Uzasadnienie
K. C. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że jedynym źródłem utrzymania jego i żony jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 560 zł. Dochodu nie przynosi natomiast prowadzony Zakład Mleczarski. Jako posiadany majątek, oprócz Zakładu, wykazał dom o pow. 80 m² (jego połowę zajmuje córka z rodziną, prowadząca odrębne gospodarstwo domowe) oraz nieruchomość rolną o pow. 7,36 ha. Nie posiadają "żadnych kosztowności, udziałów, obligacji, żadnych wartościowych ruchomości". Miesięczne dochody pokrywają się w całości z wydatkami.
W związku z powyższym stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- - w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. radcy prawnego) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
- - w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie w/w przesłanek - niezależnie od zakresu dochodzonego prawa pomocy - obciąża osobę wnioskującą, która powinna wykazać, że nie jest w stanie we własnym zakresie pokryć związanych ze sprawą kosztów; odzwierciedla to m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r. I OZ 184/12, zgodnie z którym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
K. C. wywodząc zasadność przyznania mu całkowitego prawa pomocy z bardzo niskich dochodów (po 280 zł/osobę miesięcznie), z obowiązku tego się nie wywiązał. Abstrahując od braku obiektywnych możliwości pokrycia z tak niskich dochodów wszystkich niezbędnych wydatków związanych z zaspokajaniem koniecznych potrzeb życiowych i to chociażby w najbardziej ich podstawowym zakresie, nie wykazał rodzaju i wysokości aktualnie ponoszonych obciążeń finansowych związanych m.in. z zakupem żywności, opłatami za tzw. media (gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację, telefony), a także innych doraźnie występujących, w tym kosztów ogrzewania, leczenia, zakupu odzieży, obuwia, środków czystości (w tym zakresie zdawkowo wskazał, że równoważą się one z dochodami). W żaden sposób nie wykazał również, że wraz z żoną cierpi jakikolwiek niedostatek oraz że zagraża im jakikolwiek uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Jednocześnie w toku postępowania tytułem kosztów sądowych stopniowo dokonywał drobnych opłat (20 zł, 30 zł, 50 zł, 100 zł), co do których także nie zostało wyjaśnione, z jakich źródeł - przy tak niskich dochodach i ich bilansowaniu się z wydatkami - zostały sfinansowane.
W tym kontekście udzielone przez skarżącego informacje nie jawią się jako spójne i wiarygodne, a tym samym dające wystarczającą podstawę do przyznania mu prawa pomocy. Jego finansowanie ze środków publicznych (Skarbu Państwa) powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowanie na korzyść osoby składającej wniosek. W przypadku jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, istnieje co prawda możliwość jej wezwania do złożenia w zakreślonym terminie do złożenia dodatkowego oświadczenia lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, niemniej w przypadku skarżącego uznano to za niecelowe. W niniejszej sprawie występował on już bowiem kilkakrotnie o przyznanie prawa pomocy i był wzywany do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych w zakresie niezbędnym do prawidłowej oceny złożonego wniosku, niemniej z obowiązku tego w należyty sposób nigdy się nie wywiązał, co też stanowiło podstawę do odmowy przyznania mu prawa pomocy (postanowienia WSA z dnia 27 sierpnia i 1 grudnia 2014 r. oraz z 16 lutego i 9 września 2015 r.).
W szczególności nie wskazał sposobu zagospodarowania posiadanej nieruchomości rolnej i sposobu obliczania deklarowanego z niej dochodu – w tym pobieranych dopłat do produkcji rolnej, nie wykazał posiadanych pojazdów mechanicznych – w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie odniósł się do pobierania przez siebie i żonę świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nie przedstawił kserokopii zeznań podatkowych. Tym co budzi największe zastrzeżenia to również brak jakiegokolwiek udokumentowania kondycji finansowej i dochodowości prowadzonego Zakładu Mleczarskiego, który – sięgając do pierwotnego wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SA/Rz 515/04 – co najmniej od 11 lat rzekomo generuje straty, a mimo to nadal funkcjonuje.
Zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 14 maja 2013 r. II OZ 351/13, strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym przedmiocie należy przypisać wnioskodawcy pełną świadomość co do niezbędnych informacji /dokumentów wymaganych do dokonania prawidłowej oceny jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Skoro z ciążącego na nim obowiązku skarżący w dalszym ciągu się nie wywiązał, brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku w jakiejkolwiek części (tym samym w pełni aktualne pozostają argumenty powołane w w/w orzeczeniach).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 w/z z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.