Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K.K. i W.K. (dalej: "skarżący’’) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 16 grudnia 2025r. nr SKO.4161.20.1575.2025, odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r. nr KS.6830.1.2024, Wójt Gminy[...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") orzekł o odmowie zwolnienia skarżących z ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, którego byli stronami, w kwocie 2152,50 zł. W postanowieniu zawarte zostało pouczenie o możliwości jego zaskarżenia poprzez złożenie zażalenia do SKO w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, za pośrednictwem organu I instancji.
W dniu 18 listopada 2025 r. skarżący złożyli osobiście w siedzibie Urzędu Gminy [...] zażalenie na wydane postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Następnie pismem z dnia 24 listopada 2025 r. wystąpili również o przywrócenie terminu do złożenia powyższego zażalenia. W treści wniosku wyjaśniono, że w dniu 10 listopada 2025 r. skarżący był w szpitalnej poradni chirurgicznej w związku z wypadkiem, którego doznał. Kiedy podpisywał dokumenty był przekonany, że termin biegnie od środy, ponieważ w dniu 11 listopad wypadało święto niepodległości. Dodał, że nie był w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej po badaniu. Ma [....] i jest pod stałą kontrolą [...], a uchybienie jednego dnia wynika z niepełnej kondycji zdrowotnej.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r., SKO, działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 58 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: "k.p.a.") odmówiło skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności ocenił, że termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu został zachowany. Stwierdził jednak, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia zażalenia.
Kolegium zaznaczyło, że przedstawiona na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu argumentacja w ogóle nie dotyczy K.K., stąd wobec nie wskazania jakichkolwiek okoliczności na uprawdopodobnienie braku jej winy w uchybieniu terminu, jej wniosek w tym zakresie uznać należało za bezzasadny.
Z kolei oceniając przesłanki wskazane przez W.K. organ stwierdził, że w jego przypadku brak winy związanej z niedochowaniem terminu do złożenia zażalenia nie został uprawdopodobniony. SKO wskazało, że podniesiona okoliczność odbytej wizyty lekarskiej w dniu 10 listopada 2025 r. me może usprawiedliwiać faktu błędnych wyliczeń daty skutecznego złożenia zażalenia. Stanu tego nie może również zmienić powoływanie się na [....], niestabilność, "niepełną kondycję zdrowotną", które to skutkowały "rozkojarzeniem z terminami". Kolegium zaznaczyło, że choroba stanowi oczywiście jedną z kluczowych przesłankę skutkujących możliwością przywróceniem terminu, lecz stan chorobowy musi mieć charakter nagły, nieprzewidywalny i być oczywiście niezależna od samej strony. Nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Uprawdopodobnienia wymaga bowiem, aby okoliczności związane z chorobą były nie do przezwyciężenia pomimo zachowania staranności, w tym że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej (np. w postaci udzielenia pełnomocnictwa). W ocenie SKO taka sytuacja nie wystąpiła jednak w tej sprawie po stronie wnioskodawcy.
Skarżący nie zgodzili się z wydanym postanowieniem, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzucili, ze organ me uwzględnił wszystkich przedstawionych przez nich dowodów i nie wziął pod uwagę stanu zdrowia skarżącego po zabiegu, związanego z wypadkiem i udzieleniem hospitalizacji i jego wpływu na układ nerwowy i stan świadomości skarżącego. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o przywrócenie możliwości dalszego procedowania w trybie administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ odwoławczy nie poddał dokładnej analizie i nie uwzględnił dowodów w postaci: Karty informacyjnej z dnia 8 listopada 2025 r. z Szpitala [...], do której dołączone zostały zdjęcia urazu [...], zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 grudnia 2025 r. wydanego przez lek. med. chirurga ze wskazanym rozpoznaniem oraz badania USG [.....] i [....] z dnia 7 listopada 2025 r., które dokładnie opisuje echo-strukturę urazu [....], co bardzo negatywnie wpłynęło na psychikę i ogólny stan zdrowia skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że uchybienie terminu nie było umyśle i nie wynikało z jego winy, tyle że jego organizm był tak wyczerpany, a w szczególności system nerwowy i system myślowy, że kiedy potwierdził odbiór postanowienia w dniu 10 listopada 2025 r. był przekonany, że dzień 11 listopada 2025 r. jako dzień świąteczny nie jest wliczany do biegu terminu. Stąd będąc w stanie niepełnej dyspozycji zdrowotnej pomylił daty przy obliczaniu biegu terminu.
Podniósł, że przeszkody zdrowotne w jego systemie myślowym były i miały charakter obiektywny i stąd ten stan rzeczy. Jeśli zaś chodzi o uchybienie terminu przez skarżącą stan ten wynikał z faktu skoncentrowania jej uwagi i konieczności udzielania opieki skarżącemu po zabiegu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ zaznaczył, że nie neguje stanu chorobowego jaki zaistniał u skarżącego, jednak miał on miejsce w okresie przed doręczeniem postanowienia organu I instancji, na które zażalenie złożono z uchybieniem terminu. SKO podkreśliło, że oceniło sprawę całościowo, mając także na uwadze także stan chorobowy skarżącego, uznając, iż nie może on stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Niezależnie od powyższego z treści karty informacyjnej z SOR wynika, że skarżący został wypisany ze szpitala w stanie ogólnym dobrym, bez konieczności hospitalizacji w trybie nagłym, ze zaleconą kontrolą w poradni chirurgicznej za 7 dni. Uchybienie terminowi do złożenia zażalenia nie wynikło zatem z nagłej choroby czy nagłego pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego, lecz było wynikiem pomyłki, błędnego wyliczenia terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, co potwierdził sam zainteresowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (a do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, co wynika z art. 59 § 1 zd. drugie k.p.a.). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 grudnia 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wg ust. 2 ww. przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia - art. 59 § 2 k.p.a.
Zgodnie zatem z ww. przepisem, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę terminu do złożenia odwołania czy zażalenia, organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony;
- 2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełnił uchybionej czynności.
W sprawie niniejszej postanowienie zostało doręczone stronom w dniu 10.11.2025r,, zatem termin do złożenia zażalenia upływał dla nich w dniu 17.11.2025r. (poniedziałek). Zażalenie natomiast zostało złożono w dniu następnym osobiście w siedzibie organu I instancji.
Konieczność kumulatywnego spełnienie ww, przesłanek oznacza, iż w razie braku którejkolwiek z nich, brak jest podstaw do przywrócenia uchybionego terminu, a badanie wystąpienia pozostałych przesłanek jest bezprzedmiotowe.
Wobec wskazania, iż o uchybieniu terminu strony dowiedziały się z pisma organu z dnia 21.11,2025r., to uznać należy, iż zachowany został termin 7 dni na złożenie wniosku po ustaniu przyczyny uchybienia terminu - w tym przypadku dowiedzeniu się o tym fakcie. Bezsporny jest także fakt złożenia samego zażalenia.
Ustalenia SKO w tym zakresie nie są kwestionowane i nie budzą wątpliwości
Sądu.
W sprawie niniejszej strony złożyły wspólny wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, lecz z treści tego pisma, zwłaszcza użycia form gramatycznych męskoosobowych stwierdzić należy, iż wyjaśnienia dotyczą wyłącznie osoby W.K. Stąd też uznać należy, iż K.K. nie przedstawiła żadnych okoliczności na uprawdopodobnienie braku swej winy w uchybieniu przedmiotowego terminu i jej wniosek w tym zakresie uznać należy za bezzasadny.
Przechodząc do oceny przesłanek wskazanych przez W.K. uznać należy, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy związanej z niedochowaniem terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. Bezsporne jest, iż postanowienie to zostało mu doręczone w określonej dacie i zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminu do złożenia zażalenia. Niekwestionowana okoliczność odbytej wizyty lekarskiej w dniu 10.11.2025r. nie może jednak usprawiedliwiać faktu błędnych wyliczeń daty skutecznego złożenia zażalenia. Stanu tego nie może również zmienić powoływanie się na [...], niestabilność, "niepełną kondycję zdrowotną", które to skutkowały "rozkojarzeniem z terminami". Oczywiście choroba stanowi jedną z kluczowych przesłankę skutkujących możliwością przywróceniem terminu, lecz stan chorobowy musi mieć charakter nagły, nieprzewidywalny i być oczywiście niezależna od samej strony.
Nie każdy stan choroby może jednak stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Uprawdopodobnienia bowiem wymaga, że okoliczności związane z chorobą były me do przezwyciężenia pomimo zachowania staranności, w tym że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej (np. w postaci udzielenia pełnomocnictwa). Choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy. Trzeba ponadto uprawdopodobnić, ze rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej oraz że me istniała możliwość posłużenia się w dopełnieniu czynności w terminie inną osobą (tak wyrok WSA w Kielcach z 6.11.2025 r" I SA/Ke 370/25, LEX nr 3944671). Sytuacja taka po stronie wnioskodawcy nie wystąpiła.
Sąd w całości aprobuje przytoczoną wyżej oceną SKO.
Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wyraźnie wskazał, że był przekonany o tym, że początek biegu terminu do złożenia zażalenia rozpocznie się 12 listopada, gdyż 11 listopada wypada dzień świąteczny.
Inne okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu to zły stan zdrowia (pozostaje w leczeniu [...]) oraz konsekwencje urazu [...].
Z dokumentów dołączonych do skargi wynika, że skarżący doznał urazu [...] w dni 7 listopada 2025 r. Przebywał w związku z tym na SOR Szpitala [...] w tym dniu. W szpitalu przeprowadzono u skarżącego diagnostyką, skonsultowano chirurgicznie, nie stwierdzono koniczności hospitalizacji i wypisano. Zalecono leki przeciwbólowe, zimne okłady i kontrolą w Poradni Chirurgicznej za 7 dni.
Przytoczone tu okoliczności nie rzutowały na stan zdrowia skarżącego w okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia (11-17 listopada) w taki sposób, aby można było twierdzić o braku winy w jego uchybieniu.
Zaświadczenie lekarskie z dnia 5 grudnia 2025 r. z Poradni Chirurgicznej wskazuje daty wizyt skarżącego. Wizyta skarżącego w Poradni w dniu 17 listopada 2025 r — tj. w okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia, nie zmienia w oczywisty sposób oceny Sądu, co do zawinionego uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.