Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K.K. i W.K. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 16 grudnia 2025 r. nr SK0.4161.19.1565.2025, stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r. nr KS.6830.1.2024, Wójt Gminy [....] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") orzekł o odmowie zwolnienia skarżących z ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, którego byli stronami, w kwocie 2152,50 zł. W postanowieniu zawarte zostało pouczenie o możliwości jego zaskarżenia poprzez złożenie zażalenia do SKO w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, za pośrednictwem organu I instancji.
W dniu 18 listopada 2025 r. skarżący złożyli osobiście w siedzibie Urzędu Gminy [...] zażalenie na wydane postanowienie o odmowie zwolnienia 2 kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Następnie pismem z dnia 24 listopada 2025 r. wystąpili również o przywrócenie terminu do złożenia powyższego zażalenia.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r. nr SKO.4161.20.1575.2025, SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Następnie opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r., Kolegium działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 134 w zw. z art. 141, art 126 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
W przedmiotowej sprawie postanowienie zostało doręczone skarżącym w dniu 10 listopada 2025 r" a zatem ostatnim dniem do skutecznego złożenia zażalenia był dzień 17 listopada 2025 r. Bezsporne pozostaje natomiast, że skarżący złożyli przedmiotowe zażalenie w dniu 18 listopada 2025 r. osobiście w siedzibie organu I instancji, a zatem już po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.
Równocześnie wniosek o przywrócenie terminu został rozpatrzony odmownie, w związku z czym stwierdzić należało, że przekroczony został ustawowy termin przewidziany do wniesienia zażalenia.
Skarżący nie zgodzili się z wydanym postanowieniem, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzucili, że organ nie uwzględnił wszystkich przedstawionych przez nich dowodów i nie wziął pod uwagę stanu zdrowia skarżącego po zabiegu, związanego z wypadkiem i udzieleniem hospitalizacji i jego wpływu na układ nerwowy i stan świadomości skarżącego.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o przywrócenie możliwości dalszego procedowania w trybie administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ odwoławczy nie poddał dokładnej analizie i nie uwzględnił dowodów w postaci: Karty informacyjnej z dnia 8 listopada 2025 r. z Szpitala [...], do której dołączone zostały zdjęcia urazu [...], zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 grudnia 2025 r. wydanego przez lek. med. chirurga ze wskazanym rozpoznaniem oraz badania USG [...] i [...] z dnia 7 listopada 2025 r., które dokładnie opisuje echo-strukturę urazu [....], co bardzo negatywnie wpłynęło na psychikę i ogólny stan zdrowia skarżącego. Skarżący wyjaśnił, ze uchybienie terminu nie było umyśle i nie wynikało z jego winy, tyle że jego organizm był tak wyczerpany, a w szczególności system nerwowy i system myślowy, że kiedy potwierdził odbiór postanowienia w dniu 10 listopada 2025 r. był przekonany, że dzień 11 listopada 2025 r. jako dzień świąteczny nie jest wliczany do terminu biegu. Stąd będąc w stanie niepełnej dyspozycji zdrowotnej pomylił daty przy obliczaniu biegu terminu.
Podniósł, że przeszkody zdrowotne w jego systemie myślowym były i miały charakter obiektywny i stąd ten stan rzeczy. Jeśli zaś chodzi o uchybienie terminu przez skarżącą stan ten wynikał z faktu skoncentrowania jej uwag i konieczności udzielania opieki skarżącemu po zabiegu.
W odpowiedzi na skargą Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ zaznaczył, że nie neguje stanu chorobowego jaki zaistniał u skarżącego, jednak miał on miejsce w okresie przed doręczeniem postanowienia organu I instancji, na które zażalenie złożono z uchybieniem terminu. Z kolei zarzuty skargi dotyczą prawie wyłącznie kwestii odmowy przywrócenia terminu do skutecznego złożenia zażalenia, a więc innego rozstrzygnięcia wydanego w odrębnym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Kontrola sądu administracyjnego - zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) - ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (tu postanowienie). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j-t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), zwanej dalej "P.p.s.a." orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W związku z powyższym usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, a więc jego uchylenie może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (at. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omawianym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem osądu jest postanowienie o charakterze procesowym, tj. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Jak wynika z art. 141 § 1 Kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia, służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z kolei § 2. tegoż artykułu określa, że zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Jednocześnie art. 144 Kpa stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r. Wójt orzekł o odmowie zwolnienia skarżących z ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, którego byli stronami, w kwocie 2152,50 zł. W postanowieniu zawarte zostało pouczenie o możliwości jego zaskarżenia poprzez złożenie zażalenia do SKO w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, za pośrednictwem organu I instancji.
W dniu 18 listopada 2025 r. skarżący złożyli osobiście w siedzibie Urzędu Gminy [...] zażalenie na wydane postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Następnie pismem z dnia 24 listopada 2025 r. wystąpili również o przywrócenie terminu do złożenia powyższego zażalenia.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r. nr SKO.4161.20.1575.2025, SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W sprawie niniejszej kwestionowane postanowienie zostało doręczone adresatom w dniu 10 listopada 2025 r., co dokumentują zwrotne potwierdzenia jego odbioru, zalegające w aktach. Zatem ostatnim dniem do skutecznego złożenia zażalenia był dzień 17 listopada 2025 r. (poniedziałek). Wobec bezspornego złożenia go w dniu następnym, tj. 18 listopada 2025 r. osobiście w siedzibie organu I instancji, nie ulega wątpliwości, iż zostało ono złożone już po upływie ustawowego terminu do złożenia zażalenia, stwierdzić należy, że przekroczony został ustawowy termin przewidziany do jego wniesienia.
W takiej sytuacji zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a., organ odwoławczy zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Państwo K., co powoduje, że zażalenie wniesione z uchybieniem terminu nie może zostać merytorycznie rozpatrzone.
Sąd w tym zakresie podziela w całości ustalenia i ocenę prawną SKO.
Należy podkreślić, że przepis art. 134 k.p.a. ma charakter ius cogens, co oznacza, że jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, w konsekwencji więc, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu.
W przypadku wniesienia odwołania - tu zażalenia - po terminie przewidzianym przepisami, organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić, że zostało ono wniesione z jego uchybieniem, bez względu na wielkość, a także przyczynę tego uchybienia. Uchybienie terminu ma bowiem charakter obiektywny nie ocenny. Wprawdzie art. 58 K.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), ale jest to uwarunkowane prośbą zainteresowanego, który jest obowiązany uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W tej sprawie tej wniosek o przywrócenie terminu rozpatrzono odmownie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargą oddalił jako bezzasadną.