Uzasadnienie
Skarżący E. Ł. na mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 października 2016r. korzysta z prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata, którego osobę adw. W. Z. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka. Prawo pomocy w tym zakresie nie zostało cofnięte. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.
Ustanowiony pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów postępowania, w tym od opłaty od kasacji. Skarżący we wniosku na formularzu PPF ponownie domagał się przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznanie stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania rozpoznawczego. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawca w niniejszej sprawie korzysta z pomocy prawnej ustanowionego dla niego adwokata z urzędu, to zbędne jest ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie ponownego ustanowienia adwokata z stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.), gdyż wnioskodawca już z tego prawa skutecznie korzysta.
Jakkolwiek, skarżący wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych, zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o prawo pomocy w tym zakresie.
Skarżący we wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF argumentował, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył, że utrzymują się z emerytury skarżącego w łącznej wysokości [...]zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni [...]m², budynki inwentarskie [...]m², działkę warzywną o powierzchni [...] m² oraz pozostałe grunty o powierzchni [...]m². Wskazał, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny stanowią: ubranie i obuwie [...]zł, środki czystości [...] zł, woda i ścieki [...] zł, gaz [...] zł, prąd [...] zł., leki [...] zł, opał [...] zł, telefon [...] zł, wyżywienie [...] zł.
Następnie wskazać należy, że w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący składał już wniosek w tym zakresie i został on rozpoznany odmownie, zatem korzysta z przymiotu prawomocności.
Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych winien być, więc rozpoznany w oparciu o treść art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależniona jest od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęto za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji finansowej strony nie można zmienić lub uchylić postanowienia bez zmiany okoliczności sprawy, nawet gdyby poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie należy dokonywać ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku.
Porównać należy sytuację zakreśloną w dwóch wnioskach, następnie dokonać oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, zdecydować, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II FZ 768/12 [w:] CBOSA).
Przy ocenie pierwszego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych uznano, że sytuacja skarżącego pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury z której pokrywa wszystkie koszty utrzymania rodziny. Skarżący nie podał by miał zaległości w bieżących opłatach swoich zobowiązań. Na wezwanie uiścił wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia w wysokości 100 zł., zatem koszty sądowe w tej wysokości są możliwe do poniesienia przez skarżącego. Skarżący pomimo wezwania nie podał innych nadzwyczajnych informacji, które uzasadniłyby zwolnienie go od kosztów sądowych w całości.
W ponownym wniosku o prawo pomocy tak samo jak w poprzednim, skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która choruje i utrzymują się jedynie z jego emerytury, podał, że dochód rodziny nadal stanowi jego emerytura w podobnej wysokości [...]zł., wyszczególnił stałe koszty utrzymania na takim samym poziomie, jak poprzednio. Nie wskazał nowych zobowiązań, czy innych nadzwyczajnych wydatków i kosztów, które pogarszałyby jego płynność finansową i ograniczały możliwość uiszczenia pozostałych kosztów sądowych w sprawie w przewidywanej wysokości [...] zł. Posiada nadto majątek nieruchomy w postaci działek gruntowych i budynków inwentarskich, które również mogą stanowią źródło wsparcia budżetu domowego. Na wezwanie uiścił opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia w wysokości 100 zł.
Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który był poddany ocenie na wcześniejszym etapie postępowania sądowego oraz aktualnego wniosku w tym samym zakresie wskazuje, że dane w nich zawarte nie uległy żadnej zmianie, w szczególności skarżący nie wykazał, że bieżąca sytuacja finansowa uległa pogorszeniu.
Uznać należy, że brak jest przesłanek do zmiany stanowiska w tym przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego uznać należy, że okoliczności sprawy nie uległy zmianie, aby skarżącemu przyznać prawo pomocy w części i zwolnic go od pozostałych kosztów sądowych.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 249a P.p.s.a. i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska