Uzasadnienie
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 7 stycznia 2026 r. znak: SKO.4115.297.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 października 2025 r. znak:
III WPŚ.4133.15824.2025 uchylająca ostateczną decyzję przyznającą pomoc w formie usług opiekuńczych.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 10 lipca 2025 r. znak III WPŚ.4133.10502.2025 Prezydent Miasta Łodzi przyznał H. C. pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od 14 lipca 2025 r. do 31 października 2025 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Następnie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2025 r. znak SKO.4115.259.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 10 lipca 2025 r.
Z kolei decyzją z dnia 25 września 2025 r. znak III WPŚ.4133.13814.2025 Prezydent Miasta Łodzi zmienił własną decyzję z dnia 10 lipca 2025 r. znak: III WPŚ.4133.10502.2025 w następujący sposób:
- - ustalić od 1 października 2025 r. do 31 października 2025 r. wymiar przyznanych usług opiekuńczych na 2 dni w tygodniu we wtorek w liczbie 2 godz. dziennie oraz w piątek w liczbie 2 godz. dziennie w dni robocze;
- - ustalić od 1 października do 31 października 2025 r. zakres przyznanych usług opiekuńczych (...)
- - ustalić od 1 października do 31 października 2025 r. odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 16,93 zł co stanowi 49,80% pełnego kosztu godziny usług wynoszącego aktualnie 34,00 zł;
- - zwolnić stronę częściowo z ponoszenia odpłatności za usługi opiekuńcze i ustalić od 1 października 2025 r. do 31 października 2025 r. odpłatność na kwotę 8,50 zł co stanowi 25% kosztu pełnej godziny usług. Pozostałe warunki be zmian". Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. C. – w zakresie sposobu realizacji decyzji z dnia 25 września 2025 r.
Następnie Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 28 października 2025 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia 10 lipca 2025 r. znak: III WPŚ.4133.10502.2025 "z późniejszymi zmianami dotyczącą usług opiekuńczych z dniem 14 października 2025 r.". W treści rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał: "Powodami uchylenia decyzji jest brak możliwości nawiązania współpracy". Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 k.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes strony.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. C., podnosząc, że decyzją lipcową przyznano jej usługi opiekuńcze, ale nie przyznano "środków na opłacenie opieki". Odwołująca się zaprzeczyła twierdzeniom, że uniemożliwia wykonywanie usług opiekuńczych, a nawet sam kontakt. Stwierdziła, że: "nie podano w postanowieniu dlaczego żadna firma nie nawiązała współpracy. (...) Z relacji sąsiadów wynika, że opiekunka przyszła przed dostarczeniem decyzji i wszystkim sąsiadom opowiadała kim jest i po co przyszła naruszając RODO. Przed przyjściem opiekunki miała przyjść koordynatorka na wywiad. Nigdy się nie pojawiła. Nigdy też nie było żadnego telefonu z firmy. Jeśli ktokolwiek dzwonił to z nieznanego numeru których nie odbiera, gdyż ma zakaz z banku. Koordynatorki mają telefony komórkowe, więc jeśli nie odebrała telefonu, to należało wysłać sms". Strona opisała swoje problemy zdrowotne, po czym oświadczyła, że potrzebuje opiekunki, która będzie wykonywała prace, których ona nie może robić (...), potrzebuje opiekunki do pomocy w pracach domowych a nie do towarzystwa.
Pani, która została przysłana była w zeszłym roku i nie widzi możliwości współpracy z nią. W związku z tym, nie zgadza się z decyzją, ponieważ brak możliwości współpracy powinien być przeniesiony na obecny czas z rozpoczęciem pracy w grudniu. H. C. podkreśliła, że zna zasady pracy opiekunek i nigdy żadna opiekunka nie wykonywała pracy sama, zawsze pomagała im w miarę możliwości. Dlatego zwróciła się o niezwłoczne przyznanie opiekunki. Wskazała, że przez 4 miesiące nikt z MOPS-u ani z firmy opiekuńczej nie zainteresował się wykonywaniem decyzji. Odwołująca się wymieniła imię i nazwisko konkretnej opiekunki, twierdząc, że ta osoba nie odbiera jej telefonów i nie odpowiada na smsy.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 7 stycznia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1214 ze zm. dalej: "u.p.s.") organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz usług sąsiedzkich należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Przyznanie tej formy pomocy z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 u.p.s.). Decyzje takie wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Organ zaznaczył, że nie jest podmiotem władzy publicznej, który może rozstrzygać jako organ pierwszej instancji o przyznaniu H. C. pomocy w formie usług opiekuńczych.
Kolegium w ramach wyznaczonych przepisami prawa kompetencji może rozpatrywać wyłącznie odwołania w sprawach, których przedmiot określony jest w zaskarżonej decyzji. Decyzja organu odwoławczego jest rozpatrzeniem wyłącznie odwołania H. C. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 października 2025 r. znak: III WPŚ.4133.15824.2025 uchylającej w całości ostateczną decyzję tego organu z dnia 10 lipca 2025 r. znak: III WPŚ.4133.10502.2025 przyznającą stronie pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od 14 lipca 2025 r. do 31 października 2025 r. Organ wskazał, że usługi opiekuńcze stanowią świadczenia niepieniężne przyznawane w ramach systemu pomocy społecznej. Powodem ich przyznania może być wiek, choroba lub inna przyczyna, ze względu na którą świadczeniobiorca wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiony. Regulacja prawna tej instytucji jest zawarta w art. 50 ust. 1 i 2 u.p.s., który wprowadza kryteria obligatoryjnego i fakultatywnego przyznania usług opiekuńczych.
W art. 50 ust. 5 u.p.s. ustawodawca określił, że to organ pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Wyznacznikami ustalenia zakresu przyznania usługi są - z jednej strony - rozmiar potrzeb i sytuacja wnioskodawcy, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Kolegium zwróciło uwagę na bezsporny fakt, że Prezydent Miasta Łodzi pozytywnie rozpatrzył wniosek H. C. i decyzją z dnia 10 lipca 2025 r. przyznał pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od 14 lipca 2025 r. do 31 października 2025 r. Jednakże organ nie mógł nawiązać współpracy z osobą uprawnioną, co uniemożliwiało wykonywanie usług opiekuńczych i tym samym czyniło pozytywną dla strony decyzję z dnia 10 lipca 2025 r. bezprzedmiotową. Ustawodawca przewidział, iż w okresie korzystania z pomocy społecznej sytuacja rodzinna bądź dochodowa osoby pobierającej to świadczenie może ulec zmianie.
Dlatego też w art. 106 ust. 5 u.p.s. określił, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust.
5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Kolegium zaznaczyło, że organ pierwszej instancji ani w podstawie prawnej swojej decyzji ani w jej uzasadnieniu nie powołał się na żaden inny poza art. 106 ust. 5 przepis ustawy o pomocy społecznej. Tym samym nie wskazał, którą z ustawowych przesłanek umożliwiającą uchylenie ostatecznej decyzji badał i uznał za spełnioną. Organ odwoławczy jedynie na podstawie znajdującego się w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 października 2025 r. sformułowania: "brak możliwości nawiązania współpracy z osobą, na rzecz której wydano decyzję przyznającą świadczenie" uznał, że organ pierwszej instancji przyjął, iż wystąpiła wymieniona w art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.s. okoliczność braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Kolegium dodało, że utrudnianie czy uniemożliwianie wykonywania przyznanych usług opiekuńczych przez osobę, której te usługi zostały przyznane, może być też uznane za marnotrawienie środków publicznych, z których takie usługi są finansowane, (art. 11 ust. 1 u.p.s.). Kolegium zgodziło się z oceną strony, że organ pierwszej instancji nie podał "dlaczego żadna firma nie nawiązała współpracy". Dodał, że Prezydent Miasta Łodzi w uzasadnieniu swojej decyzji poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu i nie wykazał, ani nawet nie opisał, w jaki sposób, w jakim okresie, czy jednorazowo, czy wielokrotnie zaistniała sytuacja określona jako "brak możliwości współpracy z osobą, na rzecz której wydano decyzję przyznającą świadczenie". Stwierdzenie to zostało zweryfikowane przez organ odwoławczy na podstawie zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów. W aktach sprawy przesłanych do Kolegium znajdują się bowiem:
1. pismo Fundacji Pomocy Niepełnosprawnym "[...]" z dnia 6 października 2025 r. kierowane do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi III Wydziału Pracy Środowiskowej zawierające informacje o niemożności wykonywania usług opiekuńczych u H. C.. W piśmie tym znajdują się następujące informacje: "Od miesiąca lipca Fundacja kilkukrotnie podejmowała próby realizacji usług u klientki kierując w środowisko różne opiekunki. Niestety ani razu żadnej opiekunce H. C. nie otworzyła drzwi. Nie odbiera także telefonów. O zaistniałej sytuacji był informowany pracownik socjalny (...). W miesiącu wrześniu otrzymaliśmy informację, że u H. C. zostaje zwiększony wymiar usług opiekuńczych do dwóch godzin dwa dni w tygodniu. Fundacja próbowała skontaktować się ze stroną, by ponownie podjąć próbę realizacji usług, ale tak jak wcześniej nie odbierała telefonu. Poinformowaliśmy pracownika socjalnego o planowanym wejściu opiekunki w piątek 3.10.2025 r., która tę informację miała przesłać podopiecznej przez sms. W dniu 3.10.2025 opiekunka skierowana przez Fundację stawiła się w środowisku, niestety tak jak dotychczas nikt nie otworzył jej drzwi".
2. protokół sporządzony w dniu 15 lipca 2025 r. z "czynności urzędowej polegającej na próbie zwizytowania środowiska w sprawie usług opiekuńczych - prośba o kontakt z Agencji: "[...]". Czynności dokonywała starsza specjalistka pracy socjalnej, która wpisała do protokołu: "Podczas wizyty w środowisku nikogo nie zastano, w/w nie odbiera telefonu od pracownika socjalnego".
3. protokół sporządzony w dniu 18 lipca 2025 r. z "czynności urzędowej polegającej na próbie zwizytowania środowiska w sprawie usług opiekuńczych - prośba o kontakt z Agencji: "[...]". Czynności dokonywała starsza specjalistka pracy socjalnej, która wpisała do protokołu: "Podczas wizyty w środowisku nikogo nie zastano, w/w nie odbiera telefonu od pracownika socjalnego".
4. protokół sporządzony w dniu 4 grudnia 2025 r. z "czynności urzędowej polegającej na próbie zwizytowania środowiska w sprawie pomocy w formie usług opiekuńczych dla H. C.". Czynności dokonywały dwie specjalistki pracy socjalnej, które wpisały do protokołu: "Podczas wizyty w środowisku nikogo nie zastano". Kolegium zaznaczyło, że ostatni z wymienionych protokołów dotyczył czynności przeprowadzonej już ponad miesiąc po wydaniu zaskarżonej decyzji. Protokół ten i okoliczności w nim stwierdzone nie mogły zatem stanowić podstawy rozstrzygania w dniu 28 października 2025 r. przez Prezydenta Miasta Łodzi o uchyleniu ostatecznej decyzji tego organu z dnia 10 lipca 2025 r. przyznającej H. C. pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od 14 lipca 2025 r. do 31 października 2025 r. Protokół ten jednak jest jednym z dowodów potwierdzających, że H. C. stale i niezmiennie zachowuje się na przestrzeni kilku miesięcy w sposób uniemożliwiające świadczenie jej przyznanej pomocy w formie usług opiekuńczych. Fakt nieprzebywania opiekunek w mieszkaniu strony z uwagi na niemożność wejścia do niego i tym samym niewykonywania usług opiekuńczych potwierdza również treść odwołania. Fakt nieodbierania telefonów od opiekunek przez Stronę również potwierdza treść odwołania. Istotne dla niniejszej sprawy okoliczności: 1. nieprzebywania opiekunek w domu osoby, której zostały przyznane usługi opiekuńcze, 2. niewykonywania usług opiekuńczych z uwagi na niemożność wejścia do domu H. C., 3. nieodbierania telefonów od opiekunek przez stronę są faktami bezspornymi. Inaczej jednak przedstawiane są przez stronę i przez organ pierwszej instancji przyczyny wystąpienia takich okoliczności. Ustawodawca wymaga jednak od osób ubiegających się, a tym bardziej od osób korzystających z pomocy społecznej współdziałania z organami pomocy społecznej i z ich pracownikami. Obowiązek współdziałania jest na tyle istotny, że w art. 11 ust. 2 u.p.s. ustawodawca zastrzegł, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do ograniczenia rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia lub uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej. Kolegium stwierdziło, że zachowanie H. C. wskazuje na to, że na przestrzeni kilku miesięcy nie współdziała ona z organem pomocy społecznej w celu realizacji przyznanej pomocy w formie usług opiekuńczych. Tym samym spełnione zostały ustawowe określone w art. 106 ust. 5 u.p.s. przesłanki pozwalające organowi, który taką pomoc przyznał na uchylenie decyzji pomoc tę przyznającą. Kolegium dodało, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 października 2025 r. wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., którą uchylono decyzję przyznającą stronie prawo do usług opiekuńczych, ma charakter konstytutywny. Konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Dlatego też, zdaniem Kolegium, pomimo faktu, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Łodzi została wydana w dniu 28 października 2025 r., to na jej mocy decyzja tego organu z dnia 10 lipca 2025 r przyznająca H. C. usługi opiekuńcze w okresie od dnia 14 lipca 2025 r. do dnia 31 październik 2025 r. prawidłowo została uchylona od dnia 14 października 2025 r. Kolegium stwierdziło, że choć organ pierwszej instancji sprawę H. C. rozstrzygnął zgodnie z przepisami prawa materialnego, to jednak uchybił przepisom prawa procesowego. Prezydent Miasta Łodzi, wydając w dniu 28 października 2025 r. decyzję nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. tj. nie uzasadnił prawidłowo swojego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że dostrzegając to uchybienie organu pierwszej instancji, ze szczególną starannością uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, by tym samym zrealizować zasadę przekonywania wobec H. C. chociaż dopiero w postępowaniu drugoinstancyjnym. Kolegium zarzuciło, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi przytoczył jedynie przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co nie jest wyjaśnieniem, jaką okoliczność organ uznał za przemawiającą za odstąpieniem od zasady niewykonalności decyzji do czasu uzyskania przez nią cech ostateczności. Organ pierwszej instancji nawet jednym zdaniem nie wyjaśnił, co w tym konkretnym przypadku uznał za "wyjątkowo ważny interes" H. C.. Zgodnie z zasadami logiki nic nie przemawia za tym, żeby uchylenie decyzji przyznającej stronie uprawnienie w postaci usług opiekuńczych było natychmiast wykonalne i ocenione jako pozytywne dla tej strony. Kolegium uznało, że wymienione i opisane powyżej naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych, nie miały jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy H. C.. Kolegium wzięło ponadto pod uwagę, że sprawa ta dotyczy uchylenia decyzji przyznającej usługi opiekuńcze na okres, który już minął. Uchylenie zatem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem usunięcia tych uchybień procesowych byłoby działaniem niecelowym, w żaden sposób nie mogącym wpłynąć na merytoryczne załatwienia sprawy. Kolegium podkreśliło natomiast, że w każdym czasie H. C. może wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie jej pomocy w formie usług opiekuńczych na kolejny okres.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła H. C.. Jednocześnie skarżąca wniosła o wyznaczenie adwokata do reprezentowania jej interesów, z uwagi na to, że nie jest w stanie sama "ich sformułować", ze względu na swoją chorobę. Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie się skupić i dotrzymywać terminów, a opiekunka nie będzie w stanie tego zrobić.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Kolegium dodało, że fakt wniesienia skargi do sądu należy uznać za wyraz niezadowolenia z tego rozstrzygnięcia, jednak brak jakichkolwiek uwag skarżącej uniemożliwia merytoryczną odpowiedź na tę skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest decyzja z dnia 7 stycznia 2026 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 października 2025 r. uchylającą w całości decyzję z dnia 10 lipca 2025 r. z późniejszymi zmianami przyznającą pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie 14 lipca 2025 r. – 31 października 2025 r.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm.) (dalej: u.p.s.).
Zgodnie z powołanym przepisem decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust.
- 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
Nie ulega wątpliwości, że art. 106 ust. 5 u.p.s. jest szczególną regulacją, o której mowa w art. 163 k.p.a. Przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. jako nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ma wyłącznie zastosowanie do decyzji ostatecznych, co jest rozwinięciem art. 16 k.p.a. Skorzystanie z tego trybu w stosunku do decyzji nieostatecznych, także tych, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności (taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie), byłoby przy tym konkurencyjne w stosunku do postępowania odwoławczego i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności zawartą w art. 15 k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 września 2025 r., I OSK 2549/24, LEX nr 3912049, wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W przedmiotowej sprawie decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 lipca 2025 r. przyznano skarżącej pomoc w formie wskazanych tam usług opiekuńczych w okresie od 14 lipca 2025 r. do 31 października 2025 r. Decyzja została następnie, na postawie art. 106 ust. 5 u.p.s., zmieniona decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 25 września 2025 r. w zakresie wymiaru, zakresu i odpłatności usług w okresie 1 października 2025 r. do 31 października 2025 r. - z uwagi na zmianę sytuacji osobistej i zdrowotnej skarżącej (w pozostałym zakresie decyzję pozostawiono bez zmian). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie decyzją z dnia 28 października 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., uchylił w całości decyzję własną z dnia 10 lipca 2025 r. z późniejszymi zmianami dotyczącą usług opiekuńczych z dniem 14 października 2025 r.
W tym miejscu dostrzec należy, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 lipca 2025 r. została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 25 września 2025 r. Od decyzji z dnia 25 września 2025 r. strona skarżąca wniosła w dniu 3 listopada 2025 r. odwołanie. Wobec tego decyzja z dnia 25 września 2025 r. zmieniająca decyzję z dnia 10 lipca 2025 r. nie była ostateczna w dniu wydania decyzji uchylającej z dnia 28 października 2025 r. Podkreślić przy tym należy, że zarówno decyzja z dnia 25 września 2025 r., jak i decyzja z dnia 28 października 2025 r. dotyczyły tego samego przedmiotu, jakim była przyznana skarżącej, na mocy decyzji z dnia 10 lipca 2025 r., pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie 14 lipca 2025 r. – 31 października 2025 r.
Tymczasem obowiązujące przepisy regulujące postępowanie administracyjne nie dopuszczają możliwości równoległego prowadzenia odrębnych postępowań dotyczących tego samego przedmiotu. Natomiast w rozpoznawanej sprawie organy prowadziły de facto równolegle dwa konkurencyjne postępowania dotyczące przyznanych skarżącej usług opiekuńczych w okresie 14 lipca 2025 r. – 31 października 2025 r. i to w oparciu o taką samą podstawę prawną tj. art. 106 ust. 5 u.p.s. Pierwsze postępowanie - w sprawie zmiany decyzji z dnia 10 lipca 2025 r., w którym organ wydał decyzję z dnia 25 września 2025 r. zmieniającą wymiar, zakres i odpłatność usług. W drugim postępowaniu, zanim zostało rozpatrzone odwołanie od decyzji z dnia 25 września 2025 r., organ I instancji wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia 10 lipca 2025 r. wraz z późniejszymi zmianami.
Wobec tego decyzja z dnia 28 października 2025 r. została wydana co najmniej przedwcześnie, bowiem decyzja z 25 września 2025 r. nie była jeszcze ostateczna, czego nie dostrzegł organ II instancji utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu I instancji i naruszając jednocześnie tym samym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo zauważyć należy, że czas na jaki przyznano skarżącej pomoc w formie usług opiekuńczych obejmował okres 14 lipca 2025 r. – 31 października 2025 r. Natomiast decyzję organu I instancji w niniejszej sprawie Prezydent Miasta Łodzi wydał w dniu 28 października 2025 r. Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 17 listopada 2025 r. Powyższe oznacza, że decyzja organu I instancji weszła do obrotu prawnego już po upływie okresu na jaki przyznano skarżącej świadczenie. Tymczasem sądy administracyjne stoją na stanowisku, że przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. nie znajduje zastosowania do weryfikacji decyzji już zrealizowanej tj. której skutki zostały skonsumowane (por. wyrok NSA z 12 marca 2020 r., I OSK 2680/19, LEX nr 3009592, CBOSA).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy nie był uprawnione do prowadzenia kolejnego nadzwyczajnego postępowania (III.WPŚ.4133.15824.2025) dopóki postępowanie III.WPŚ.4133.13814.2025 nie zostało ostatecznie zakończone. Organy wydając decyzje w okolicznościach kontrolowanej sprawy naruszyły art. 106 ust. 5 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. Mianowicie, organ zobowiązany jest w każdym przypadku uwzględniać stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w chwili wydawania decyzji. W konsekwencji w wydanym rozstrzygnięciu organ powinien przywołać i wyjaśnić normę prawa materialnego stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Z kolei, uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno składać się z uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe.
Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. W rozpatrywanej sprawie uzasadnienie decyzji organu I jest ogólnikowe i lakoniczne, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 11 k.p.a., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu.
Sąd orzekł w zakresie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. 2026 r. poz.
- 87) (pkt 2 sentencji wyroku).
ds