Uzasadnienie
Pismem datowanym na 26 sierpnia 2026 r., a nadanym w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 28 sierpnia 2026 r. A. L. skierowała bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2026 r., znak [...] oraz znak [...], którymi organ odwoławczy utrzymać miał w mocy decyzje [...] Centrum Świadczeń w [...] odmawiające przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego.
Powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) stanowiącego, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazał 31 sierpnia 2026 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W dniu 7 października 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazał tut. Sądowi powyższą skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wydało w sprawie skarżącej żadnej decyzji w dniu 7 sierpnia 2026 r., zaś pismami z tej daty i opatrzonymi wskazanymi przez skarżącą numerami Prezydent miasta [...] jedynie przekazał organowi II instancji odwołania A. L. od swoich decyzji z dnia 8 lipca 2026 r. opatrzonych powyższymi numerami.
Po wpływie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy zarządzono rozdzielenie spraw w ten sposób, iż pod sygn. II SA/Po 850/26 zarejestrowano sprawę ze skargi na decyzję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2026 r., znak [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, zaś pod sygn. II SA/Po 851/26 sprawę ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2026 r., znak [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, przy czym § 2 tego samego przepisu stanowi, iż przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. O spełnieniu tego warunku można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. Co za tym idzie brak wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.) ma miejsce również w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia przysługującego w postępowaniu administracyjnym, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ.
Tego rodzaju sytuacja zaistniał w mniejszej sprawie, albowiem skarżąca wywiodła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 lipca 2026 r., znak [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie, przed rozpatrzeniem tego odwołania wywiodła, skargę z 28 sierpnia 2026 r. na decyzje SKO w [...], która to decyzja w dacie wnoszenie skargi jeszcze nie istniała, błędnie utożsamiając z decyzją organu odwoławczego pismo organu I instancji z 7 sierpnia 2026 r. przekazujące odwołanie wraz z informacją, że zostało ono wniesione w terminie, a organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 K.p.a., to jest samodzielnego uwzględnienia odwołania w ramach tzw. autokontroli.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż tego rodzaju czynność organu I instancji jaką jest przekazanie odwołania organowi właściwemu do jego rozpoznania wraz z informacja o niezastosowaniu instytucji autokontroli nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a prawidłowość stanowiska organu kontrolowana jest w tego rodzaju sprawie właśnie przez organ odwoławczy i w przypadku zaskarżenia decyzji organu II przez sąd administracyjny.
Nadto wskazać należy, iż w myśl art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia.
Wniesienie skargi przed wydaniem i doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego uznać należy za przedwczesne, a sama skargę za podlegająca odrzuceniu jako niedopuszczalną.
Mając na uwadze poczynione ustalenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Jednocześnie sąd wskazuje, iż odrzucenie skargi wniesionej przedwcześnie nie blokuje stronie możliwości, wywiedzenia skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 września 2026 r., a wniesiona w tym terminie skarga podlegać będzie rozpoznaniu.