Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 456/10
Skarżący J. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 456/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Strona została zobowiązana przez Sąd do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono następujące okoliczności życia wnioskodawcy: J. W. żyje samotnie. Ponosi znaczne wydatki na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Tymi kosztami są w szczególności: energia elektryczna, pojazd samochodowy, telefon, koszty leczenia. Wnioskodawca oświadczył, że pojazd samochodowy jest mu niezbędny. Nie może bowiem swobodnie poruszać się o własnych siłach. Cierpi na poważne choroby ograniczające ruchy. Strona jest osobą w podeszłym wieku. Jedynym źródłem utrzymania strony jest emerytura w wysokości 1226,22 zł. Oprócz lokalu o pow. 25m², wnioskodawca nie wykazał przedmiotów o znacznej wartości majątkowej. Uiszczenie wpisu sądowego przekracza możliwości finansowe strony, której nie starcza na wydatki niezbędne w skali miesiąca. Pomoc fachowego prawnika jest w jego przekonaniu niezbędna z uwagi na trudny i zawiły przedmiot sprawy administracyjnej.
Stwierdzono co, następuje:
Wniosek J. W. zasługuje na uwzględnienie w całości.
Na wstępie wypada wyjaśnić stronie prawne podstawy rozpoznania jej wniosku. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wniosek skarżącego obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, ale również ustanowienie fachowego pełnomocnika. Z tego względu powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji (zob. art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Wypada zgodzić się z poglądem skarżącego, iż nie posiada On jakichkolwiek środków pieniężnych oraz rzeczowych zdatnych do pokrycia istniejących i przyszłych kosztów postępowania sądowego przed WSA i NSA. Strona jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku. Ponadto, cierpi na dolegliwości wymagające posiadania pojazdu samochodowego. Dlatego wydatki na utrzymanie samochodu są obiektywnie wydatkami o charakterze koniecznym; podlegają ochronie przed kosztami postępowania sądowego. Ze środków pieniężnych z emerytury, wnioskodawca nie zdoła wygospodarować zarówno kwoty potrzebnej na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia adwokackiego. Nie sposób nie zauważyć, że wpis od skargi sądowoadministracyjnej stanowi połowę dochodów strony. Natomiast majątek w postaci domu oraz stan zdrowia, nie dają najmniejszych szans na zwiększenie przychodów.
Dlatego skarżący zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jego sytuacja odpowiada hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.