Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona FB w dniu 9 stycznia 2017 r.
W dniu 19 stycznia 2017 r. skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. II SO 1/17 Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i jednocześnie przyznał mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 23 marca 2017 r. r.pr. PP, wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] jako pełnomocnik skarżącego, nadał w placówce operatora pocztowego skierowany do Sądu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wraz z wnioskiem wniósł skargę na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Uzasadniając zgłoszone żądanie pełnomocnik skarżącego podał, że pismo Dziekana Rady OIRP w [...] o wyznaczeniu go jako pełnomocnika skarżącego, zostało mu doręczone w dniu 17 lutego 2017 r., a zatem trzydziestodniowy termin do sporządzenia i wniesienia skargi upłynął z dniem 19 marca 2017 r., natomiast siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – z dniem 26 marca 2017 r. W ocenie pełnomocnika skarżącego termin do dokonania czynności procesowej oraz termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie przenikają się, lecz następują kolejno po sobie, a zatem jego wniosek jako zasadny winien zostać uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego jako spóźniony podlega odrzuceniu.
Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 Ppsa). Uchybienie ww. terminowi obliguje Sąd do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego (art. 88 Ppsa).
Abstrahując od rozważań co do braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne, która przepisami prawa nie została obwarowana przymusem radcowsko – adwokackim, w ocenie Sądu z przywołanych wyżej regulacji nie sposób wywieść, że w przypadku ustanowienia skarżącemu w ramach prawa pomocy zawodowego pełnomocnika przed wniesieniem skargi, skarżącemu (a w istocie działającemu jego imieniem pełnomocnikowi) przysługuje 30 dni na sporządzenie i wniesienie skargi, a następnie kolejne 7 dni na zwrócenie się z prośbą o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Taki sposób rozumienia ww. terminów zaprezentował pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu wniosku, przy czym Sąd zauważa, że do zaprezentowanej wykładni nie zastosował się sam pełnomocnik. Pełnomocnik wniósł bowiem skargę po upływie 30 dni od dnia powiadomienia go przez OIRP w [...], a nie w terminie 30 dni od dnia ustanowienia go pełnomocnikiem skarżącego.
Zdaniem Sądu z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. SK 17/12, na który powołał się pełnomocnik skarżącego, wypływają wnioski odmienne od zaprezentowanych przez pełnomocnika skarżącego. Wyrok ten dotyczył wprawdzie sytuacji uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, niemniej rozważania zawarte w jego uzasadnieniu znajdują zastosowanie do realiów niniejszej sprawy. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma realną (rzeczywistą) możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, o od tej chwili – zgodnie z art. 87 § 1 Ppsa – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz (podkreślenie Sądu) skarga kasacyjna powinny być wniesione do sądu w ciągu siedmiu dni. (...) Czas na złożenie skargi kasacyjnej nie może być jednak dłuższy niż 30 dni liczone od dnia powiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu.".
W świetle powyższego nie można uznać, że podmiot, którego wolą jest wniesienie skargi sądowoadministracyjnej dysponuje 30 dniami na jej skuteczne wniesienie, natomiast zawodowy pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy winien wnieść skargę w terminie 37 dni od dnia powiadomienia o ustanowieniu go pełnomocnikiem strony skarżącej. W ocenie Sądu zawodowy pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy powinien wnieść skargę do sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia najpóźniej 30 dnia od dnia powzięcia wiedzy o wyznaczeniu go jako pełnomocnika skarżącego. Przyjęcie wskazanego wyżej zróżnicowania terminów i umożliwienie, tak jak w realiach opisywanej sprawy, na wniesienie skargi w terminie 33 dni od dnia wyznaczenia pełnomocnika, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zarówno przepisy normujące instytucję przywrócenia terminu, jak i przepisy normujące wnoszenie skargi do sądu, nie różnicują bowiem sytuacji procesowej stron, dla których ustanowiono zawodowego pełnomocnika w ramach prawa pomocy przyznanego na wniosek złożony w terminie przewidzianym na wniesienie skargi oraz stron działających samodzielnie lub za pośrednictwem pełnomocnika z wyboru.
W świetle natomiast art. 87 § 4 Ppsa, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Brak zatem również racjonalnego wytłumaczenia poglądu, że pełnomocnik winien w terminie 30 dni sporządzić i wnieść skargę, a następnie w ciągu dalszych 7 dni zwrócić się z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Wobec powyższego na podstawie art. 88 Ppsa Sąd odrzucił jako spóźniony wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.