Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 456/09
J.D. do sprawy o sygn. II SA/Rz 456/09 złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgłoszone żądanie było rezultatem wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Do uiszczenia wpisu został także wezwany odrębnym pismem T. D., mąż J. D. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze dotyczy skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO), wydane w sprawie zaopiniowania lokalizacji inwestycji celu publicznego linii elektroenergetycznej. Postępowanie sądowoadministracyjne w podanej wyżej sprawie nie zostało zakończone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Oprócz kwoty wpisu sądowego strony mogą zostać w przyszłości zobowiązane do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA.
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uzasadniony poziomem wydatków oraz dochodów rodziny D. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem T. Żyją samotnie i nie mają nikogo na utrzymaniu. J. i T. D. są właścicielami nieruchomości rolnej o pow. 1,22 ha. Strona jest w ciągłym leczeniu, które wymaga zakupu drogich lekarstw. Podstawą utrzymania dwuosobowej rodziny jest dochód z emerytur w łącznej kwocie 2211,85 zł brutto. Według rubryki nr 11 wniosku PPF, wydatki rodziny stanowią w skali miesiąca: woda, energia elektryczna, gaz, podatek – 350 zł, zakup leków – 350 zł, żywność 1100 zł, ubranie i środki czystości 250 zł, dojazdy do lekarza i kościoła 150 zł. Suma ciężarów z tytułu wydatków koniecznych daje wartość 2200 zł, netto. Małżonkowie zamieszkują w lokalu o pow. 46m².
Stwierdzono, co następuje:
Strona skarżąca J.D. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Kosztami sądowymi są opłaty oraz wydatki sądowe. Ze względu na tak ustalone granice wniosku o prawo pomocy, J.D. powinna udowodnić, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna wypełnia hipotezę art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). W myśl tego przepisu, prawo pomocy w zakresie częściowym może otrzymać osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku na poziomie swego koniecznego utrzymania.
Żądanie stron skarżących J. D. oraz T. D. nie zostanie rozpoznane jednym orzeczeniem. Wymienieni wyżej Skarżący zostali wezwani przez Przewodniczącego Wydziału II WSA do odrębnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Oznacza to, że według organów administracji WSA pomiędzy współskarżącymi nie zachodzi współuczestnictwo materialne.
Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia zastosowanie instytucji prawa pomocy w ograniczonym zakresie. Na chwilę wydawania rozstrzygnięcia, J. D. niewątpliwie spełnia warunki uzależniające przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, jednak wyłącznie w zakresie częściowym.
O przyznaniu prawa pomocy decyduje wysokość dochodów, z których rodzina D. musi pokryć wydatki o charakterze niezbędnym. Można być pewnym, iż podana przez skarżącą kwota łącznych dochodów (tj. 2211,85 zł. brutto) jest niewystarczająca do jednoczesnego pokrycia kosztów finansowych niniejszego postępowania oraz pokrycia bieżących ciężarów utrzymania dwóch starszych wiekiem osób. Do tego wniosku prowadzi zestawienie wysokości przychodów stron oraz wydatków o charakterze niezbędnych. Wydatki rodziny odpowiadają poziomowi łącznych dochodów, przez co rodzina nie jest w stanie poczynić wystarczających oszczędności na pokrycie kosztów sądowych sprawy.
Należy także uwzględnić to, że Strona zmuszona jest znaczną część swoich dochodów przeznaczać na zakup lekarstw i innych kosztów leczenia. Jak wiadomo, wydatki tego rodzaju są bardzo wysokie. Tą wysokość trudno jest też przewidzieć w bliższej perspektywie. Koszty leczenia, w przypadku osób w podeszłym wieku, mogą bowiem wzrosnąć na skutek pogorszenia się stanu zdrowia. Wymaga podkreślenia, iż w szczególnie złej sytuacji zdrowotnej znajduje się T. D. Jest On osobą niepełnosprawną z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. stwierdził, iż naruszona sprawność organizmu znacznie ogranicza zdolność do samodzielnej egzystencji T.D. Wymaga On stałej pomocy ze strony innych osób. Nie ulega więc wątpliwości, iż stan zdrowia współskarżących przekłada się na zwiększenie kosztów podstawowego utrzymania.
Strona jest jednak w stanie tylko częściowo współuczestniczyć w kosztach finansowych niniejszego postępowania sądowego. Skarżąca posiada potencjał majątkowy pozwalający na pokrycie 1/4 kosztów niniejszego postępowania. J.D. otrzymuje stałe dochody; posiada lokal mieszkalny. Strona dysponuje gospodarstwem rolnym, dzięki któremu może uzyskiwać podstawowe środki spożywcze. Nieruchomość skarżącej może poprzez umowy cywilnoprawne stanowić źródło dodatkowego dochodu. Łączna kwota przychodów stron nie jest z pewnością wysoka, jednak wraz z pozostałabym istotnymi składnikami majątku nie stanowi również o stanie ubóstwa wnioskujących decydującym o zastosowaniu pełnego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych przyczyn zmniejszenie ciężarów finansowych niniejszej sprawy o 3/4 pełnej wysokości opłat i wydatków sądowych, pozwoli wnioskodawczyni oraz Jej mężowi egzystować bez obaw o utrzymanie poziomu koniecznego utrzymania.
Zwolnienie od kosztów sądowych w 3/4 ich pełnej wysokości oznacza, że na obecnym etapie rozpoznawania sprawy strona jest zobowiązana do pokrycia wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 25 zł.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu częściowym od kosztów sądowych w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.