Uzasadnienie
Wnioskiem załączonym do skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej SKO), H. O. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Sprawa ze skargi wyżej wymienionej zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 470/08 dotyczy postanowienia wydanego w sprawie nieuwzględnienia zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został rozpoznany w całości pozytywnie na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z 10 września 2008 r. sygn. II SA/Rz 470/08. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze została zakończona przed WSA na mocy wyroku z 6 maja 2009 r. sygn. II SA/Rz 470/08 o oddaleniu skargi H. O..
W dniu 6 lipca 2009 r. wpłynęła do WSA skarga kasacyjna H.O. połączona z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stwierdzono co następuje:
H. O. składając skargę kasacyjną po raz kolejny ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od pełnej wysokości kosztów sądowych. Nie można pominąć, iż strona korzysta już z prawa zwolnienia od kosztów sądowych na mocy powołanego wyżej prawomocnego postanowienia referendarza sądowego. Procesową konsekwencją tego orzeczenia jest zniesienie ciążących na stronie procesowych obowiązków o charakterze fiskalnym.
Nieistnienie obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przez wnioskodawcę powoduje bezprzedmiotowość postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. To ustalenie obliguje do umorzenia postępowania w granicach wyznaczonych żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych. Podobnie jak w przypadku zwolnienia ustawowego, brak obowiązku ponoszenia opłat i wydatków sądowych powoduje, że nie istnieje przedmiot, który można byłoby odnieść do możliwości finansowych wnioskodawcy (M.Rojewski, W.Maciejko, Zarys metodyki referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 213).
Bezprzedmiotowość postępowania wynikająca z korzystania przez stronę wnioskującą z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych objęta jest art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Dopuszczalność stosowania tej regulacji w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie NSA z 10 maja 2007r., sygn. II OZ 920/07, niepubl., postanowienie NSA z dnia 14 maja 2008r., sygn. II OZ 458/08, niepubl). Dla przykładu w postanowieniu NSA z dnia 27 marca 2007r. sygn. II OZ 234/07, niepubl., zauważono, iż postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych strony, która opłaciła wpis sądowy należny od skargi, można byłoby uznać za bezprzedmiotowe jedynie w sytuacji, gdyby wniosek dotyczył zwolnienia od wpisu sądowego.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o umorzeniu postępowania incydentalnego w sprawie prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i 2 P.p.s.a.