Uzasadnienie
Decyzją z 9 kwietnia 2026 r. wydaną z upoważnienia Starosty O. (dalej jako: Starosta lub organ pierwszej instancji) przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w O., na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 14 lit. d, art. 233 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r., poz. 620 ze zm., dalej jako: u.r.p.s.z.), odmówiono przyznania G. G. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) dodatku aktywizacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że 2 marca 2026 r. wnioskodawca zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku przyznanym na okres 365 dni. Przy czym bezpośrednio przed dokonaną rejestracją, w okresie od 28 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2025 r., wnioskodawca pracował w firmie (...) Sp. z o.o. (dalej jako: P. lub Spółka), a następnie - w okresie od 1 grudnia 2025 r. do 28 lutego 2026 r. - pobierał zasiłek chorobowy wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Podniesiono, że w dniu 22 marca 2026 r. do organu wpłynęła umowa zlecenia zawarta przez wnioskodawcę ze Spółką na okres od 18 marca 2026 r. do 30 kwietnia 2026 r. wraz z wnioskiem o przyznanie dodatku aktywizacyjnego. W związku z tym organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 233 ust. 5 pkt 1 lit. a u.r.p.s.z., dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy, zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, który był jego ostatnim pracodawcą, lub dla którego ostatnio wykonywał inną pracę zarobkową przed zarejestrowaniem jako bezrobotny.
Również w sytuacji, gdy osoba rejestruje się w urzędzie pracy po ustaniu prawa m.in. do zasiłku chorobowego, a następnie podejmuje pracę u pracodawcy, u którego była zatrudniona przed jego pobieraniem, dodatek aktywizacyjny nie przysługuje, ponieważ były pracodawca nadal jest ostatnim pracodawcą zatrudniającym bezrobotnego przed dokonaną rejestracją w urzędzie jako bezrobotny.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem. Podkreślił, że jest świadomy, że dodatek aktywizacyjny nie przysługuje, jeżeli zatrudnienie podjęto u pracodawcy, u którego bezrobotny zatrudniony był przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy, ale zawarcie umowy zlecenia z tym konkretnym pracodawcą jest wynikiem tego, że przez 4 miesiące nie znalazł innego zatrudnienia, a likwidacja Spółki odsunęła się w czasie i pracodawca postanowił zatrudnić osobę, która ma doświadczenie w tej pracy. Podał, że pracę znalazł samodzielnie i umowa ta nie miała na celu wyłącznie uzyskania dodatku aktywizującego. W związku z tym, w jego ocenie, odmowa przyznania prawa do świadczenia jest krzywdząca.
Decyzją z 4 maja 2026 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: Wojewoda lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Podkreślono, że przepisy ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia nie zawierają dodatkowych zapisów odnoszących się np. do długości przerwy w zatrudnieniu, powodów rozwiązania pierwszego stosunku pracy, czy podjęcia kolejnego zatrudnienia, a znaczenie ma wyłącznie fakt, czy obecny i poprzedni pracodawca jest tym samym podmiotem. W związku zatem ze spełnieniem przesłanki wynikającej z art. 233 ust. 5 pkt 1 u.r.p.s.z., prawo do dodatku aktywizacyjnego wnioskodawcy nie przysługuje.
W skardze do tut. Sądu skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja pozbawia go świadczenia, które powinno zostać przyznane ze względu na okoliczności, w jakich podjął pracę w Spółce na podstawie umowy zlecenia, tj. podjęcie zatrudnienia z własnej inicjatywy. Wyjaśnił, że od 2016 r. był zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sprzedawcy, a rozwiązanie umowy o pracę wynikało z faktu likwidacji stanowiska pracy oraz przyczyn ekonomicznych leżących po stronie pracodawcy, tj. likwidacji przedsiębiorstwa. Wskazał, że w chwili rozwiązania umowy był w wieku przedemerytalnym, a do osiągnięcia wieku emerytalnego brakowało 2 lat i 4 miesięcy.
W związku z tym, że skarżący uzyskał od pracodawcy informację, że firma zostanie ostatecznie zlikwidowana w marcu 2026 r., zgodził się na rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron, ale z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie pracodawcy. Skarżący podniósł, że zaistniała sytuacja była dla niego bardzo stresująca, co spowodowało depresję i 3-miesięczne zwolnienie lekarskie. W tym czasie poszukiwał nowej pracy, ale na złożone oferty nie otrzymał ani jednej pozytywnej odpowiedzi. Po wykorzystaniu przysługującego mu prawa do zasiłku chorobowego zarejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, gdzie zapoznał się z ofertami pracy, uczestniczył w spotkaniu z doradcą, jednak jedyną przedstawioną mu propozycją była praca na stanowisku doradcy klienta w banku, do której nie posiadał kwalifikacji ani doświadczenia. Dodał, że ze strony urzędu pracy nie otrzymał żadnej innej oferty pracy, nie został także zapoznany przez doradcę z możliwością odbycia jakiegokolwiek szkolenia za pośrednictwem urzędu pracy.
Natomiast skarżący otrzymał od P. propozycję umowy zlecenia i taką umowę podpisał od 18 marca 2026 r., zaś 22 marca 2026 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego, w związku z podjęciem zatrudnienia z własnej inicjatywy. Zaznaczył, że zdaje sobie sprawę, że dodatek aktywizacyjny nie przysługuje, jeżeli zatrudnienie podjęto u pracodawcy, u którego bezrobotny zatrudniony był przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy, dlatego złożył do urzędu pracy stosowne wyjaśnienia na temat rozwiązania umowy o pracę i zawarcia umowy zlecenia z pracodawcą. Podał, że jako osoba w wieku przedemerytalnym, mająca 43-letni staż pracy i dwa lata do emerytury, został praktycznie pozbawiony środków do życia, a na lokalnym rynku pracy brak jest ofert dla osób w jego wieku.
Skarżący zaznaczył, że samodzielnie znalazł tymczasowe zatrudnienie i został dodatkowo ukarany przez decyzję wydaną w sposób rutynowy, bez uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy, co w jego ocenie jest krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Zgodnie z art. 2 pkt 5 u.r.p.s.z. dodatek aktywizacyjny jest to świadczenie wypłacone osobie, która, będąc bezrobotnym posiadającym prawo do zasiłku, podjęła samodzielnie zatrudnienie, inną pracę zarobkową albo rozpoczęła działalność gospodarczą. Stosownie do art. 233 ust. 1 i 2 u.r.p.s.z., bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, w wysokości 50 % zasiłku, o którym mowa w art. 224 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek. W myśl art. 233 ust. 3 u.r.p.s.z. starosta przyznaje dodatek aktywizacyjny od dnia złożenia wniosku po udokumentowaniu podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności gospodarczej.
Jednocześnie w art. 233 ust. 5 u.r.p.s.z. zawarte zostały enumeratywnie wymienione przesłanki negatywne uzyskania dodatku aktywizacyjnego. Zgodnie z art. 233 ust. 5 pkt 1 lit. a u.r.p.s.z. dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, który był jego ostatnim pracodawcą, lub dla którego ostatnio wykonywał inną pracę zarobkową przed zarejestrowaniem jako bezrobotny.
Jak wynika z akt sprawy skarżący, przed dokonaniem rejestracji w urzędzie pracy 2 marca 2026 r., pracował w P. w okresie od 28 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2025 r., zaś w okresie od 1 grudnia 2025 r. do 28 lutego 2026 r. pobierał zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS. Natomiast w dniu 22 marca 2026 r. skarżący poinformował organ, że od 18 marca 2026 r. do 30 kwietnia 2026 r. podjął zatrudnienie w ramach umowy zlecenia, którą zawarł z P. i w związku z tym wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku aktywizacyjnego.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący zawarł umowę zlecenia ze Spółką, która była jego ostatnim pracodawcą przez zarejestrowaniem w urzędzie pracy. W takiej sytuacji dodatek aktywizacyjny nie przysługuje, o czym wprost stanowi przepis art. 233 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.r.p.s.z. Przepis ten nie pozostawia organom możliwości wzięcia pod uwagę innych okoliczności niż wskazane w ustawie. Zatem podnoszone przez skarżącego okoliczności wskazujące na trudną sytuację na rynku pracy osób w wieku przedemerytalnym i brak możliwości znalezienia przez skarżącego na lokalnym rynku pracy zatrudnienia odpowiedniego do posiadanych kwalifikacji nie mogą odnieść skutku. Także stan zdrowia skarżącego, potwierdzony dokumentacją medyczną, pozostają poza oceną organów w toku postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o dodatek aktywizacyjny. Sam bowiem fakt zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, który był ostatnim pracodawcą przed zarejestrowaniem jako bezrobotny, pozbawia taką osobę możliwości przyznania dodatku aktywizacyjnego, bez względu na okoliczności podjęcia tej pracy, trudności w znalezieniu pracy u innego pracodawcy, czy też sytuację zdrowotną.
Nadmienić przy tym należy, że w uprzednio obowiązującej ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r Nr 99 poz. 1001 ze zm.) ustawodawca posługiwał się pojęciem "pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny". Jak wskazywano w orzecznictwie na tle poprzednio obowiązującej regulacji, przy ocenie sformułowania "bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny" należało uwzględnić okres czasu, jaki upłynął od zakończenia ostatniego zatrudnienia do rejestracji, czy zatrudnienie u ostatniego pracodawcy przed dokonaniem rejestracji miało bezpośredni związek z rejestracją skarżącego jako bezrobotnego, czy rejestracja nastąpiła po ustaniu pobierania określonych świadczeń (pielęgnacyjnego, rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego). Jednakże wprowadzone w aktualnym stanie prawnym pojęcie "ostatniego pracodawcy" nie pozostawia organom możliwości interpretacyjnych, prowadząc do jednoznacznych ustaleń w tym zakresie.
Należy zaś podkreślić, że zarówno w dacie rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej (2 marca 2026 r.), jak i w dacie podjęcia zatrudnienia i wystąpienia o dodatek aktywizacyjny obowiązywały powołane wyżej przepisy u.r.p.s.z. Zatem odmowa przyznania dodatku aktywizacyjnego przez organ orzekające była prawidłowa, gdyż nie zostały spełnione warunki ustawowe, niezbędne do jego uzyskania.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego oceny. Ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.