Uzasadnienie
Skarżący D. i T. S. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości. Ich wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 361/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na aktualnym etapie, strony są zobowiązane do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, należnego z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej na decyzję organu nadzoru budowlanego.
W oparciu o treść wniosku PPF oraz złożone w toku postępowania sądowego oświadczenia ustalono następujący stan faktyczny: skarżący T. S. i D. S. tworzą wraz z trójką dzieci rodzinę. Potomkowie skarżących są niepełnoletni i pozostają na utrzymaniu rodziców. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. 64,94 m². Skarżący nie dysponują nieruchomościami rolnymi, mieszkaniem, zasobami pieniężnymi oraz wartościowymi przedmiotami. Jedyny dochód, jaki rodzina aktualnie osiąga stanowi zarobek z tytułu pracy D. S. w wysokości 2802 zł (brutto). W uzasadnieniu wniosku PPF oświadczono, iż działalność gospodarcza T. S. przynosi aktualnie straty. Dochody nie wystarczają nawet na utrzymanie domu. Dzięki pracy D. S. rodzina jest w stanie spłacać kredyt mieszkaniowy w miesięcznej wysokości 1000 zł. Kwota 500 zł wpisu sądowego jest dla rodziny zbyt duża do poniesienia. W dniu 26.05.2010 r. strony złożyły oświadczenie według, którego dysponują samochodem osobowym marki Opel rok produkcji 1998 r. Posiadają także telefony komórkowe.
Koszty utrzymania tych przedmiotów w skali miesiąca podano na kwotę 350 zł. T. S. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w marcu 2010 r. poniósł stratę w wysokości 2663,94 zł a za kwiecień 2010 r. stratę o wysokości 2438,92 zł. Niedochodowe zajęcie gospodarcze zmusza wnioskodawcę do zmiany profilu swej działalności.
Stwierdzono co, następuje:
Wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie w części.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Według rozpoznającego wniosek referendarza, Strony skarżące wykazały w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie tej instytucji (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ich majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów mogą zaspokajać wyłącznie potrzeby niezbędne sześcioosobowej rodziny oraz niewielką część kosztów sądowych. Wobec ujawnionych wydatków oraz dochodów, zdolność majątkowa wnioskujących o prawo pomocy pozwala członkom gospodarstwa funkcjonować na poziomie zbliżonym do poziomu utrzymania określonego przez ustawodawcę jako konieczne. Ustalona kwota rzeczywistych dochodów stron, nie może zostać naruszona pełnymi kosztami postępowania sądowego. Uzyskiwane dzięki pracy skarżącej środki pieniężne są potrzebne do zakupu żywności a przede wszystkim pokrycia kosztów utrzymania trójki niepełnoletnich dzieci.
Reasumując, okoliczności życia i majątku stron wnioskujących o prawo pomocy odpowiadają wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zdaniem rozpoznającego wniosek posiadanie domu oraz uzyskiwanie stałych dochodów pozwala wymagać od dwójki skarżących uiszczenia niewielkiej części kosztów sądowych. Strony nie doznają uszczerbku na swym koniecznym utrzymaniu, jeżeli przeznaczą ze swych miesięcznych dochodów na pokrycie wpisu sądowego 150 zł. Pozostałe po tym odjęciu środki pieniężne pozwolą rodzinie S. utrzymywać się bez przeszkód dla bieżącej egzystencji. Dla potrzeb wygospodarowania kwoty 150 zł, strony mogą ograniczyć ponoszone przez nich wydatki na utrzymanie samochodu osobowego oraz telefonów komórkowych. Utrzymanie tego rodzaju przedmiotów nie należy do kosztów utrzymania o charakterze niezbędnym. Oznacza to, że wydatki tego rodzaju powinny ulec zmniejszeniu na rzecz obowiązku współuczestniczenia w kosztach postępowania przez WSA
Zniesienie obowiązków fiskalnych ponad wysokość 150 zł oznacza, że strony skarżące w niniejszej sprawie oprócz wpisu sądowego w wysokości 150 zł, nie mogą być wzywane do opłacenia kosztów sądowych ponad tą kwotę.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.