Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B.B., dalej: "Skarżąca" lub "Odwołująca", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, dalej: "Kolegium" lub "Organ odwoławczy" z 30 grudnia 2025 r. nr SKO.415.258.2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Po dwukrotnym uchyleniu decyzji Wójta Gminy [...] dalej: "Organ I instancji" lub "Wójt", z 12 lutego 2025 r. oraz z 10 czerwca 2025 r. odpowiednio decyzjami Kolegium z 12 marca 2025 r. oraz z 8 lipca 2025 r., Wójt, po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej: "Inwestor", ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia pn.: "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW, na terenie części działki nr [...] obr. [...] S., gm. [...]".
Organu I instancji ustalił, że projektowana inwestycja spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 3-6 w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") niezbędne dla ustalenia warunków zabudowy dla odnawialnych źródeł energii. Wskazał ponadto, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami szczególnymi i nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej: "Rozporządzenie z 10 września 2019 r.") oraz nie wymaga uprzedniego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jej realizacji.
W odwołaniu Skarżąca podniosła, że Organ I instancji błędnie pominął konieczność łącznego rozpatrzenia planowanej farmy fotowoltaicznej na części działki nr [...] obręb [....] oraz inwestycji tego samego rodzaju planowanej na sąsiedniej działce nr [...] przez tego samego Inwestora. Zdaniem Odwołującej obie inwestycje powinny być traktowane jako powiązane funkcjonalnie i oceniane łącznie, gdyż po zsumowaniu ich parametrów zachodziłaby konieczność uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto zarzuciła, że Organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy, w szczególności nie zbadał, czy odrębne procedowanie obu zamierzeń inwestycyjnych nie prowadzi do obejścia wymogów związanych z ochroną środowiska.
Skarżąca wskazała również, że przy ocenie dopuszczalności realizacji inwestycji nie uwzględniono jej skumulowanego oddziaływania z innymi przedsięwzięciami prowadzonymi w okolicy, w szczególności związanymi z wydobyciem gazu ziemnego, ani potencjalnego wpływu tych przedsięwzięć na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odmowę ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.
Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), art. 1 ust.2, art. 4 ust. 2 pkt 2 art. 52 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, ust. 5 i ust.5a w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. utrzymało w mocy decyzję Wójta z 4 listopada 2025 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że planowane przez inwestora w przedmiotowej sprawie przedsięwzięcie, polegające na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW należy do kategorii instalacji odnawialnego źródła energii, a zatem stosownie do art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. wymaga spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3 - 6: istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3); teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 (pkt 4); decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5), zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 555 i 834), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu (pkt 6).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p., niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Organ odwoławczy wskazał, że kwestia wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zsumowania parametrów przedsięwzięć planowanych na działkach nr [...] i [...] była przedmiotem szczegółowej analizy przeprowadzonej zgodnie ze wskazaniami zawartymi w decyzji kasatoryjnej Kolegium z 12 marca 2025 r. W celu wyjaśnienia sprawy wystąpiono do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie o zajęcie stanowiska w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ ten wskazał, że przedsięwzięcia planowane na działkach nr [...] i [...] nie są ze sobą powiązane technologicznie, posiadają odrębną infrastrukturę techniczną i należy traktować je jako niezależne zamierzenia inwestycyjne. Analogiczne stanowisko przedstawił inwestor, podnosząc, że przedsięwzięcia będą funkcjonowały samodzielnie, korzystać będą z odrębnych rozwiązań technicznych i komunikacyjnych, a ich parametry nie podlegają sumowaniu.
W konsekwencji Organ I instancji prawidłowo uznał, że brak było podstaw do zastosowania art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. poz. 283 ze zm., dalej: "u.u.i.ś.") w związku z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. a oraz § 3 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia z 10 września 2019 r., a tym samym do uznania, że przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy konieczne było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ odwoławczy wskazał również, że projekt decyzji został uzgodniony przez wszystkie właściwe organy współdziałające, w tym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Przemyślu, Marszałka Województwa Podkarpackiego, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Okręgowy Urząd Górniczy, Starostę Przemyskiego oraz Ministra Klimatu i Środowiska, co potwierdza zgodność planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi, w tym przepisami dotyczącymi ochrony przyrody.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że przeprowadzono analizę wymaganą art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., obejmującą zarówno ocenę zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi, jak i analizę stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem. Organ podkreślił także, że analiza została sporządzona z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 61 ust. 5a tej u.p.z.p.
W wyniku przeprowadzonej analizy ustalono, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami szczególnymi, nie narusza wymogów ochrony środowiska, ochrony przyrody, ochrony gruntów rolnych, ochrony zabytków ani przepisów dotyczących gospodarki wodnej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że teren inwestycji nie jest położony w granicach obszaru Natura 2000, a okoliczność położenia go w granicach Przemysko-Dynowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu została uwzględniona w toku uzgodnień z właściwymi organami.
W ocenie Organu odwoławczego spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zgodności planowanego zamierzenia z obowiązującymi przepisami organ jest zobowiązany do ustalenia warunków zabudowy. Z tych przyczyn zarzuty odwołania uznano za niezasadne.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca zaskarżyła w całości opisaną na wstępie decyzję Kolegium zarzucając jej:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. w zw. naruszeniem § 3 ust. 2 pkt. 3 Rozporządzenia z 10 września 2019 r. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy było to obligatoryjne w sytuacji, w której po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie na działce nr [...] oraz nr [...], które są inwestycjami tego samego rodzaju i znajdują się na terenach sąsiednich, osiągną one progi określone dla przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko;
- 2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 71 ust. 2 pkt 2 w z w. z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. w zw. § 3 ust. 1 pkt. 54a lit. a Rozporządzenia z 10 września 2019 r. poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzenia budowy farmy fotowoltaicznej, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, podczas gdy ocena przedsięwzięcia objętego postępowaniem SGI.6730.53.2024.DI powinna obejmować również decyzję wydaną w postępowaniu SGI.6730.45.2023.DI, co prowadzi do wniosku, iż całkowita powierzchnia planowanej budowy farmy fotowoltaicznej przekroczy 0,5 ha powierzchni;
- 3. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ich niezastosowanie i niewykonanie oceny potencjalnego oddziaływania budowy farmy fotowoltaicznej o mocy szczytowej 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr [...] obr. [...], gm. [...] na środowisko, w tym ochronę obszaru Natura 2000, podczas gdy inwestycja będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
- 4. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie oddziaływania budowy farmy fotowoltaicznej o mocy szczytowej 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr [...] obr. [...], gm. [...] w połączeniu z działaniami, które jednocześnie oddziaływają negatywnie na cele ochrony obszaru Natura 2000 tj. wydobycie gazu ziemnego w pobliskiej odległości na podstawie decyzji Ministra Środowiska DGK-IC.4770.104.2016.BG z dnia 15 listopada 2016 r.;
- 5. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego niewyjaśnienie w szczególności w zakresie potencjalnego znaczącego oddziaływania budowy farmy fotowoltaicznej o mocy szczytowej 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr [...] obr. [...], gm. [...];
- 6. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracyjny całokształtu materiału dowodowego, polegający na zupełnym pominięciu przy ustalaniu, czy działania podejmowane w obrębie budowy farmy fotowoltaicznej o mocy szczytowej 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr [...] obr. [...], gm. [...] łącznie z działaniami prowadzonymi na tym obszarze potencjalnie znacząco oddziaływają na środowisko;
- 7. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 191 ust. 2 TFUE w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 2011/92/UE poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracyjny całokształtu materiału dowodowego, polegający na zupełnym pominięciu przy ustalaniu, czy działania podejmowane w obrębie budowy farmy fotowoltaicznej o mocy szczytowej 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr [...] obr. [...], gm. [...] w połączeniu z innymi działaniami tj. wydobycie gazu ziemnego w pobliskiej odległości na podstawie decyzji Ministra Środowiska DGK- IC.4770.104.2016.BG z dnia 15 listopada 2016 r. oraz budową farmy fotowoltaicznej na działce sąsiedniej potencjalnie znacząco oddziaływają na środowisko.
Wskazując powyższe, wniosła o uchylenie decyzji Organów I i II instancji w całości, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie
W ocenie Skarżącej inwestor sztucznie podzielił zamierzenie inwestycyjne na dwa odrębne przedsięwzięcia, obejmujące sąsiadujące działki nr [...] i [...], dla której wcześniej wydano decyzję o warunkach zabudowy (decyzja Kolegium nr SKO 415.42.2024 utrzymująca w mocy decyzję Wójta z 11 kwietnia 2024 r. nr DGI.6730.45.2023). Zdaniem Skarżącej oba przedsięwzięcia powinny być oceniane łącznie, co skutkowałoby zakwalifikowaniem inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś.
Ponadto Organy nie przeprowadziły prawidłowej analizy oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności nie uwzględniły jej skumulowanego oddziaływania z innymi przedsięwzięciami funkcjonującymi na tym obszarze, w tym z przedsięwzięciem polegającym na wydobyciu gazu ziemnego prowadzonym na podstawie decyzji Ministra Środowiska z 15 listopada 2016 r. nr DGK-I.C.4770.104.2016.BG.
Skarżąca podniosła również, że inwestycja zlokalizowana jest na terenie Przemysko-Dynowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w pobliżu obszaru Natura 2000, wobec czego organy powinny były dokonać oceny możliwości znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na cele ochrony tego obszaru, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 59 ust. 2 i art. 96 ust. 1 u.u.i.ś.
Zdaniem Skarżącej organy naruszyły także wynikającą z art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska oraz art. 191 ust. 2 TFUE zasadę przezorności, gdyż nie przeprowadziły pogłębionej analizy wpływu inwestycji na środowisko, krajobraz oraz obszary chronione. W konsekwencji decyzja została wydana również z naruszeniem przepisów prawa Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy 2011/92/UE w sprawie oceny oddziaływania niektórych przedsięwzięć na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ustająca warunki zabudowy dla zamierzenia budowalnego pn.: "budowa farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW, na terenie części działki nr [...] obr. [...], gm. [...]".
Jak wynika z decyzji, jak również wniosku inicjującego postępowanie teren inwestycji to część działki nr [...] o powierzchni 0,49 ha oznaczony literami ABCD, na której mają zostać zamieszczone panele fotowoltaiczne w ilości do 2500 sztuk o łącznej mocy 1MW. W ramach inwestycji ma powstać kontenerowa stacja transformatorowo - kontrolna o powierzchni od 6 do 24 m², kubaturze od 12 do 96 m³, długości od 3 do 6 m, szerokości od 2 do 4 m, wysokości od 2 do 4 m, a także konstrukcja wsporcza paneli o powierzchni od 8 do 60 m², długości od 4 do 12 m, szerokości od 2 do 5 m i wysokości od 2 do 4 m.
Tren inwestycji obejmuje część działki rolnej, klasy IV nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia. W całości położony jest w obrębie obszaru i terenu górniczego "[...]" zatwierdzonego decyzją Ministra Środowiska znak DGK-IV.4771.5.2020.11.BG z 22 stycznia 2021 r., na terenie, na którym udokumentowano złoża kopalin (złoże gazu ziemnego "[...]", zatwierdzonego decyzją Ministra Środowiska znak DGK-IV.4771.5.2020.11.BG z 22 stycznia 2021 r. Zgodnie z mapami systemu Osłony Przeciw Osuwiskowej (SOPO) Państwowego Instytutu Geologicznego teren lokalizacji inwestycji położony jest poza terenem osuwiskowym i zagrożonym ruchami masowymi. Zgodnie z zatwierdzonymi do stosowania przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej mapami zagrożenia powodziowego wraz z głębokościami wody, teren przeznaczony pod inwestycję znajduje się poza obszarem o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi Q1% (raz na sto lat) oraz Q10% (raz na 10 lat).
Zgodnie z danymi hydrologicznymi Państwowej Służby Geologicznej, teren przeznaczony pod inwestycję znajduje się poza granicami głównego zbiornika wód podziemnych. Inwestycja ma być realizowana w Przemysko -Dynowskim Obszarze Chronionego Krajobrazu.
Skarga podlegała uwzględnieniu z przyczyn w niej wskazanych, a mianowicie z uwagi na brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pomimo planowanej w odległości 240 m innej farmy fotowoltaicznej.
Zgodnie z art. 59 ustawy środowiskowej:
- 1. Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
- 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
- 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Zgodnie z §3 ust.1 pkt 54a lit. a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy: 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (lit.b).
Nie ulega przy tym wątpliwości, że obszar chronionego krajobrazku został wymieniony wśród form ochrony przewidzianych w art 6 pkt ustawy o ochronie przyrody.
Na podstawie z kolei § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia.
Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia: 3) nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Zasadniczym pytaniem w sprawie, była kwestia czy aktualnie planowana inwestycja powinna zostać oceniona łącznie z inną planowaną tego rodzaj inwestycją na działce nr [...], na którą także zostały wydane warunki zabudowy, co stanowiło główny zarzut skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 713/16 (wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że z treści art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej jednoznacznie wynika, że z punktu widzenia obowiązku przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko pojęcie przedsięwzięcia ma szeroki zakres znaczeniowy, obejmując wszelkie "zamierzenia budowlane lub inne ingerencje w środowisko", polegające na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, przy czym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Powyższy przepis ustanawia zasadę jedności przedsięwzięcia z punktu widzenia jego jednostkowych lub skumulowanych skutków środowiskowych. Nie jest więc dopuszczalne dzielenie przedsięwzięcia na części, etapy lub odcinki (w przypadku inwestycji liniowych), jeżeli mogłoby to doprowadzić do wyłączenia obowiązku przeprowadzenia jednej i kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko całego przedsięwzięcia.
Na tle tego przepisu Sąd przyjął, że dla oceny, czy dane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, w pierwszym rzędzie znaczenie powinno mieć nie tyle literalne brzmienie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, w tym pojęcia zakładu lub obiektu, czy też kwestia powiązań technologicznych pomiędzy poszczególnymi inwestycjami, co dążenie do realizacji celów dyrektywy nr 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może potencjalnie wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko.
Sąd podkreśla, że zgodnie z zasadą prewencji i zasadą przezorności wykładnia ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko powinna uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą wywoływać zmiany w środowisku, będące skutkiem oddziaływania danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub projektowanymi przedsięwzięciami. Dlatego też należy przyjąć stanowisko, że skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub projektowanymi przedsięwzięciami), które dotyczą tych samych zasobów czy też przedmiotów oddziaływania, co projektowane przedsięwzięcie. Stąd takie skumulowane oddziaływanie może być skutkiem występowania lub projektowania realizacji podobnych przedsięwzięć na oznaczonym obszarze.
Ponadto dla ustalenia skumulowanego oddziaływania ważne znaczenie mają oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas podczas użytkowania danego przedsięwzięcia. Są to bowiem oddziaływania, które są powtarzalne i mają trwały charakter jak i występują przez dłuższy czas. Natomiast już ocena skumulowanego oddziaływania takiego przedsięwzięcia razem z innymi przedsięwzięciami musi uwzględniać wystąpienie nawet potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami. Dotyczy to również zastosowania odpowiednich środków prawnych zgodnie z zasadą prewencji i zasadą przezorności, które będą stosowane podczas realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia lub zmniejszenia oddziaływania (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1071/17).
Ustawodawca polski nie określił, że kumulacji podlegają wyłącznie przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie - skumulowanie dotyczy bowiem oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem (zob. wyroki NSA z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1165/17 oraz z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1847/17). Wykładnia pojęcia "powiązania technologiczne" w ramach definicji przedsięwzięcia musi uwzględniać jego cele, funkcje i zadania. Wąskie rozumienie powiązania technologicznego może naruszać zasadę prewencji, gdyż przedsięwzięcia powiązane technologicznie i ze względu na swój cel mogą powodować zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Zgodnie z zasadą prewencji istotne znaczenie ma zatem zbadanie oddziaływań na środowisko przedsięwzięć planowanych, czyli takich, które dopiero będą realizowane. Badanie oddziaływań skumulowanych dotyczy także oddziaływań potencjalnych i z tego powodu powinno być prowadzone przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, zwłaszcza na etapie postępowania uzgodnieniowego prowadzonego zgodnie z art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.
Projektowane ww. farmy fotowoltaiczne powinny być traktowane jako jedno przedsięwzięcie z powodu bliskiego położenia w stosunku do siebie, podobieństwa, jak i oddziaływań między tymi systemami.
Jakkolwiek pojedynczo przedsięwzięcia zajmują powierzchnię poniżej 0,5 ha, to łączna powierzchnia terenów mających być zajęte pod te przedsięwzięcia przekracza tą wielkość.
Kwestia ta wymagać będzie oddzielnej analizy przeprowadzonej we właściwym postępowaniu i w przewidzianej do tego formie – art. 75 ust. 1 pkt 4 w zw., z art., 65 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Powyższego stanowiska nie zmienia to, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w piśmie z 23 kwietnia 2025 r. stwierdził, że obie inwestycje (analizowana i zatwierdzona wcześniej na działce [...]) nie są ze sobą powiązane technologicznie i należy je traktować jako niezależne przedsięwzięcia.
Ocena ta wykracza poza kompetencje Organu w tym postępowaniu. Dyrektor Ochrony Środowiska jest organem uzgodnieniowy w zakresie ochrony środowiska, nie należy natomiast do jego kompetencji kwalifikowanie przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko. Należy wskazać, że jest to pojęcie prawne i ustalenia w tym zakresie, a także ocena należą do organy wydającego decyzję. Ponadto jak już wyżej wyjaśniono to nie od przyjęcia czy dane przedsięwzięcia są ze sobą powiązane uzależnione jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Jak już zaznaczono skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem.
Zwrócić przy tym należy uwagę, że organ środowiskowy oparł się wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawcy. Tymczasem dla przedmiotowej oceny znaczenie mogą mieć konkretne okoliczności: dostępna moc przyłączeniowa, oddziaływanie skumulowane w postępowaniu środowiskowym, ochrona przyrody.
Z tych przyczyn Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Organ I instancji dokona oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.