Uzasadnienie
Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń J. W. wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Nie pracuje, bowiem opiekuje się niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Ponadto, w 2014 r. miał wypadek, a skutkiem tego jest niewładna ręka. Pozostaje także pod kontrolą poradni okulistycznej z uwagi na choroby oczu. Matka strony jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 1,41 ha. Pobiera ona rentę w wysokości 926,10 zł i zasiłek opiekuńczy w wysokości 153 zł, natomiast dochód skarżącego to kwota 520 zł z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stałe wydatki strony to: energia elektryczna – 100 zł, woda i ścieki – 50 zł, telefon – 60 zł, gaz – 100 zł, lekarstwa – 200 zł, ubezpieczenie domu – 40 zł, wywóz śmieci – 16 zł, podatek rolny i "spółka wodna" – 11 zł, opał – 167 zł, środki czystości – 100 zł, paliwo – 100 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Niemożność samodzielnego wygospodarowania środków na pokrycie kosztów określonego postępowania sądowego umożliwia skuteczne ubieganie się otrzymanie dofinansowania ze środków Skarbu Państwa. Powyższe wynika z treści unormowań regulujących instytucję prawa pomocy, stanowiącą wyjątek od zasady, iż to strony postępowania ponoszą związane z nim koszty. Tę ostatnią regułę ustanawia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). W pierwszej kolejności strona winna zatem zdobyć środki niezbędne do ochrony swoich praw na drodze sądowej, a dopiero gdy jest to poza jej możliwościami finansowymi, wówczas może ubiegać się o wsparcie przez Państwo.
J. W. kwestionuje decyzję o odmowie umorzenia jego zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, w której to sprawie nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.). Dlatego też postępowanie w zakresie zwolnienia od takich kosztów należało umorzyć na podstawie art. 249 a P.p.s.a.
Z kolei żądanie strony odnośnie do ustanowienia zawodowego zastępcy prawnego (adwokata) należało rozpatrzeć w aspekcie brzmienia art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ten ostatni przepis wskazuje, że przesłanką przyznania częściowego prawa pomocy jest wykazana przez wnioskodawcę niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z wniosku, składający go prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, nad którą sprawuje opiekę. W związku z powyższym nie pracuje, uzyskując tylko kwotę 520 zł jako specjalny zasiłek opiekuńczy.
Ponadto, leczy się w poradni okulistycznej, a w związku z wypadkiem, jakiego doznał w 2014 r. ma niewładną lewą rękę. Wnioskodawca sam nie ma jakiegokolwiek majątku. Mieszka w domu należącym do matki, która jest jeszcze właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 1,41 ha. Wnioskodawca jest zadłużony z tytułu alimentów na kwotę ponad 78 000 zł. Comiesięczne wydatki rodziny związane z leczeniem, zakupem środków czystości i z utrzymaniem domu wynoszą ok. 1000 zł, co oznacza, że na wyżywienie pozostaje wymienionym kwota ok. 600 zł. Rodzina nie posiada jakichkolwiek oszczędności pieniężnych.
W związku z powyższym, uznano za zasadne przyznanie stronie żądanego przez nią wsparcia w zakresie ustanowienia adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.