Uzasadnienie
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na opisane powyżej zarządzenie zastępcze Wojewody w przedmiocie zmiany nazwy ulicy, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że jej wykonanie grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, poprzez konieczność dokonania wpisu nowych adresów w Wydziale Spraw Obywatelskich oraz wymianę tabliczek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Uchwała w sprawie nadania (zmiany) nazwy ulicy stanowi akt prawa miejscowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2017 r., II OSK 1039/15 i z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2904/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro uchwała rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy jest aktem prawa miejscowego, to taki charakter ma również zarządzenie zastępcze wojewody, wydawane na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 01 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. poz. 744 ze zm.). Istota zarządzenia zastępczego polega bowiem na tym, że zastępuje ono – w przypadku bezczynności organu gminy – stosowny akt, jaki organ ten powinien podjąć. Jest to zatem akt nadzoru nad samorządem terytorialnym, a jednocześnie powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego.
Zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 08 stycznia 2018 r. pod poz. 377 i weszło w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Wskazane okoliczności powodują, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyłącza bowiem możliwość wstrzymania wykonania przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie.
Niezależnie od przyjętego przez Sąd stanowiska, nawet gdyby przyjąć, że uchwała rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy nie jest aktem prawa miejscowego, to także nie byłoby możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Stosownie bowiem do art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.), rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W myśl zaś art. 98a ust. 3 tej ustawy, w/w przepis stosuje się odpowiednio do zarządzeń zastępczych.
Z kolei na podstawie art. 6 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki, przepis art. 98 ustawy o samorządzie gminnym stosuje się odpowiednio. Wykonalność zarządzenia zastępczego łączy się z jego prawomocnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności.
W przypadku zatem skorzystania przez stronę (Gminę T.) z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaskarżone zarządzenie zastępcze, jako nieprawomocne, nie podlega wykonaniu. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.
/-/ W. Batorowicz