Uzasadnienie
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 15 grudnia 2016r. zwolnił skarżących od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżących radcę prawnego, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę radcy prawnego wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych.
Z protokołu rozprawy wyznaczonej na dzień 22 marca 2017r. wynika, że pełnomocnik skarżących stawił się na rozprawie i oświadczył, że podtrzymuje skargę, jej zarzuty i argumentację oraz złożył dalsze wyjaśnienia w sprawie. Złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 5 kwietnia 2017r. wydał wyrok w sprawie i rozstrzygniecie o kosztach pomocy prawnej z urzędu przekazał referendarzowi sądowemu.
Pełnomocnik wezwany do złożenia oświadczenia, czy pomoc prawną świadczył w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest podatnikiem podatku VAT pod rygorem uznania, że pełnomocnik świadczący pomoc prawną prowadził działalność gospodarczą oraz jest podatnikiem podatku VAT, nie udzielił odpowiedzi i nie złożył oświadczenia. Wezwanie w powyższym zakresie pełnomocnik odebrał w dniu 19 czerwca 2017r. oraz ponownie 17 sierpnia 2017r. (k. 138 i 141akt sąd.).
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r. W § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do Sądu Administracyjnego została wniesiono 22 września 2016r., przed wejściem w życie obowiązującego rozporządzenia. Zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje zatem poprzednio obowiązujące rozporządzenie z 2015r.
W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
- 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
- 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata maksymalna wynosi zatem 480 zł.
W rozpoznawanej sprawie, wyznaczony pełnomocnik stawił się na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu i złożył dodatkowe wyjaśnienia w imieniu skarżących. Zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§4 ust. 2 rozporządzenia), należało przyznać za udzieloną skarżącym nieopłaconą pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącym w kwocie [...] zł. podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, czyli o kwotę [...] zł.
Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska