Uzasadnienie
Skarżąca T. L. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu żądania podał, że jest osobą samotną (wdowa), która od 1991 roku samodzielnie, "siłą najemną", prowadzi gospodarstwo rolne. Ponadto od 1996 roku pobiera rentę chorobową (616zł brutto miesięcznie). Roczny dochód z gospodarstwa rolnego (9,87ha) określiła na 1.876zł. Zamieszkuje w budynku o pow. 50m².
Pismem z dnia 13 września 2010 roku Wnioskodawczyni została zobowiązana do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez:
- - przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres od 01 marca 2010 roku,
- - przedłożenia spisu miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego rodziny oraz udokumentowania przekazanych informacji,
- - przedłożenia oświadczenia o wszystkich posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji,
- - określenia wielkości przychodu ze sprzedaży płodów rolnych wytworzonych w latach 2009-2010 oraz wielkości dopłat pobranych z ARiMR,
- - określenia wysokości kosztów ponoszonych na działalność rolniczą, w tym kosztów związanych z zatrudnianiem ‘"siły najemnej".
Wnioskodawczyni nie wykonała nałożonych na nią obowiązków. Jednocześnie w piśmie z dnia 16 sierpnia 2010 roku oświadczył, że nie jest w stanie zgromadzić i przedłożyć w sądzie rachunków dokumentujących żądane informacje. Zaznaczyła przy tym, że ma 58 lat i intensywnie się leczy; przedłożyła dokumentację medyczną. Podkreśliła także, że w gospodarstwie rolnym nie posiada żadnych maszyn i za wszystkie usługi musi płacić. Do pisma załączyła kserokopie dowodu uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200zł.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oświadczenie majątkowe Wnioskodawczyni jest niewystarczające do oceny jej możliwości płatniczych. Skarżąca uchyliła się od obowiązku przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych oraz określenia wielości przychodu z gospodarstwa rolnego, jak i kosztów jego prowadzenia. Nieznane pozostają koszty utrzymania koniecznego Wnioskodawczyni.
Zatem wyjaśnić należy, że oświadczenie majątkowe strony może być podstawą przyznania prawa pomocy tylko wówczas, gdy wynika z niego, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (porównaj postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt II FZ 240/08, Lex nr 493753).
Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 roku, sygn. akt I FZ71/09, Lex nr 564253). Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy (orzeczenie NSA z 24 marca 2009 roku, sygn. akt II FZ 91/09, Lex nr 550327).
Ponadto uwzględnienie żądania przyznania prawa pomocy warunkuje zarówno to, że strona nie może uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jak i to, że strona ma lub będzie miała obowiązek uiszczenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżąca uiściła wpis od skargi, dlatego żądanie zwolnienia od tej opłaty stało się nieuzasadnione. Obowiązek uiszczenia wpisu od skargi wygasł wskutek zapłaty. Zmieniła się sytuacja procesowa Skarżącej. Obecnie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje jej od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw – art. 200 ustawy – Prawo o powstępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 §1 p.p.s.a) i nie dotyczy zwrotu kosztów już uiszczonych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 244 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski