Uzasadnienie
M. B. wniósł w dniu 17 września 2026 r. (data wpływu do organu) skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na uchwałę nr XXIX/196/05 Rady Gminy w B. (dalej jako organ) z dnia 6 września 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. terenów leśnych i zalesień, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej działek nr [...] położonych w Ignatówce, gmina B..
Z akt wynika, że skargę poprzedził wezwaniami organu do usunięcia naruszenia prawa z 18 lipca 2025 r. i z 13 sierpnia 2026 r., do których organ się nie odniósł.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem ustawowego terminu.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako spóźniona.
Podstawę wniesienia skargi stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm., dalej jako "u.s.g.") oraz art. 50, art. 52, art. 53 § 2a i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), określające terminy i tryb zaskarżania m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Kluczowe znaczenie dla oceny zachowania terminu wniesienia niniejszej skargi miało to, że skarga dotyczy uchwały podjętej 6 września 2005 r., a więc przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), tj. przed 1 czerwca 2017 r.
Z wprowadzonych tą ustawą zmian wynika, że obecnie zaskarżenie aktu prawa miejscowego może nastąpić w każdym czasie i nie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 u.s.g.).
Stosownie natomiast do art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 [p.p.s.a.], w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 [u.s.g.], art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to, że w odniesieniu do aktów i czynności dokonanych przed tą datą należy stosować powołane przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
W związku z tym w odniesieniu do zaskarżonej uchwały z 6 września 2005 r. należało uwzględniać terminy i tryb zaskarżenia przewidziany w przepisach w dotychczasowym brzmieniu.
Stosownie do art. 52 p.p.s.a. (w poprzednim brzmieniu), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...) (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Natomiast, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu (...) (§ 3), a w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia (...) należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4).
Ponadto zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z powyższymi przepisami korespondowało poprzednie brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g., który przed nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
To właśnie w świetle tych przepisów skarga na akt prawa miejscowego, a więc m.in. na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniesiona przed 1 czerwca 2017 r. musi być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszania prawa, a termin jej wniesienia - w przypadku nieudzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie - wynosi 60 dni i rozpoczyna bieg od wezwania organu od usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie termin ten nie został zachowany.
Z akt bezspornie wynika, że skarżący wezwał Radę Gminy B. do usunięcia naruszenia prawa w dniu 18 lipca 2025 r. (data wpływu do organu), a więc 60-dniowy termin upłynął już we wrześniu 2025 r. Skarga wniesiona dopiero we wrześniu 2026 r. jest więc oczywiście spóźniona.
Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi bez znaczenia jest natomiast skierowane przez skarżącego do organu ponownie (13 sierpnia 2026 r.) wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest czynnością prawną przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie. Kolejne pisma tego samego podmiotu dotyczące tej samej uchwały nie stanowią ponownego wezwania w rozumieniu tego przepisu (zob. postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., OSA 2/02, a także postanowienia NSA: z 16 grudnia 2008 r., II OSK 552/08; z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2/12; z 24 marca 2015 r., II OSK 545/15 oraz z 23 września 2016 r., II OZ 913/16). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może być traktowane jako czynność pozbawiona trwałych skutków procesowych i dowolnie ponawiana w celu ponownego otwarcia terminu do wniesienia skargi.
Odmienna wykładnia prowadziłaby do tego, że podmiot, który uchybił terminowi do zaskarżenia uchwały, mógłby przez kolejne wezwanie samodzielnie doprowadzić do ponownego otwarcia drogi do jej zaskarżenia. Pozostawałoby to w sprzeczności zarówno z funkcją art. 101 ust. 1 u.s.g. w jego poprzednim brzmieniu, jak i z ustanowionymi w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminami do wniesienia skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2026 r., II OZ 878/26).
W związku z powyższym skarga jako spóźniona podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.