Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 czerwca 2026 r. A. K. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Sądu skargę na decyzję Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 20 kwietnia 2026 r. nr 38/26 znak: AB.6740.310.2025.CA2 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że w odpowiedzi na pisma kierowane przez skarżącą dotyczące postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym wniosku o uznaniu za stronę postępowania, organ administracji architektoniczno-budowlanej pismami z dnia: 31 marca 2026 r., 1 kwietnia 2026 r. i 26 maja 2026 r., udzielił wnioskodawczyni informacji i wyjaśnień, wskazując przepisy związane z ustalaniem kręgu stron postępowania administracyjnego w postępowaniu w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę i jednoznacznie wskazał brak podstaw do uznania skarżącej za stronę postępowania w ww. sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest m.in. zrealizowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez wyczerpanie dostępnych środków zaskarżenia.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, co jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia – stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. – należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenie.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Prezydenta Miasta Biała Podlaska, który działał w niniejszej sprawie jako organ I instancji. Stąd też od wydanej decyzji stronom postępowania - na podstawie art. 127 § 1 K.p.a. - przysługiwało prawo złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji.
Skarżąca nie wniosła odwołania od powyższej decyzji organu I instancji, do organu nadrzędnego (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej) lecz złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, co w istocie oznacza, że wniosła skargę na decyzję organu I instancji.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesiona przez skarżącą do tut. Sądu skarga na decyzję Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 20 kwietnia 2026 r., była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do Sądu mogą podlegać decyzje organu drugiej instancji. Rozpoznanie takiej skargi przez Sąd, stanowiłoby naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Kontrola sądowoadministracyjna nie zastępuje administracyjnego toku odwoławczego, a Sąd nie jest władny weryfikować decyzji organu I instancji, która nie została uprzednio zaskarżona do organu wyższego stopnia. Niedopełnienie obowiązku z art. 52 § 1 p.p.s.a. skutkuje koniecznością odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, jako przedwczesnej i niedopuszczalnej.
Końcowo, Sąd jedynie informacyjnie zaznacza, że dostrzegł, iż skarga została wniesiona przez podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Wprawdzie, z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Biała Podlaska w piśmie z 26 maja 2026 r. (AB.6740.46.2026.CA2) poinformował skarżącą, (podobnie jak w piśmie z dnia 1 kwietnia 2026 r., doręczonym skarżącej w dniu 17 kwietnia 2026 r.), o braku podstaw do uznania jej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 20 kwietnia 2026 r. nr 38/26 znak: AB.6740.310.2025.CA2, nie mniej jednak z uwagi na okoliczność, że postanowieniem z 19 czerwca 2026 r., Prezydent Miasta Biała Podlaska wszczął postępowanie z wniosku skarżącej w ww. sprawie, Sąd uznał za co najmniej przedwczesne zajęcie stanowiska co do oceny legitymacji skargowej A. K. w niniejszym postępowaniu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.