Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztyniez 6 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 377/26

Uzasadnienie

Skargą z 24 kwietnia 2026 r. D. Z. (dalej jako: "skarżący", "strona"), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uchwałę Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 21 lutego 1997 r. (Dz. Urz. Województwa [...] nr 13 z dnia 15 kwietnia 1997 r., poz. 154) w sprawie uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zabudowy letniskowej we wsiach W. i N. stanowiących zmiany miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi N. i W. gmina [...].

Zaskarżoną uchwałę zakwestionowano w części, tj. § 2 ust. 3, zgodnie z którym "rysunki planu stanowiące załączniki od nr 1 do nr 3 do uchwały obowiązują w zakresie zasad podziału terenu na działki (ilości działek, dostępu do drogi), § 3 ust. 4 zgodnie z którym "ustalone w planach działki letniskowe nie mogą w przyszłości zostać podzielone celem zwiększenia ilości działek" oraz § 4.

Zaskarżonej uchwale zarzucono:

1. 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
2. a) naruszenie art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r. nr 89, poz. 415) dalej jako u.z.p. poprzez przekroczenie granic dopuszczalnych ustaleń planu miejscowego i wprowadzenie w § 3 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego całkowitego zakazu podziału działek letniskowych w celu zwiększenia ilości działek;
3. b) naruszenie art. 3 pkt. 1 u.z.p., art. 10 u.z.p. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nadużycie władztwa planistycznego gminy i ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności w sposób nieznajdujący podstawy ustawowej, a tym samym bezprawne wprowadzenie zakazu podziału nieruchomości;
4. c) naruszenie art. 7 Konstytucji RP - poprzez działanie organu bez podstawy prawnej i poza granicami upoważnienia ustawowego;
5. d) naruszenie prawa własności gwarantowanego w art. 64 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie nieproporcjonalnego i nadmiernego ograniczenia prawa własności polegającego na całkowitym zakazie podziału nieruchomości (tj. zakazu podziału działek na mniejsze);
6. 2) błędną wykładnię ustaleń planu polegającą na przyjęciu, że brak wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linii podziału wewnętrznego dla terenu oznaczanych symbolem ML oznacza brak dopuszczalności dokonania podziału nieruchomości w sposób prowadzący do zwiększonej liczby działek budowlanych.

Skarżący zwrócił się o:

1. 1) stwierdzenie nieważności § 2 ust. 3, § 3 ust. 4 oraz § 4 zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do nieruchomości położonych w obrębie N., gmina [...] oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] oraz [...];
2. 2) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego poniesionej przez skarżących kosztów pomocy prawnej wg norm przepisanych, oraz kwoty 600 zł netto za sporządzenie skierowanego do Rady Gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz kwoty 300 zł. tytułem wpisu od skargi oraz kwoty 17 zł. tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa;
3. 3) przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów:
4. a) decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 03.02.2026 r. - na okoliczność odmowy przez Wójta Gminy [...] zatwierdzenia wstępnego planu podziału nieruchomości złożonego przez D. Z.;
5. b) wezwania do usunięcia naruszeń prawa z dnia 23 lutego 2026 r wraz z potwierdzeniem nadania - na okoliczność wystosowania przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego podjętej przez Radę Gminy uchwały nr [...] z dnia 21.02.1997 r., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 13 z dnia 25 kwietnia 1997 r., poz. 154;
6. c) innych dokumentów powołanych w uzasadnieniu skargi - na okoliczności tam wskazane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje

Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy zostanie wniesiona przez uprawniony podmiot z zachowaniem wymogów formalnych. W rozpoznawanej sprawie warunki te zostały spełnione.

Zgodnie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 40, dalej jako: "u.s.g."), w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. w związku nowelą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Na tle art. 101 ust. 1 u.s.g. wypracowane zostało w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym strona skarżąca musi wykazać, że zaskarżona uchwała wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1016/09, wyrok WSA w Gdańsku z 22 października 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 492/08, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 września 2010 r. sygn. II SA/Go 476/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").

W tym kontekście strona dostatecznie wykazała w skardze, że plan miejscowy obejmuje ustaleniami jej działki i określa dopuszczalny sposób ich zagospodarowania, wprowadzając tym samym również ograniczenia w wykonywaniu przysługującego jej do wymienionych działek prawa własności.

Uznanie naruszenia interesu prawnego strony skarżącej daje jej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt. Nie oznacza to jednak automatycznie zasadności skargi. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. tylko uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Skuteczność skargi jest zatem uzależniona od tego, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącego doszło do naruszenia przez właściwe organy norm prawa materialnego czy procesowego, mających zastosowanie przy uchwalaniu planu miejscowego. Obowiązek uwzględnienia skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie strony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie władztwa.

Zgodnie z art. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415) w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie zaskarżonej uchwały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb zasady i warunki podziału terenów na działki budowlane (pkt 7).

Skarżący, będąc właścicielem działek o nr [...] oraz [...] położonych na obszarze oznaczonym w planie jako ML, zakwestionował § 2 ust. 3, zgodnie z którym "rysunki planu stanowiące załączniki od nr 1 do nr 3 do uchwały obowiązują w zakresie zasad podziału terenu na działki (ilości działek, dostępu do drogi), § 3 ust. 4 w zakresie "ustalone w planach działki letniskowe nie mogą w przyszłości zostać podzielone celem zwiększenia ilości działek" oraz § 4.

Wprawdzie brak uzasadnienia skarżonej uchwały i niewyjaśnienie motywów w odpowiedzi na skargę utrudnia wyłuskanie celu uchwały (zakaz podziału), niemniej – po myśli przywołanego art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z 7 lipca 1994r.- skoro zasady (warunki) podziału działki na tereny budowlane ustalało się w " zależności od potrzeb", to ich niezamieszczenie w planie z definicji nie stanowi naruszenia prawa, a konsekwencji nie może być mowy o jakimkolwiek naruszeniu interesu prawnego skarżącego, skoro nie mamy do czynienia z " zaniechaniem uchwałodawczym""

Nadto w ocenie Sądu – choć nie podejmuje się wyłuszczenia intencji Rady - należy dostrzec, że skoro w przedmiotowym planie miejscowym w jednostce planistycznej ML1, a więc na terenie istniejącej zabudowy letniskowej adaptowanej nie dopuszczono możliwości podziału działki celem zagęszczenia zabudowy, to w pełni logicznym jest przyjęcie o braku możliwości zezwolenia na podział ewidencyjny na terenie niezabudowanym (teren zabudowy projektowanej o funkcji letniskowo-rekreacyjnej - ML). Skoro bowiem nie można więcej (zakaz podziału terenów zabudowanych), to tym bardziej nie można mniej (zakaz podziału rekreacyjnych terenów niezabudowanych). Podkreślić należy, że obszary, na których zlokalizowane są działki skarżącego to tereny o funkcji letniskowo-rekreacyjnej a dla realizacji takiej funkcji naturalnym jest zapobieganie zagęszczaniu zabudowy. W przeciwnym wypadku realizacja takiej funkcji stałaby się fikcją i de facto funkcja ta zostałaby wyparta na skutek zawężenia obszaru działek i zagęszczenia zabudowy.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Z tych samych względów niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 pkt. 1 u.z.p., art. 10 u.z.p. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak również art. 7 i art. 64 Konstytucji RP.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.