Uzasadnienie
Skarżący – U. K. i I. K., pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wnieśli skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. Skarżący, pismami z dnia [...] sierpnia 2019 r. zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały odebrane przez skarżących w dniu [...] sierpnia 2019 r. (k. 13 i 14 akt sądowych). W terminie dla uzupełnienia braków skargi, do akt sprawy została złożona dokumentacja zawierająca PESEL skarżącej (k.: 10 akt prawa pomocy II SPP/Po [...]). Skarżący I. K. nie podał swojego numeru PESEL w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego Sąd, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. odrzucił jego skargę.
Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując numer PESEL skarżącego. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik wskazała, że Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, o czym pełnomocnik dowiedziała się odbierając korespondencję z OIRP w P. w dniu [...] grudnia 2019 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik poinformowała skarżącego, że została wyznaczona jako jego pełnomocnik z urzędu w niniejszej sprawie, jednocześnie prosząc o niezwłoczny kontakt mailowy bądź telefoniczny. W dniu [...] stycznia 2020 r. skarżący skontaktował się telefonicznie z pełnomocnikiem powiadamiając o okolicznościach sprawy. W dniu [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik otrzymała postanowienie WSA w Poznaniu o odrzuceniu skargi I. K. z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych oraz wezwanie do nadesłania w terminie 14 dni urzędowego odpisu aktu zgonu U. K., a także informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie spadkowe po zmarłej.
Tego samego dnia w rozmowie telefonicznej poprosiła skarżącego o podanie numeru PESEL oraz o niezwłocznie przesłanie oryginału odpisu aktu zgonu U. K. oraz dokumentu potwierdzającego, na jakim etapie znajduje się postępowanie spadkowe. Dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik odnotowała wpływ powyższych dokumentów.
Pełnomocnik wskazała, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu [...] stycznia 2020 r. kiedy otrzymała postanowienia z Sądu o odrzuceniu skargi i niezwłocznie podjęła czynności związane z uzyskaniem informacji o numerze PESEL skarżącego. W okresie, kiedy do skarżącego zostało skierowane zarządzenie Sądu o uzupełnieniu braków formalnych skargi, żona skarżącego U. K. przebywała w szpitalu w związku z chorobą nowotworową, Na skutek nagłego pogorszenia stanu zdrowia i przebiegu leczenia onkologicznego, a w konsekwencji śmierci małżonki, skarżący I. K. nie funkcjonował prawidłowo, co skutkowało niezachowaniem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, uwzględniając specyfikę sytuacji hospitalizacji członka najbliżej rodziny cierpiącego na schorzenia nowotworowe, które mogą powodować u nich strach przed śmiercią chorego należy uznać ją za okoliczność usprawiedliwiającą zaabsorbowanie skarżącego w taki sposób, że nie był w stanie sprostać innym obowiązkom.
Wobec powyższego, fakt leczenia onkologicznego małżonki skarżącego, niespodziewane pogorszenie stanu jej zdrowia związana z tym hospitalizacja uprawdopodabniają okoliczność braku winy skarżącego (postanowienie WSA w Kielcach z [...] marca 2017 r., I SO/Ke [...]). Ciężka choroba osoby najbliżej, związana z tym potrzeba hospitalizacji i ciągłej opieki nad nią, przy tym niemożność posłużenia się do terminowego zachowania czynności osobami trzecimi, także konieczność spełniania codziennych czynności, jest sytuacją, która uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] marca 2012 r., II OZ [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jak wskazuje art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 1). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Zgodnie z art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
W ocenie Sądu, wniosek o przywrócenie skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci niewskazania numeru PESEL, zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności, wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu uzasadniony został przez pełnomocnik skarżącego pogorszeniem się stanu zdrowia małżonki skarżącego, jej śmiercią i związanym z powyższym stanem psychicznym skarżącego, który uniemożliwił mu prawidłowe działanie w procesie. Okoliczności te zostały w ocenie Sądu, w sprawie wykazane. Skarżący, w pismach składanych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy wskazywał na sytuację zdrowotną małżonki, wyjaśniając, że od dnia [...] sierpnia 2019 r. przebywała w szpitalu na oddziale paliatywnym.
Skarżący, załączył do swojego pisma także dokumentację medyczną małżonki, której treść potwierdzała przytaczane przez skarżącego okoliczności. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu skarżącej wynika, że zmarła ona [...] sierpnia 2019 r., a więc 11 dnia po tym jak trafiła do szpitala. Należy też zauważyć, że wezwanie do wskazania numeru PESEL zostało skarżącemu doręczone dnia [...] sierpnia 2019 r., a więc w dwa dni po tym jak małżonka skarżącego trafiła do szpitala a jej stan niewątpliwie był ciężki.
W ocenie Sądu, należy zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że opisywane okoliczności w postaci, nie tyle choroby małżonki skarżącego, ale niewątpliwe znacznego pogorszenia się jej stanu zdrowia a następnie śmierci, są okolicznościami tego rodzaju, że uzasadniają przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Tak trudne doświadczenie z jakim musiał zmierzyć się skarżący, w ocenie Sądu, całkowicie usprawiedliwia to, że w tym okresie nie zadbał należycie o swój interes procesowy, i nie udzielił Sądowi odpowiedzi na wezwanie o wskazanie numeru PESEL. W ocenie Sądu, w zaistniałej sytuacji nie sposób doszukiwać się u skarżącego jakiegokolwiek stopnia winy w uchybieniu terminu.
Należy też wskazać, że w treści wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego szczegółowo wykazała, że dochowała 7-dniowego terminu dla jego złożenia. W ocenie Sądu, z uwagi na charakter wyjątkowo trudnych okoliczności jakie spowodowały niemożność należytego zajęcia się przez skarżącego swoją sprawą, moment w jakim ustała przyczyna uchybienia terminu to chwila, w której pełnomocnik skarżącego, ustanowiona dla niego z urzędu, mogła uzyskać jego numer PESEL. Zaaprobować bowiem należy pogląd, że przyczyna uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość dokonania tej czynności, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go na pełnomocnika (Dauter Bogusław. Art.
87. W: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. System Informacji Prawnej LEX, 2019). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu i załączonych do niego dokumentów, wyznaczona z urzędu pełnomocnik skarżącego, niezwłocznie po otrzymaniu informacji w tym przedmiocie, podjęła dziania celem nawiązania kontaktu ze swoim mandantem. Po otrzymaniu w dniu [...] stycznia 2020 r. informacji zwrotnej od skarżącego, m.in. zawierającej numer PESEL, w dniu [...] stycznia 2020 r., nadała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek nie jest więc spóźniony. Nie ulega także wątpliwości, że przedmiotowym pismem, pełnomocnik skarżącego uzupełniła brak formalny, który był przyczyną odrzucenia skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
/-/ A. Kiersnowska - Tylewicz