Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2012 r. przyznano Z. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości. Przyznane wnioskodawcy prawo pomocy nie zostało cofnięte (art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.).
W piśmie z dnia 23 października 2012 r. oraz na formularzu PPF z dnia 12 listopada 2012 r. skarżący ponownie zawarł wniosek o zwolnienie od wszelkich opłat oraz ustanowienia adwokata (k. 198 v.).
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, a także na postępowanie egzekucyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawca w niniejszej sprawie został już zwolniony od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości, nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, gdyż z tego prawa już korzysta. Nadto przepis art. 239 pkt 4 p.p.s.a. stanowi wyraźnie, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjny, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
W tym stanie rzeczy należało odmówić ponownego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca został już zwolniony od obowiązku ponoszenia tych kosztów w niniejszej sprawie.
Wnioskodawca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jest emerytem. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł i [...] zł, co daje łącznie [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że żyją w ubóstwie. Ich wydatki miesięczne sięgają 2.000 zł. miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że są współwłaścicielami domu o powierzchni 48 m² i działki o powierzchni 1,33 ha, na której posadowiony jest dom. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Aktualnie wraz z żoną uzyskują stałe dochody, ale tylko w postaci świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wysokość dochodów jakie uzyskują z trudem wystarcza na pokrycie podstawowych i koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny.
Wnioskodawca posiadaną nieruchomość wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i żony. Nie posiadają również innego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody.
Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie, zwłaszcza, że sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska