Uzasadnienie
W związku z wniesieniem skargi z dnia 9 grudnia 2013 r. na bliżej opisaną w rubrum postanowienia decyzję Kolegium, którą została utrzymana w mocy decyzja Burmistrza Gminy M. z dnia [...] 2013 r. znak [...] wymierzająca skarżącym karę pieniężną w kwocie [...] zł za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, strony następnie wniosły w dniu 21 stycznia 2014 r. o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji z dnia [...] 2013 r. We wniosku nie zawarto odrębnego uzasadnienia żądania wstrzymania wykonania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. Natomiast w skardze, na uzasadnienie wniosku "o umorzenie nałożonej kary" (..) oraz pozytywne rozpatrzenie (...) odwołania" podnieśli, że prośbę swoją motywują tym, że ich dochody (wspólne) wystarczają na opłacenie miesięcznych rachunków bieżących, "nie mówiąc o reszcie tym bardziej, że w (...) rodzinie są jeszcze ([...] córki i wnuczki na wychowaniu) oraz nieświadomość dokonanego czynu."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu artykułu 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto zauważyć, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie Sądu, jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. II OZ 76/06, LEX nr 299367).
W doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek odpowiedniego określenia żądania dotyczącego ochrony tymczasowej i przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, powodujący oddalenie wniosku (tak J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 2., LexisNexis, Warszawa 2006 r., s.189; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2010 r. I OZ 671/10 – orzeczenie dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też nie wystarczy np. samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej.
Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, komentarz do art. 61 § 3). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w zasadzie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. FZ 65/04, niepubl.).
Ponadto, wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia.
Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono również pogląd, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie w pełni opiera na zasadzie skargowości, zatem może być uwzględniony nie tylko wówczas, gdy strona go odpowiednio uzasadni (por. postanowienie z dnia 5 maja 2011 r. II OZ 370/11 – orzeczenie dostępne jw.), jednakże postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, w konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy.
W świetle powyższych zasad stwierdzić należy, że skarżący obowiązani byli wykazać, że zachodzi jedna z przesłanek sformułowanych w wymienionym przepisie, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji wymierzającej im karę pieniężna w kwocie [...] zł. Twierdzenia strony powinny być przy tym poparte odpowiednimi dokumentami źródłowymi (np. wyliczeniami) bezpośrednio dotyczącymi możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo tylko domaganie się wstrzymania zaskarżonego aktu, przy jednoczesnym kwestionowaniu jego legalności połączonym z brakiem uzasadnienia wniosku, wskazującego na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nie stanowi należytego wykazania przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. W samej skardze strony lakonicznie wspomniały, że ich wspólne dochody wystarczają na opłacenie miesięcznych rachunków bieżących, a w rodzinie jest także [...] małych dzieci na wychowaniu, co miałoby wskazywać na szczupłość posiadanych środków i duże potrzeby rodziny.
Okoliczności faktyczne wynikające z akt sprawy jednak takiego stanu rzeczy, jaki miałby wynikać z treści skargi i wcześniej złożonego odwołania, nie potwierdzają. W odwołaniu skarżący wskazali, że w budynku na nieruchomości, z której usunięto drzewo, prowadzone są prace remontowe (m.in. wymiana tynków, drzwi, posadzek, itd.), zatem ich sytuacja finansowa pozwala im nie tylko na opłacenie kosztów bieżącego utrzymania, ale również na prowadzenie robót budowlanych w budynku mieszkalnym. Z tych względów Sąd uznał, że w istocie nie wiadomo, jaką dolegliwością dla skarżących byłoby uiszczenie lub przymusowe wyegzekwowanie kwoty [...] zł kary pieniężnej, a w konsekwencji, czy dolegliwość ta może być uznana za realnie grożące skarżącym niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji nie może też przemawiać powoływane przez skarżących zarzuty przeciwko decyzjom wydanym w obydwu instancjach. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności służy bowiem zapewnieniu ochrony praw skarżącego w procesie sądowoadministracyjnym. Nie może być natomiast utożsamiana z instytucją przedsądu, to jest sytuacją, w której na etapie postępowania wpadkowego sąd będzie dokonywał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
/-/ Wiesława Batorowicz