przed sądem powszechnym nie ma znaczenia.
Zagadnieniem węzłowym jest wyłącznie to, czy skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a z jego oświadczenia wyrażonego w odwołaniu wynika, że takiego wniosku nie składał. Prezentowana przez organ II instancji ocena prawna, zgodnie z którą dla rozstrzygnięcia żądania skarżącego właściwa jest droga administracyjna, nie może legitymizować wydania decyzji administracyjnej, jeżeli skarżący o to nie wnosił. To skarżący - jednostka - jest dysponentem zarówno prawa do procesu administracyjnego, jak i prawa do sądu, i to skarżący decyduje, z którego z tych praw korzysta, nawet jeżeli z perspektywy charakteru stosunku prawnego, na gruncie którego powstał spór (roszczenie, żądanie) jego wybór jest nietrafny. W tej przestrzeni uprawnień organ nie jest umocowany do konwersji woli jednostki, adekwatnie do ocen wyrażanych na tle trybu właściwego do dochodzenia zgłoszonych przez nią żądań.
Jeżeli skarżący zdecydował się dochodzić uposażenia przed sądem powszechnym i jednoznacznie potwierdził, iż nie wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej, to wyrażona w tym przedmiocie wola jest dla organu wiążąca. Z perspektywy procesowej musi się to przełożyć na wniosek, że skarżący nie złożył żądania o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a.
Z wyłożonych względów Sąd stwierdza, że organ naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i art. 61 § 1 k.p.a., i dlatego działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni oceny prawne sformułowane w części zaważającej niniejszego uzasadnienia i rozważy, czy w sprawie nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215) na rzecz skarżącego od organu II instancji zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Na podstawie art. 225 P.p.s.a. Sąd zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.