Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 133/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], którą odmówiono wyżej wymienionej przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki.
Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. J. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i doręczenie jego odpisu, wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku. Jako argument uzasadniający podała, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z uwagi na niejasne i nieprecyzyjne pouczenie Sądu zawarte w piśmie o zawiadomieniu o terminie rozprawy. Z pouczenia nie wynikało jednoznacznie, że nie zostanie jej doręczona sentencja wyroku. Wskazywało jedynie kiedy winna złożyć wniosek o uzasadnienie. Z treści tego pisma wynikało, że w dniu 31 maja 2012 r. odbędzie się posiedzenie, na którym jej obecność jest nieobowiązkowa. Nie została pouczona, że w trakcie tego posiedzenia zostanie ogłoszone orzeczenie oraz czy jego sentencja zostanie jej doręczona.
W związku z powyższym oczekiwała na doręczenie odpisu sentencji, by móc złożyć wniosek o uzasadnienie. Dopiero po rozmowie telefonicznej z pracownikiem sekretariatu WSA w Rzeszowie, "w dniu wczorajszym" (tj. 3 lipca 2012r. – uwaga Sądu) dowiedziała się, że odbyło się posiedzenie jawne, na którym nastąpiło ogłoszenie wyroku, a odpis sentencji doręcza się z urzędu tylko z posiedzenia niejawnego. O tych okolicznościach nie została wcześniej pouczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.).
Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.
Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333).
Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można zatem mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095).
Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę. – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08).
Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 133/12 została zawiadomiona o terminie rozprawy. W zawiadomieniu tym wskazano, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe i równocześnie zawarto pouczenie o zasadach i trybie doręczania sentencji wyroku, w tym wyroku oddalającego skargę, jak również o trybie i terminie sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku (k. 23 akt sądowych sprawy). W punkcie 3 tego pouczenia wskazano, że uzasadnienie takiego wyroku jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku oraz że wniosek złożony po tym terminie jest czynnością bezskuteczną. Zdaniem Sądu treść pisma z dnia 25 kwietnia 2012 r. o zawiadomieniu o rozprawie zawierała jasne i wyraźne pouczenie o trybie i terminie sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącej, o niezrozumieniu treści pouczenia, nie zasługuje na uwzględnienie i w żaden sposób nie wskazuje na niemożność dokonania przez skarżącą czynności technicznej jaką jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Tego rodzaju postępowania skarżącej nie można uznać za nacechowanego starannością jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy procesowe. Prostego niezrozumienia jasnego pouczenia Sądu nie można uważać, za przeszkodę, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i która uzasadniałaby przywrócenie terminu, tym bardziej, że nawet jeżeli skarżąca miała pomimo prawidłowego pouczenia pewne wątpliwości mogła uzyskać stosowną informację w sekretariacie Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 22.10.2010r., sygn. akt II OZ 1059/10, publ. baza orzeczeń: www.cbois.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, że skarżąca była w stanie dokonać w terminie czynności jaką było złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.