Uzasadnienie
Skarżący R. C. ubezwłasnowolniony częściowo reprezentowany przez kuratora F. Ż. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że żyje z pomocy społecznej i brakuje mu środków na remonty mieszkania, wymianę sprzętów domowych oraz opłacenie wszystkich rachunków. Wnioskodawca oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej w wysokości [...] zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie. Podał, że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m ² w L. Wskazał, że nie posiada oszczędności, ani innych wartościowych ruchomości.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.– dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej, z mocy prawa nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony jest z ustawy to nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zatem zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z pomocy społecznej, nie pracuje, choruje. Wysokość realnie otrzymywanych środków wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Stan zdrowia wnioskodawcy ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Wskazać należy, że w ramach przyznania prawa pomocy ustanawia się tylko prawo do skorzystania z pomocy prawnej adwokata, konkretną osobę adwokata wyznaczy samorząd adwokacji. Wyznaczony pełnomocnik sam zdecyduje o niezbędnych czynnościach jakie należy podjąć przy prowadzeniu sprawy skarżącego.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska