Uzasadnienie
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 27 grudnia 2016r. ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę radcy – M. P. - wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych.
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik sporządziła i wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą na decyzję organu, stawiła się na rozprawie przed Sądem I instancji, podtrzymała skargę i jej zarzuty oraz wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu nieopłaconych nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 20 lipca 2018r. wydał wyrok w sprawie. Pismem z 14 września 2017r. pełnomocnik wniosła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której nie zawarła wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu za powyższą czynność. Rozstrzygniecie o kosztach pomocy prawnej z urzędu przekazano do rozpoznania referendarzowi sądowemu.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715).
W myśl przepisu §2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
- 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
- 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy i wysokości 150 % opłat określonych w rozdziałach 2-4 (ust. 2).
W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł c) w innej sprawie – 240 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata wynosi zatem 240 zł.
Pełnomocnik w ramach czynności pomocy prawnej złożyła pismo procesowe i skargę do Sądu I instancji oraz stawiła się na rozprawie przed Sądem, zatem te czynności były czynnościami wykonanymi w postępowaniu w pierwszej instancji i w tym zakresie pomoc prawna została skarżącemu faktycznie udzielona.
W tym stanie rzeczy należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu za udzieloną skarżącemu w pierwszej instancji nieopłaconą pomoc prawną, opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, czyli o kwotę [...] zł. (§4 ust. 3). Pełnomocnikowi przyznano, zatem za pierwszą instancję opłatę w łącznej wysokości [...] zł.
Pełnomocnik w toku postępowania międzyinstancyjnego złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jednak nie zawarła wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym zakresie oraz oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub części (§3). Brak, zatem podstaw do przyznania opłaty za świadczoną pomoc prawną z urzędu w drugiej instancji (§21 ust. 1 pkt 2 b) rozporządzenia). Nie ulega wątpliwości, że przyznanie kosztów pomocy prawnej następuje na wniosek pełnomocnika złożony w danej instancji w konkretnym postępowaniu przed sądem administracyjnym lub za wykonanie skonkretyzowanej czynności, za którą przepisy rozporządzenia przewidują opłatę w określonej wysokości.
Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska