Uzasadnienie
J.K. wniósł o zwolnienie do od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie, w której jest uczestnikiem postępowania, ze skarg K.K., G.K. oraz M.K. na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. II SA/Rz 129/18 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na wstępie referendarz sądowy wyjaśnił, że wnioskodawca jako uczestnik postępowania w sprawie zainicjowanej skargą wyżej wymienionych mógł ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając zaś wydane rozstrzygnięcie wskazał, że mimo istnienia okoliczności stawiających wnioskodawcę w trudnej sytuacji bytowej, na etapie, na którym znajduje się obecnie sprawa nie jest on, jako uczestnik postępowania, obowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc się do udziału w sprawie zawodowego pełnomocnika, referendarz wyjaśnił, że jest on konieczny tylko w ściśle określonych przez ustawodawcę przypadkach tj. w razie składania niektórych tylko środków zaskarżenia. Tak więc generalnie strona (uczestnik) postępowania może działać w postępowaniu sądowym samodzielnie.
Końcowo referendarz ocenił, że przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie jest na obecnym etapie sprawy bezprzedmiotowe.
J.K. nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem. W sprzeciwie od powyższego postanowienia zażądał przyznania mu obrońcy oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto jego zdaniem jest on stroną w zainicjowanym w/w skargami postępowaniu, nie zaś uczestnikiem, jak to wskazał referendarz sądowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
J.K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 P.p.s.a.). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zważyć należy, co słusznie podkreślił referendarz sądowy, że na obecnym etapie postępowania wnioskodawca nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych też przyczyn wniosek J.K. w powyższym zakresie jest w istocie bezprzedmiotowy.
Odnosząc się zaś do kwestii ustanowienia adwokata Sąd zauważa, że wymóg posiadania profesjonalnego pełnomocnika staje się niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu kończącego postępowanie lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Brak zawodowego pełnomocnika w żaden sposób nie ogranicza prawa do sądu wnioskującego. Nadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
Sąd bierze także z urzędu pod uwagę wszelkie uchybienia zaistniałe w postępowaniu przed organami administracji, gwarantując w ten sposób rzetelne rozpoznanie sprawy. Z akt sprawy wynika, że na obecnym etapie postępowania udział zawodowego pełnomocnika nie jest konieczny. Podnoszona w sprzeciwie argumentacja również, nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Zawarte w sprzeciwie twierdzenia sprowadzają się bowiem do kwestionowania przez J.K. jego statusu uczestnika postępowania w sprawie zainicjowanej skargami K.K., G.K. oraz M.K. i w żaden sposób nie negują prawidłowości wydanego przez referendarza sądowego postanowienia. Tym samym zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił przyznania wnioskodawcy żądanego wsparcia.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.