Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 listopada 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 24 czerwca 2013 r., nr [...], którą przyznano T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 30 zł, z przeznaczeniem na zakup odzieży, obuwia, lekarstw, środków czystości i higieny osobistej, bielizny osobistej i jednocześnie orzeczono o odmowie przyznania zasiłku celowego. Decyzja doręczona została skarżącemu w dniu 12 grudnia 2013 r., co potwierdza adnotacja i jego podpis złożony na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.
W dniu 16 grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął, nadany przesyłką pocztową w dniu 13 grudnia 2013 r. (data stempla) wniosek T. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w celu sporządzenia skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II SO/Op 36/13, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił przyznania T. R. prawa pomocy. Na skutek złożonego sprzeciwu na przywołane orzeczenie referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 36/13 oddalił wniosek T. R. o przyznanie prawa pomocy. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem T. R., pismem z dnia 20 stycznia 2014 r., wniósł zażalenie, które zostało w dniu 4 marca 2014 r. oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OZ 134/14).
Pismem procesowym z dnia 4 lutego 2014 r. T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na podaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 listopada 2013 r. Skarga zawierała także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismo to zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 4 lutego 2014 r., co potwierdza stempel pocztowy odciśnięty na kopercie, a następnie zostało zarejestrowane w Repertorium sądowym pod sygnaturą akt II SA/Op 125/14.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, T. R. wskazał, że uchybił terminowi do wniesienia skargi nie ze swojej winy, bowiem szukał pomocy profesjonalnego prawnika, który w jego imieniu wniósł by skargę do sądu. Sam wnioskodawca natomiast był "już po trzecim urazie lewej ręki".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie.
Uregulowanie w zakresie uchybienia i przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zawiera rozdział 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W art. 86 § 1 P.p.s.a. została przewidziana możliwość przywrócenia terminu na wniosek strony, w razie gdy nie dokonała ona czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Zważyć także należy, że przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa zasad dokonywania oceny zachowania strony, w związku z czym ocena braku winy, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, pozostawiona jest uznaniu sądu. Przepis powyższy nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Niewątpliwym jest nadto, że strona, która uchybiła terminowi, powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoja staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. O braku winy strony można natomiast mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny.
Badając tę kwestię, sąd powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w sprawie zachodzą przesłanki do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego. Kwestionowaną w skardze decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 12 grudnia 2013 r. Skarżący, w terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 36/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na skutek rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2013 r., odmówił przyznania T. R. prawa pomocy. Rozstrzygnięcie to z kolei zostało utrzymane w obrocie prawnym, wobec oddalenia w dniu 4 marca 2014 r. (sygn. akt I OZ 134/14) przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia, wniesionego przez skarżącego na orzeczenie Sądu I instancji.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, skarżący złożył w terminie, w którym strona mogła skutecznie złożyć skargę do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 listopada 2013 r., nr [...]. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, skarżącemu nie można postawić zarzutu niedochowania należytej staranności. Wykazał się on bowiem dbałością o swoje interesy zwracając się niezwłocznie, to jest na drugi dzień po dniu, w którym otrzymał zaskarżoną decyzję (tj. 13 grudnia 2013 r.), o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Zdaniem Sądu oznacza to, że skarżący domagając się ustanowienia pełnomocnika pragnął ustrzec się przed skutkami nieznajomości prawa, a to nie może być uznane jako brak niedbałość z jego strony. Wręcz przeciwnie, jest to objaw jego staranności w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów.
Prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu nastąpiło w dniu 4 marca 2014 r. (data wydania przez NSA postanowienia). W tej dacie skarżący złożył już skargę na decyzję SKO w Opolu z dnia 8 listopada 2013 r. wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu do jej wniesienia, a zatem dochował terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a.
W stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Z tych względów Sąd, działając na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.