Uzasadnienie
T. S. (dalej jako: skarżący) wniósł skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z [...] maja 2026 r. znak sprawy: [...], postępowanie: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 maja 2026 r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swojego numeru PESEL - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Ponadto, w treści wezwania wyjaśniono skarżącemu, że jakkolwiek przed organami ZUS toczyło się postępowanie administracyjne o wskazanym w skardze znaku: [...] (przedmiot: świadczenie wychowawcze na dziecko [...] na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r.), to we wskazanej w skardze dacie (23 maja 2026 r.) nie została wydana żadna decyzja, data ta wykracza przy tym poza dzień wniesienia skargi. Skarga została wniesiona w dniu 20 kwietnia 2026 r. W sprawie o wskazanym wyżej znaku zostały wydane: decyzja ZUS z 20 marca 2026 r. (I instancja) oraz decyzja Prezesa ZUS z 6 maja 2026 r. (II instancja).
Wezwanie zostało wysłane na adres skarżącego podany w skardze. Pomimo dwukrotnego awizowania skarżący nie odebrał przesyłki z placówki pocztowej. Przesyłka została dołączona do akt ze skutkiem doręczenia (zwrotna koperta k. 18 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, a nadto nie usunięto w terminie jej braków formalnych.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1.
W związku z powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy i kiedy doszło do doręczenia zależy ocena skuteczności wniesienia skargi.
Początek biegu terminu do wniesienia skargi jest – zgodnie z przywołanym przepisem – ściśle powiązany z momentem prawidłowego doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim zaś podstawowym warunkiem możliwości zaskarżenia decyzji jest to, by decyzja w dacie zaskarżenia istniała, a więc została już wydana.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 6 maja 2026 r. W tym dniu została również wysłana drogą elektroniczną do skarżącego.
Natomiast skarżący wniósł skargę na tą decyzję już w dniu 20 kwietnia 2026 r. (data wpływu pisma do organu).
W dacie wniesienia skargi decyzja jeszcze nie została wydana, a więc nie istniała.
Skoro więc skarga została wniesiona jeszcze przed wydaniem decyzji to uznać należy, że skarga jest niedopuszczalna, albowiem zaskarżono nie istniejący akt i z tej przyczyny podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze poczynione ustalenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Ponadto, w świetle art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pierwsze pismo procesowe strony w danej sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną.
W skardze nie podano numeru PESEL skarżącego, w związku z czym został on wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W uchwale z 3 lipca 2023 r. (sygn. II GPS 3/22) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) [p.p.s.a.], wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd".
Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi przesłano na adres zamieszkania skarżącego podany w skardze. Wobec bezskuteczności prób doręczenia wezwania pod tym adresem, wezwanie było dwukrotnie awizowane - w dniu 27 maja 2026 r. oraz w dniu 5 czerwca 2026 r. W tej sytuacji wezwanie zostało doręczone skutecznie, w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie pisma, którego nie można było dostarczyć w sposób określony w art. 65-72 p.p.s.a., uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na jaki pismo zostało złożone w placówce pocztowej lub urzędzie gminy. Skutek doręczenia nastąpił w dniu 10 czerwca 2026 r.
Termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 17 czerwca 2026 r. Wobec powyższego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie sąd wskazuje, że odrzucenie skargi wniesione przedwcześnie nie blokuje stronie możliwości wywiedzenia skargi, w terminie 30 dni od dnia skutecznego prawnie doręczenia decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z [...] maja 2026 r. znak sprawy: [...] a wniesiona w tym terminie skarga podlegać będzie rozpoznaniu.