Uzasadnienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 292/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] z uwagi na brak opłacenia przez niego pomimo wezwania wpisu od skargi.
Kolejnym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącego przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wyznaczonego następnie w osobie Ł. T. pismem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w R. z dnia 22 lipca 2011 r.
W dniu 18 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożył w siedzibie WSA w Rzeszowie sporządzoną przez siebie i skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 13 maja 2011 r. o odrzuceniu skargi, wnosząc w niej o jego uchylenie w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu. Wskazał w niej, że odrzucenie skargi J. Ł. z powodu braku uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło mimo tego, że został on w całości zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych.
W związku z powyższym stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a, od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (takim postanowieniem kończącym postępowanie jest postanowienie o odrzuceniu skargi). Stosownie do art. 177 _@POCZ@__@KON@_§ 1 tej ustawy, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Postanowienie z dnia 13 maja 2011 r. odrzucające skargę zostało doręczone J. Ł. 19 maja 2011 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sądowych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 22). Oznacza to, że termin dla wniesienia skargi kasacyjnej od tego postanowienia (z uwzględnieniem regulacji art. 83 § 2 P.p.s.a.) upłynął dla niego 20 czerwca 2011 r.
Ponieważ jednak sporządzenie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. przymusem adwokackim a skarżący w terminie do jej wniesienia wnioskiem z dnia 31 maja 2011 r. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego ustanowienie takiego zastępcy prawnego, to zarówno on jak i potencjalny pełnomocnik nie powinni ponosić negatywnych konsekwencji przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej spowodowanego upływem czasu niezbędnego do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata oraz jego późniejszego wyznaczenia przez uprawnione organy samorządu zawodowego.
Nie oznacza to jednak, iż wyznaczony pełnomocnik zwolniony jest z zachowania wymagań niezbędnych do skutecznego wniesienia tej skargi.
W sytuacji zatem, gdy przysługujący skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej wiąże także wyznaczonego dla niego pełnomocnika, usunięciu negatywnych skutków związanych z jego upływem (przy zachowaniu wszystkich niezbędnych wymogów formalnych) służy instytucja wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
Sporządzona przez adw. Ł. T. skarga kasacyjna takiego wniosku nie zawiera. Oznacza to, że pomimo tego, że do jego ustanowienia w sprawie z przyczyn od niego niezależnych i niezawinionych doszło już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to nie zostały spełnione wszystkie konieczne wymagania pozwalające uznać jej wniesienie za skuteczne.
_@KON@_ Zgodnie z art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Mając na uwadze opisaną powyżej sytuację stwierdzono, że wobec spełnienia dyspozycji tego przepisu w postaci uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie kwalifikuje się ona do merytorycznego rozpoznania i podlega odrzuceniu.
Ubocznie odnosząc się do podniesionych w treści skargi kasacyjnej zarzutów pełnomocnika należy wskazać, że zakres przyznanego stronie wnioskującej prawa pomocy wyznacza postanowienie o jego przyznaniu. O ile prawdą jest, że w przypadku całkowitego prawa pomocy jego przyznanie rozciąga się na całe postępowanie rozpoznawcze i ewentualnie egzekucyjne, to podkreślenia wymaga, że nierozłącznie wiąże się to z datą złożenia wniosku o prawo pomocy. Tak jak ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika wiążą czynności dokonane w sprawie przed jego wyznaczeniem, tak przyznane zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się na koszty należne od chwili złożenia wniosku o zwolnienie od nich (a więc nie obejmuje kosztów należnych przed złożeniem wniosku). Znajduje to potwierdzenie w postanowieniu NSA z dnia 9 grudnia 2010 r. II FZ 635/10 (LEX nr 742693), wg którego "postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku.
Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie".
W tej sytuacji również całkowicie nieadekwatne jest wskazywanie do analizowanego przypadku jako wyznaczającego ramy czasowe pomocy prawnej art. 239 pkt 4 P.p.s.a, gdyż dotyczy on wyłącznie wskazania jednej z kategorii stron nie mających obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tych, którym zostało przyznane w tym zakresie prawo pomocy), obok stron korzystających ze zwolnienia od nich z uwagi na przedmiot sprawy (pkt 1), prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich (pkt 2) oraz kuratora strony wyznaczonego przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy (pkt 3).
Z uwagi na powyższe należało orzec jak w sentencji postanowienia.