Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 8 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Po 299/26

Uzasadnienie

Decyzją dnia 8 grudnia 2025 r., nr [...], Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] na podstawie art. 388 ust. 1 pkt 1, 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 oraz w nawiązaniu do art. 393 ust. 4, art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a), art. 400 ust. 2, art. 403 ust. 6 pkt 1 oraz art. 414 ust. 1 pkt 2, art. 418 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.; zwanej dalej: p.w.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; zwanej dalej: k.p.a.) oraz § 4 ust. 1 i 3, § 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019r. poz. 1311; zwanego dalej: rozporządzeniem z 12 lipca 2019 r.), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. w M.

1. I. stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia 2 czerwca 2020 r. znak: [...], na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych z oczyszczalni w m. [...] do wód cieku [...] ([...]) w km 14+400 za pośrednictwem istniejącego wylotu na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].
2. II. udzielił na rzecz [...] sp. z o.o. w M. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni w m. [...] ([...]) do wód cieku [...] w km 14+400 za pośrednictwem istniejącego wylotu na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...] i określając następujące warunki:
3. 1. Cel i zakres zamierzonego korzystania z wód.

Celem zamierzenia jest usługa wodna polegająca na odprowadzaniu ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w m. [...] do wód cieku [...] w km 14+400 za pośrednictwem istniejącego wylotu na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], w związku z realizacją zadań własnych Gminy [...] realizowanych przez [...] sp. z o.o. w zakresie odbioru, oczyszczania i odprowadzania ścieków, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

1. 2. Warunki korzystania z wód.
2. 2.1. Ilość ścieków wprowadzanych do wód:

Q max s 0,043055 m /s

Qśr d 310,0 m3/d

Q dop r 135 780 m3/rok

1. 2.2. Jakość ścieków oczyszczonych wprowadzanych do wód:

BZT5 ?40 mg O2/I

ChZT ? 150 mg O2/I

Zawiesina ogólna ? 50 mg/l

Azot ogólny ? 30 mg N/l

Fosfor ogólny ? 5 mg P/l

Żelazo ogólne ? 10 mg Fe/l

1. 2.3. Dopuszczalna jakość odprowadzanych ścieków oczyszczonych podczas awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia wodnoprawnego:

BZT5 60 mg O2/I

ChZT 225 mg O2/I

Zawiesina ogólna 75 mg/l

Azot ogólny 45 mg N/l

Fosfor ogólny 7,5 mg P/l

Żelazo ogólne ? 15 mg Fe/l (przez czas nie dłuższy niż 48 godzin)

1. 3. Sposób postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków. Urządzenia istotne dla realizacji warunków pozwolenia wodnoprawnego, których awarie powodować mogą podwyższenie parametrów w ściekach oczyszczonych:
2. - przepompownia ścieków,
3. - tłocznia ścieków oraz zbiornik retencyjno-uśredniający ścieków surowych,
4. - instalacja sitopiaskownika,
5. - sekwencyjny reaktor porcjowy SBR,
6. - instalacja dawkowania PIX-u.

Maksymalny okres awarii urządzeń do oczyszczania ścieków nie powinien trwać dłużej niż 60 dni. Awaria urządzeń pomiarowych - w przypadku uszkodzenia bądź awarii urządzeń pomiarowych - przepływomierza należy niezwłocznie, w trybie natychmiastowym naprawić urządzenia pomiarowe lub dokonać ich wymiany. Ilość zrzutu ścieków w czasie awarii należy ustalić stosując średni zrzut ścieków z ostatnich 3 miesięcy przed awarią.

1. 4. Lokalizacja wylotu ścieków:

Istniejący wylot o średnicy Ř 250 mm, wykonany z gotowego elementu prefabrykowanego, tj. ścianki oporowej, żelbetowej w kształcie litery U o grubości 260 mm, znajduje się na działkach o nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Ścieki odprowadzane są w km 14+400 cieku [...], a rzędna dna wylotu znajduje się na wysokości 66,0 m n.p.m. [[...]], Współrzędne w geodezyjnym układzie odniesienia [...] urządzenia wodnego - wylotu:

X: 5809094,58 Y: 5532517,87

1. 5. Miejsce wprowadzania ścieków oczyszczonych.

Oczyszczone ścieki komunalne z oczyszczalni ścieków w m. [...] wprowadzane są do wód cieku [...] w km 14+400 za pośrednictwem istniejącego wylotu na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].

1. 6. Sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków oczyszczonych wprowadzanych do wód.

Prowadzenie pomiarów ilości i jakości oczyszczonych ścieków komunalnych wprowadzanych do wód cieku [...] odbywać się ma zgodnie z poniższymi warunkami:

1. a. w regularnych odstępach czasu w okresie roku,
2. b. stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne - w innym miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków.
3. c. dla ścieków komunalnych (BZT5, ChZTcr, zawiesina ogólna, azot ogólny, fosfor ogólny) liczba pobranych średnich dobowych próbek - 4 próbek w okresie roku, a jeżeli ścieki spełniają wymagane warunki - 2 próbki w następnym roku; w przypadku gdy co najmniej jedna próbka z dwóch pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 4 próbki, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1rozporządzenia z 12 lipca 2019 r.,
4. d. dla ścieków przemysłowych (żelazo ogólne) - z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące, zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia z 12 lipca 2019 r.

Ze względu na zastosowaną technologię oczyszczania ścieków opartą o sekwencyjny reaktor —biologiczne (SBR), z których emisja zanieczyszczeń nie jest rozłożona w czasie całej doby lecz jest skoncentrowana w czasie zrzutów z reaktora, nie ma możliwości poboru próby średniej dobowej zgodnie z § 2 pkt. 4 rozporządzenia z 12 lipca 2019 r.

Oczyszczalnia ścieków w m. [...] posiada jeden reaktor, z którego w ciągu doby następują dwa zrzuty ścieków oczyszczonych. Czas jednego zrzuty wynosi 60 minut.

W celu otrzymania próby średniodobowej należy dokonać poboru trzech prób w ciągu zrzutu, tj. po 10, 30 i 50 minutach od rozpoczęcia zrzutu z każdego reaktora. Stąd łączna ilość pobranych prób składających się na próbę zlewaną wyniesie 6.

1. e. poboru próbek ścieków oczyszczonych należy dokonywać ręcznie lub automatycznie. Jako miejsce poboru próbek ścieków oczyszczonych wprowadzanych do odbiornika ustala się wylot ścieków oczyszczonych do odbiornika.
2. f. pomiar ilości ścieków oczyszczonych odbywać się będzie za pomocą przepływomierza elektromagnetycznego DN 150 SITRANS MAGFLO z czujnikiem przepływomierza MAG5100W oraz przetwornikiem MAG6000. Przepływomierz zainstalowany jest w komorze przepływomierza (obiekt 7), znajdującej się na rurociągu grawitacyjnym DN 150 odprowadzającym ścieki oczyszczone z reaktora SBR do odbiornika.
3. III. zobowiązać wnioskodawcę do:
4. 1. Przestrzegania warunków określonych w niniejszym pozwoleniu wodnoprawnym.
5. 2. Utrzymywania w należytym stanie technicznym i eksploatacyjnym wszystkich urządzeń służących do gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków, celem zachowania ich funkcji.
6. 3. Utrzymywania we właściwym stanie technicznym miejsca wprowadzania ścieków do odbiornika.
7. 4. Przestrzegania ilości i jakości wprowadzanych ścieków do odbiornika.
8. 5. Prowadzenia systematycznych badań jakości oczyszczonych ścieków komunalnych oraz wykonywania okresowych pomiarów ilości ścieków wprowadzanych do odbiornika, zgodnie z pkt II.
9. 6. niniejszej decyzji.
10. 6. Dokonywania badań jakości wód cieku [...] przed i za wylotem ścieków (w odległości zasięgu oddziaływania usługi wodnej), raz do roku, w celu monitorowania wpływu odprowadzanych ścieków na jakość wód cieku, w zakresie parametrów określonych w pkt II.2.3 niniejszej decyzji.
11. 7. Pokrycia ewentualnych strat i usunięcia szkód, powstałych w wyniku nieprawidłowego wykonywania ustaleń określonych w niniejszym pozwoleniu wodnoprawnym.
12. 8. Powiadamiania właściwego organu Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] o awariach urządzeń mających wpływ na jakość ścieków odpływających z oczyszczalni. Sytuacja awaryjna musi zostać odnotowana w dzienniku eksploatacji oczyszczalni i odpowiednio udokumentowana.
13. 9. Postępowania z odpadami powstającymi w czasie eksploatacji zgodnie z przepisami w zakresie gospodarowania odpadami.
14. IV. Zastrzegł, że:
15. 1. Do odbiornika nie mogą być wprowadzane innego rodzaju ścieki.
16. 2. Nieprzestrzeganie warunków niniejszej decyzji może spowodować jej cofnięcie lub ograniczenie bez prawa do odszkodowania, jeżeli zostanie stwierdzona którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 415 i art. 417 p.w.
17. 3. Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (art. 393 ust. 4 p.w.).
18. 4. Terminem rozpoczęcia prowadzenia pomiarów jakości i ilości ścieków jest dzień, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
19. 5. Odpowiedzialność za treść oraz wszelkie dane zawarte w opracowanym wniosku i dokumentacji wodnoprawnej ponosi wnioskodawca.
20. V. Ustalił termin ważności pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków oczyszczonych do wód cieku [...] na okres 10 lat, liczony od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, według informacji zawartych w przedłożonej dokumentacji, że celem zamierzonego korzystania z wód jest wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w [...] ([...]) do wód cieku [...] w km 14+400, istniejącym wylotem zlokalizowanym na działkach o nr ewid. [...], [...] obręb: [...], [...] - obszar wiejski, powiat [...], województwo [...]. Obecnie wnioskodawca posiada pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków oczyszczonych bytowych wydane decyzją Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] z dnia 1 czerwca 2020 r. znak: [...] Z uwagi na zmianę składu ścieków, obecnie na oczyszczalnię dopływają ścieki bytowe oraz ścieki powstające w wyniku procesów uzdatniania na stacji uzdatniania wody w m. [...] oraz [...], koniecznym jest wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego i wygaszenie obecnie obowiązującego.

Ilość wytwarzanych ścieków jest opomiarowana. Zgodnie z projektem technologicznym, oczyszczalni ścieków w [...] obliczeniowe obciążenie oczyszczalni powinno kształtować się na poziomie 1975 RLM. Odprowadzane ścieki nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych w:

1. - załączniku nr 2 do rozporządzenia z 12 lipca 2019 r. właściwych dla ścieków z oczyszczalni ścieków bytowych i ścieków komunalnych dla RLM poniżej 2000,
2. - załączniku nr 4 do rozporządzenia z 12 lipca 2019 r. właściwych dla ścieków przemysłowych.

W pozwoleniu określono dopuszczalne stężenia azotu ogólnego, fosforu ogólnego w odprowadzanych ściekach, ponieważ wartości te są wymagane w ściekach wprowadzanych do jezior i ich dopływów oraz bezpośrednio do sztucznych zbiorników wodnych usytuowanych na wodach płynących. Ciek [...] stanowi ciek łączący jeziora. Ponadto w pozwoleniu wodnoprawnym określono również dopuszczalne stężenia żelaza ogólnego, gdyż odprowadzane ścieki powstające w wyniku procesów uzdatniania na stacji uzdatniania wody w m. [...].

Wnioskodawca udokumentował legalność wylotu przedkładając pozwolenie wodnoprawne udzielone w decyzji Starosty [...] z dnia 31 grudnia 2004 r. znak: [...] na odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z Oczyszczalni ścieków w [...] do [...].

Organ wskazał, że wnioskodawca spełnia warunki szczególne określone w art. 76 ust. 1 pkt 6 p.w., dotyczące wyłączenia z zakazu określonego w art. 75 pkt 2 p.w., tj. zakład korzystał z wyłączenia z zakazu określonego w art. 15 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1087), bowiem ścieki pochodzą z jednostek osadniczych (miejscowości [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) istniejących przed dniem 1 stycznia 2002 r., które z uwagi na lokalizację nie mają technicznych możliwości przestrzegania przedmiotowego zakazu, a wnioskodawca posiadał pozwolenie wodnoprawne udzielone na mocy ustawy 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.) udzielone decyzją Starosty [...] z dnia 7 listopada 2014 r.; znak: [...] Czas dopływu oczyszczonych ścieków do jeziora byłby krótszy niż 24 godziny, także w przypadku wprowadzania ścieków oczyszczonych do wód cieków naturalnych oraz kanałów będących dopływami jezior - warunek spełniony, czas dopływu ścieków oczyszczonych do jeziora jest krótszy niż 24 godziny.

Są prowadzone pomiary: w sposób ciągły - ilości ścieków, a także w sposób okresowy, nie rzadziej niż raz na kwartał - jakości ścieków - warunek spełniony, pomiary ilości są prowadzone w sposób ciągły (przepływomierz), pomiary jakości ścieków są prowadzone raz na kwartał (styczeń, kwiecień, lipiec, październik). Odprowadzanie ścieków nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód i wymaganiami jakościowym. Zgodnie z decyzją Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] z dnia 1 czerwca 2020 r.; znak: [...] wnioskodawca zobowiązany był do wykonywania analiz wód cieku [...] poniżej i powyżej miejsca zrzutu ścieków. Wyniki analiz cieku [...] powyżej (40 m od wylotu) oraz poniżej (240 m od wylotu) miejsca zrzutu wskazują, iż stężenie BZT5 w wodach cieku [...] wynosi 0,8 + 1,8 mg O2/I. Jedynie analiza z sierpnia 2022 r. wykazała wartość 3,3 ± 1,0 mg O2/I. Zawartość fosforu ogólnego w badanych próbach wynosi