Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 stycznia 2026 r. znak: SKO.4170.97.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu wniosku Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi, powoływanego dalej jako: "WIOŚ" o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 września 2025 r. nr SKO.4170.43.2025 odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. nr 2/A/21, znak: DEK-OŚR-I.6225.18.2020 uchylającą w całości ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 19 grudnia 2018 r. nr 25/A/18, znak: DPS-OŚR-I.6225.4.2018, sprostowaną postanowieniem z 3 stycznia 2019 r., znak: DPS-OŚR-I.6225.4.2018, którą udzielono H. Sp. z o. o. z siedzibą w Ż., powoływanej dalej jako: "Spółka", pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów z instalacji zlokalizowanych w Zakładzie nr [...] H. Sp. z o. o. w Ł. przy ul. [...], powoływanym dalej jako: "Zakład nr 1", i udzielającą Spółce pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów z instalacji zlokalizowanych w Zakładzie nr [...] i ustalającą ich rodzaje i ilość, zgodnie z załącznikiem nr 1, nr 2 i nr 3 do decyzji.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 5 maja 2025 r. WIOŚ wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki korzystania ze środowiska, tj. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. W treści wniosku wskazano, że decyzja powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego z uwagi na rażące naruszenia przepisów prawa, w trakcie jej wydawania, tj. naruszenie art 188 ust 2 pkt 1 i 3 oraz ust 3 pkt 3 i 5 p.o.ś., które w konsekwencji uniemożliwiają organom Inspekcji Ochrony Środowiska podejmowanie skutecznych działań w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli Zakładu nr [...] nieprawidłowościami, a także mogą powodować zagrożenia dla ludzi oraz środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi pismem z 30 czerwca 2025 r. wystąpiło do Prezydenta Miasta Łodzi o przesłanie akt oraz o zajęcie stanowiska w ww. sprawie. W odpowiedzi na wezwanie organ stwierdził, że zgłoszenia dotyczące uciążliwości zapachowych w sytuacji, gdy w polskich przepisach prawa brak jest norm odorowych, nie mogą być jednoznacznie utożsamiane z emisją substancji normowanych w powietrzu wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16 poz. 87), powoływanego dalej jako: "r.w.o." oraz rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (tekst jedn. Dz. U z 2023 r. poz. 1706), powoływanego dalej jako: "r.w.p.w.e." i w świetle dotrzymywania przez zakład standardów emisyjnych nie powinny stanowić podstawy do podważania uzgodnień spółki w zakresie emisji substancji i pyłów do powietrza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi pismem z 22 lipca 2025 r. zawiadomiło Spółkę, Prezydenta Miasta Łodzi i WIOŚ o wszczęciu postępowania. Pismem z 30 lipca 2025 r. Spółka zajęła stanowisko w sprawie.
Przywołaną na wstępie decyzją SKO w Łodzi odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. nr 2/A/21, znak: DEK-OŚR-I.6225.18.2020.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego sprawy administracyjnej materialnej, jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W postępowaniu, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji czy postanowienia badane jest wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie, czy dana decyzja w dniu jej wydania, a więc w tym przypadku 12 marca 2021 r. zawiera wady uzasadniające wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W ocenie Kolegium, treść decyzji Prezydenta Miasta Łodzi 12 marca 2021 r. nie pozostaje w takiej sprzeczności z normami prawa, które stanowiły podstawę jej wydania. Podstawę materialno-prawną wydania decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. stanowił art 180, art 183, art 188, art 220, art 221, art 224, art 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, r.w.o., rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1031), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz ilości pobieranej wody (Dz. U z 2019 r. poz. 2286), rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1860), powoływanego dalej jako: "r.s.e." rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. z 2010 r. Nr 130, poz. 881).
Przywołując treść art. 180 pkt 1, art. 183 ust. 1, art. 188 ust. 2, ust. 3, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 224 p.o.ś. Kolegium wskazało, że Spółka 30 września 2020 r. złożyła wniosek o zmianę pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla instalacji eksploatowanych przez Spółkę, miejsce prowadzenia instalacji Zakład nr [...] Ł. przy ul. [...]. Wniosek dotyczył decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 19 grudnia 2018 r. nr 257A/18 (znak: DPS-OŚR.I.6225.4.2018) sprostowanej postanowieniem z 3 stycznia 2019 r. Zakres wnioskowanej zmiany opisano szczegółowo w opracowaniu "Wniosek o zmianę pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza" sporządzonym przez mgr inż. A.W. we wrześniu 2020 r.
Decyzja środowiskowa wydana została w oparciu o kompletny wniosek z 30 września 2020 r. (uzupełniony 14 grudnia 2020 r., 2 lutego 2021 r. i 3 lipca 2020 r.) o udzielenie zezwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji zlokalizowanej na terenie Zakładu nr [...]. Wniosek ten został podany analizie przez organ pod względem wymagań dotyczących ochrony powietrza. Decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 188 ust. 2 i art. 224 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 p.o.ś.
W ocenie organu nie został naruszony w sposób rażący art. 188 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., bowiem organ określił w załączniku do www. decyzji parametry pracy instalacji istotne z punktu widzenia ochrony środowiska, tj. wysokość, średnicę, rodzaj wylotu oraz czas pracy poszczególnych instalacji wraz ze wskazaniem których źródeł emisji dotyczą. Nie został naruszony również art. 188 ust. 2 pkt 3 p.o.ś., bowiem z dokumentacji, na podstawie której zostało wydane oraz zmienione ww. pozwolenie emisyjne, wynika, że moment rozruchu, zakończenie rozruchu, moment rozpoczęcia wyłączenia instalacji oraz wyłączenia instalacji nie charakteryzują się szczególnymi warunkami lub parametrami w stosunku do normalnej pracy instalacji. Także określony w decyzji czas utrzymywania się uzasadnionych technologicznie warunków eksploatacyjnych odbiegających od normalnych w wysokości 350 godzin został określony na podstawie ww. dokumentacji - warunki odbiegające od normalnych występują w trzech przypadkach: gdy nastąpi: awaria I stopnia oczyszczania (skruber) - z uwagi na wymogi temperatury procesów obydwa stopnie muszą zostać wyłączane - Zakład zatrzymuje proces produkcyjny; awaria II stopnia oczyszczania (absorber) - emisja emitorem centralnym, I stopnień redukcji działa bez zmian; awaria I i II stopnia oczyszczania jednocześnie, jak w odnośniku 1.
Kolegium stwierdziło, że w art. 188 i art. 224 p.o.ś. odnoszących się do treści pozwolenia brak jest wskazania obowiązku określania wielkości emisji w warunkach pracy instalacji odbiegających od normalnych, a brzmienie art. 188 ust. 2 pkt 2 p.o.ś., wskazuje wprost, że w pozwoleniu określa się jedynie wielkość dopuszczalnej emisji w warunkach normalnego funkcjonowania instalacji, nie większą niż wynikająca z prawidłowej eksploatacji instalacji dla poszczególnych wariantów funkcjonowania.
Zdaniem organu nie został naruszony art. 188 ust. 3 pkt 3 p.o.ś., który określa fakultatywne elementy pozwolenia i tylko od organu ochrony środowiska zależy, które z nich i w jakim zakresie ustalone zostaną w pozwoleniu. Od chwili, gdy w Zakładzie nr [...], w latach 2017 i 2018 zainstalowano urządzenia do oczyszczania gazów odlotowych z Wydziału Ekstruzji, tj. skruber i adsorber, instalacja spełniała normy emisyjne substancji do powietrza, co potwierdzały zarówno przekazywane do organu pomiary własne prowadzącego instalację jak i pomiary WIOŚ.
Odnosząc się do kwestii uciążliwości odorowych, organ stwierdził, że wyniki "Aktualizacji przeglądu ekologicznego w zakresie odorów: H. Sp. z o. o", wykonanego przez pracowników Politechniki [...] w grudniu 2018 r., potwierdziły: brak przekroczenia dopuszczalnej częstości przekroczeń stężenia zapachu 1 ouE/m3 w siatce obliczeniowej równej 3% przyjętej zgodnie z Projektem ustawy o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowych, maksymalne stężenie średnioroczne odorów wynosi 0,0296 ouE/m3, najwyższa wartość stężeń maksymalnych w 2018r. w odległości 50 metrów od Zakładu wynosi 0,358 0UE/m3, a w odległości 80 metrów wynosi 0,0075 0UE/m3, gdy w 2017r. wynosiła odpowiednio 37,821 ouE/ui3 i 0,3229 ouE/iti3, organ nie określił działań mających na celu zapobieganiu lub ograniczeniu emisji.
Z uwagi na powyższe, organ nie znalazł postawy do nałożenia obowiązków wynikających z art. 188 ust. 3 pkt 5 p.o.ś. wykraczających poza określone w r.w.p.w.e. Zgodnie z r.w.p.w.e. prowadzący instalację został zobowiązany do wykonywania okresowych pomiarów emisji lotnych związków organicznych (LZO) w instalacji odprowadzającej substancje zanieczyszczające z Wydziału Ekstruzji, jeden raz w roku, zgodnie z metodyką określoną w obowiązujących przepisach prawa oraz przekładania wyników pomiarów w ciągu 30 dni od terminu ich zakończenia. Ponadto przedkładane do organu okresowe pomiary emisji przez prowadzącego instalację oraz pomiary wykonane przez organ inspekcji środowiska wskazywały, że w przypadku pracy instalacji w warunkach normalnych ww. standard emisji był dotrzymany i nie przekraczał stężenia wynoszącego 20 mg/m3.
Zdaniem Kolegium podnoszona okoliczność, że "decyzja powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego z uwagi na rażące naruszenia przepisów prawa, w trakcie jej wydawania, tj. naruszenie art 188 ust 2 pkt 1 i 3 oraz ust 3 pkt 3 i 5 p.o.ś., które w konsekwencji uniemożliwiają organom Inspekcji Ochrony Środowiska podejmowanie skutecznych działań w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli Zakładu nr [...] nieprawidłowościami, a także mogą powodować zagrożenia dla ludzi oraz środowiska" pozostaje irrelewantna dla sprawy, ponieważ dotyczy nie samej decyzji, ale jej wykonywania. W postępowaniu nieważnościowym nie podlega ocenie czy prowadzący instalację eksploatuje ją zgodnie z wydanym pozwoleniem a zarzuty co do ewentualnej niezgodności tej eksploatacji nie mogą stanowić skutecznego zarzutu rażącego naruszenia prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Te mogą być skutecznie podnoszone w odrębnym postępowaniu w przedmiocie przestrzegania warunków zezwolenia.
Nie można zatem decyzji Prezydenta Miasta Łodzi zarzucić rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. nie została wydana z rażącym naruszeniem art 188 ust 2 pkt 1 i pkt 3 i art 188 ust 3 pkt 3 i pkt 5 p.o.ś. Dodatkowo organ zaznaczył, że w toku postępowania nieważnościowego organ nie gromadzi materiału dowodowego, a co za tym idzie nie przeprowadza żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu administracyjnym.
Równocześnie w ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie występują inne przesłanki opisane w art 156 § 1 k.p.a.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na oczywistość naruszania prawa polegającą na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W opinii WIOŚ skutki wywoływane ww. decyzją mają większe znaczenie niż stabilność ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi. W ocenie WIOŚ zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 156 § pkt 1 i pkt 6 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpoznaniu powyższego wniosku, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ, po przywołaniu treści art. 156 § 1 k.p.a. stwierdził, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest stwierdzenie czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie, czy dana decyzja w dniu jej wydania, a więc w tym przypadku 8 sierpnia 2024 r. zawiera wady uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, czy też nie.
Przywołując treść art. 16a ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 425), powoływanej dalej jako: "u.IOŚ", organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek WIOŚ.
Przywołując treść art. 180 pkt 1, art. 183 ust. 1, art. 188 ust. 2, ust. 3, art. 220 ust. 1, art. 224 p.o.ś. stwierdził, że decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania wydana została w oparciu o kompletny wniosek z 30 września 2020 r. (uzupełniony 14 grudnia 2020 r. i 2 lutego 2021 r. i 3 lipca 2020 r.) o udzielenie zezwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji zlokalizowanej na terenie Zakładu nr [...]. Wniosek ten został podany analizie przez organ I instancji pod względem wymagań dotyczących ochrony powietrza. Decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 188 ust. 2 i art. 224 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 p.o.ś. i nie była obarczona wadą powodującą konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Kolegium nie podzieliło poglądu wyrażonego przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który zawiera tożsame argumenty, które były zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi zaskarżył w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 188 ust. 2 pkt 1 i pkt 3, art. 188 ust. 3 pkt 3 i pkt 5 p.o.ś. oraz r.s.e. poprzez utrzymanie w mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi znak: DEK.OŚR-1.6225.18.2020 z 12 marca 2021 r. przy wydaniu, której zostały naruszone w sposób rażący ww. przepisy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2021 r. z powodu rażącego naruszenia zaskarżonych przepisów oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W ocenie strony skarżącej Prezydent Miasta Łodzi wydając Spółce pozwolenie rażąco naruszył art. 188 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., który stanowi, że pozwolenie określa rodzaj i parametry instalacji istotne z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom. Z treści przepisu wprost wynika, że kryterium jakim należy się kierować przy określeniu w pozwoleniu rodzaju i parametrów instalacji jest przesłanka istotności z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom. Wielokrotnie przeprowadzane w zakładzie spółki kontrole interwencyjne skarżącego na skutek zgłoszeń okolicznych mieszkańców dotyczących uciążliwości zapachowych, dały podstawę do stwierdzenia, że określone w pozwoleniu rodzaje i parametry instalacji takie jak wysokość, średnica, rodzaj wylotu oraz czas pracy poszczególnych instalacji wraz ze wskazaniem których źródeł dotyczą są niewystarczające do spełnienia przesłanki istotności z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom.
Co więcej, w uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Łodzi nie uzasadnił w jaki sposób wskazane parametry instalacji spełniły przesłankę istotności z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom. W ocenie strony skarżącej pozwolenie powinno wyczerpująco wskazywać zastosowane w zakładzie instalacje oczyszczające, które są niezbędne do dotrzymywania dopuszczalnych poziomów emisji gazów i pyłów do powietrza. W decyzji brakuje określenia parametru podciśnienia dla instalacji oczyszczających gazy odlotowe z Wydziału Ekstruzji (urządzeń: adsorbera i skrubera), co powoduje, że brak jest możliwości wyciągnięcia konsekwencji gdy adsorber pracuje przy podciśnieniu niezapewniającym odpowiedniego odciągania gazów z procesu wytłaczania. Ze względu na nieokreślenie w decyzji parametrów instalacji istotnych z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom (np. częstotliwości regeneracji i wymiany złoża węgla aktywnego w adsorberze, wartości ciśnienia przed skruberem, częstotliwości procesu dopalania złoża węgla aktywnego - desorpcji, zużycia substancji stosowanych w skruberze), WIOŚ nie ma możliwości nałożenia sankcji za nieprawidłową eksploatację instalacji oczyszczających gazy odlotowe, pomimo negatywnego wpływu na środowisko oraz wyników kontroli wskazujących na nieprzestrzeganie zaleceń producentów instalacji.
Ponadto w decyzji nie określono sprawności instalacji oczyszczających określających skuteczność ich działania gwarantując osiągnięcie stężenia LZO poniżej 20 mg/m3 przy całkowitym obciążeniu linii technologicznych. W decyzji nie nałożono obowiązku monitorowania i ewidencji powyższych parametrów, co podczas kontroli dałoby możliwość sprawdzenia poprawnego funkcjonowania ww. instalacji.
W ocenie strony skarżącej przy wydaniu pozwolenia został naruszony również art. 188 ust. 2 pkt 3 p.o.ś. Decyzja dopuszcza również pracę Zakładu nr [...] w warunkach odbiegających od normalnych przez 350 godzin w ciągu roku. Pomimo tego w decyzji nie określono żadnych warunków dotyczących pracy instalacji w warunkach odbiegających od normalnych, co umożliwia Spółce nieograniczoną i niekontrolowaną emisję do powietrza przez ponad 14 dni. W uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do kwestii przyczyn przyznania Spółce tak wysokiej liczby godzin pracy w warunkach odbiegających od normalnych.
Zgodnie z informacjami udzielanymi przez Spółkę na przestrzeni ostatnich lat praca w warunkach odbiegających od normalnych ma miejsce wyłącznie podczas awarii instalacji oczyszczających znajdujących się w zakładzie. Ww. limit godzin pracy zakładu w warunkach odbiegających od normalnych nie jest wykorzystywany na potrzeby rozruchu i wyłączania instalacji, wobec czego nie jest warunkiem niezbędnym dla pracy instalacji. Decyzja nie definiuje także pojęcia "uzasadnionych technologicznie warunków eksploatacyjnych odbiegających od normalnych", co pozwala Spółce na dowolną interpretację ww. zapisu.
Podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów WIOŚ w Łodzi w 2024 r., udokumentowanej protokołem z kontroli nr [...] Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadziło pomiary emisji gazów i pyłów do powietrza w warunkach pracy instalacji odbiegających od normalnych, tj. w trakcie awarii II stopnia oczyszczania gazów odlotowych z Wydziału Ekstruzji (tj. adsorbera), które wykazały dwukrotne przekroczenie dopuszczalnej emisji lotnych związków organicznych (LZO). Pomiary zostały udokumentowane sprawozdaniem z pomiarów nr [...]. Uzyskano wynik 40,2 mg/m3, przy czym dopuszczalna wartość określona w pozwoleniu wynosi 20 mg/m3. Dopuszczalna wartość emisji LZO wynika z załącznika nr 10 do r.s.e.
Dodatkowo podczas pomiarów zaobserwowano znaczące zadymienie oraz uciążliwość zapachową pochodzącą z Zakładu nr [...], wynikające zarówno z emisji zorganizowanej, jak i niezorganizowanej. Głównymi miejscami emisji niezorganizowanej z Zakładu są klapy oddymiające, znajdujące się na dachu budynku. Zanieczyszczenia wydobywające się przez klapy oddymiające pochodzą głównie z procesów produkcyjnych prowadzonych na Wydziale Ekstruzji z uwagi na braku hermetyczności linii produkcyjnych. Podczas czynności kontrolnych zaobserwowano zanieczyszczenia gazowe unoszące się w przestrzeni pomiędzy kolejnymi piecami pracujących linii ekstruzji. Powyższe udowadnia, że wyłączenie instalacji oczyszczającej gazy odlotowe ma negatywny wpływ zarówno na wartości emisji zanieczyszczeń do powietrza, jak i uciążliwość zapachową zakładu.
Z danych deklarowanych przez Spółkę (Sprawozdanie złożone w Krajowej Bazie o Emisjach Gazów Cieplarnianych i Innych Substancji za rok 2023) sprawność instalacji I stopnia oczyszczania (skrubera) wynosi 60%, natomiast dla II stopnia oczyszczania (adsorbera) wynosi 50%. Mając na uwadze ww. sprawności urządzeń oraz otrzymane wyniki badań można oszacować, że w przypadku wyłączenia obu instalacji oczyszczających gazy odlotowe z Wydziału Ekstruzji emisja będzie wynosić ok. 100 mg/m3, co oznacza 5 krotne przekroczenia standardu S3 dla emisji dla przeróbki gumy, określonego w r.s.e. Decyzja umożliwia emisję w ww. warunkach przez 350 godzin w ciągu roku, co stanowi rażące naruszenie przepisów prawa i w konsekwencji może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska.
Następnie skarżąca stwierdziła, że art. 188 ust. 3 pkt 3 p.o.ś. umożliwia organowi ochrony środowiska – Prezydentowi Miasta Łodzi wyszczególnienie środków technicznych mających na celu ograniczenie emisji. Pomimo takiej możliwości Prezydent nie uwzględnił w decyzji instalacji oczyszczających znajdujących się w zakładzie oraz faktu, że tylko w przypadku ich zastosowania spółka jest w stanie dotrzymywać dopuszczalnych wartości emisji. Mając na uwadze opisane wcześniej znaczenie wpływu obciążenia linii produkcyjnych oraz warunków eksploatacji instalacji oczyszczających na ładunek zanieczyszczeń w gazach odlotowych odprowadzanych do powietrza, dla prawidłowego nadzoru nad instalacją niezbędne jest zobowiązanie podmiotu korzystającego ze środowiska do przeprowadzania badań, o których mowa w art. 147 p.o.ś. w warunkach maksymalnego obciążenia linii produkcyjnych oraz maksymalnego zużycia złoża węgla w adsorberze, tj. przed jego wymianą.
Obecnie przedstawione przez Spółkę pomiary w 2023 r. zostały wykonane przy pracy 4 linii ekstruzji z 9, gdzie LZO wyniosło 18,1 mg/m3 oraz w 2024 r. przy pracy 5 z 9 linii ekstruzji gdzie LZO wyniosło 18,79 mg/m3. Dopuszczalne LZO wynosi 20 mg/m3. Decyzja nie określa także zakresu i sposobu monitorowania procesów technologicznych, jak również ewidencjonowania wielkości emisji w warunkach pracy zakładu odbiegających od normalnych. Monitorowanie emisji w zakresie wykraczającym poza wymagania, o których mowa w art. 147 i 148 ust. 1 p.o.ś. jest konieczne również z uwagi na ochronę środowiska i zapobieganie zanieczyszczeniom dla pracy instalacji w warunkach odbiegających od normalnych, jak również podczas standardowej pracy zakładu.
Dodatkowo zapis w pozwoleniu na mocy którego spółka może utrzymywać warunki eksploatacyjne odbiegające od normalnych w okresie 350 godzin skutkuje, że w majestacie prawa spółka może całkowicie legalnie dokonywać emisji gazów i pyłów do powietrza bez zachowania standardów emisyjnych uregulowanych w r.s.e. Zgodnie z warunkami pozwolenia wynikającymi z zapisów r.s.e. dopuszczalny poziom emisji LZO do powietrza dla emitora centralnego Wydziału Ekstruzji wynosi 20 mg/m3. Pomiary przeprowadzone 8 lipca 2024 r. udokumentowane sprawozdaniem z pomiarów nr [...] wykazały, że emisja wynosiła 40,2 mg/m3. W przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej wartości emisji spółka powołuje się na zapis w pozwoleniu dotyczący możliwości pracy w warunkach odbiegających od normalnych. Z uwagi na to, że w pozwoleniu nie zdefiniowano "warunków odbiegających od normalnych" oraz nie nałożono na spółkę obowiązku ewidencjonowania i dokumentowania pracy zakładu w warunkach odbiegających od normalnych, spółka może eksploatować instalację rażąco naruszając r.s.e.
Zdaniem strony skarżącej przedstawiona argumentacja w pełni daje podstawę do stwierdzenia, że udzielone Spółce pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów. Rażące naruszenie prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji skutkuje utrzymaniem w obrocie prawnym pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji, które narusza także rażąco ww. przepisy i w ostatecznym rozrachunku powoduje, że spółka - adresat pozwolenia dopuszcza się legalnie naruszania wymogów w zakresie ochrony środowiska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przy piśmie z 7 kwietnia 2026 r. organ przesłał pismo Polskiego Centrum Akredytacji z 5 lutego 2026 r. informującego o zakończeniu procesu rozpatrzenia skargi na działania akredytowanego podmiotu – Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Centralne Laboratorium Badawcze Oddział w Warszawie (nr akredytacji AB 322), w związku z zastrzeżeniami dotyczącymi realizacji pomiarów emisji do środowiska, skutkującego wydaniem sprawozdania z badań z 15 lipca 2024 r. nr [...]. PCA stwierdziło, że udokumentowanie wyników badań w ww. sprawozdaniu nie spełnia wymagań akredytacyjnych określonych w normie PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej strona skarżąca jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnieśli o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, a uczestnik postępowania nie zażądał przeprowadzenia rozprawy pomimo zawiadomienia o wnioskach o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, reprezentowany przez procesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2026 r. nr SKO.4170.97.2025 utrzymującą w mocy własną decyzję dnia 24 września 2025 r. nr SKO.4170.43.2025 o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 marca 2021 r. nr 2/A/21 (znak: DEK-OŚR-I.6225.18.2020). dotyczącej wprowadzania gazów i pyłów z instalacji zlokalizowanych w Zakładzie nr [...] H. Sp. z o. o. w Ł. przy ul. [...].
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a.
Wskazać należy, że uregulowane w art. 156 i następne k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Postępowanie to nie stanowi typowego postępowania jurysdykcyjnego zmierzającego do powtórnego rozstrzygnięcia decyzją sprawy administracyjnej, lecz jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest zatem dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Oceny zgodności z prawem, czyli zaistnienia przesłanki nieważnościowej, należy dokonywać według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego oraz obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
Przy czym stosownie do powołanej na wstępie zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) decyzje takie objęte są swoistym domniemaniem legalności i prawidłowości. Oznacza to, że zasadniczo ciężar dowodu co do istnienia przesłanek nieważności decyzji spoczywa na tym kto domaga się stwierdzenia nieważności. Ewentualne ustalenie, że decyzja obarczona jest jedną z tych wad, rodzi po stronie organu nadzoru bezwzględny obowiązek stwierdzenia jej nieważności, o ile nie zachodzą okoliczności określone w przepisie art. 156 § 2 k.p.a. lub w odrębnych przepisach, które stanowią tak zwane negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym mającym za przedmiot kontrolę decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym w postępowaniu nieważnościowym, rolą sądu jest dokonanie kontroli zgodności z prawem dokonanej przez organ oceny co do wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 2013 r., I GSK 123/12, z 16 maja 2014 r., II OSK 2992/12; z 26 lipca 2024 r., I OSK 2161/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się (art. 158 § 1 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano decyzja z dnia 12 marca 2021 r. nr 2/A/21 (znak: DEK-OŚR-I.6225.18.2020), podjęta została przez Prezydenta Miasta Łodzi, w stosunku do którego organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (art. 17 pkt 1 k.p.a.)
Istota sporu niniejszej sprawy dotyczy zaś tego, czy wskazana wyżej decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa co sprawia, zdaniem strony skarżącej że obarczona jest przesłanką nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowałoby koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka nieważnościowa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyroki NSA: z 24 listopada 2003 r., III SA 845/02; z 13 maja 2003 r., III SA 2395/01; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jako "rażące" kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz także przepisów kompetencyjnych, jak i przepisów procesowych, co oznacza wyjście poza ramy wąsko rozumianego stosunku materialnoprawnego nawiązywanego na podstawie decyzji administracyjnej, ale zawsze podważa to byt prawny decyzji jako ciężko wadliwego aktu rozstrzygającego władczo i jednostronnie o prawach lub obowiązkach jednostki. Ta kwalifikowana wadliwość zachodzi zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części.
Sprowadza się to do nadania decyzji treści, która jest "ponad prawem", tzn. nie można jej wyinterpretować z żadnej normy prawnej. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Rozstrzygnięcie takie można by uznać wręcz za niedorzeczne z punktu widzenia okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy (por. wyrok NSA z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2294/04; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). "Rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny.
Nie może być zatem podstawą do takiego działania norma prawna, co do której treści istnieją istotne rozbieżności w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 20 października 2006 r., II FSK 113/06; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 2005 r., FSK 2475/04; z 28 stycznia 2005 r., FSK 1371/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu rażącego naruszenia prawa należy kierować się przede wszystkim gramatyczną wykładnią tego pojęcia, eliminując przy ocenie wystąpienia kwalifikowanej wady decyzji elementów rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Przyjmuje się co do zasady, że wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.
Wyjątkowo jednak, ze względu na kardynalne wadliwości proceduralne kwalifikujące się do rażących uchybień przepisów postępowania, których dopuścił się organ wydający weryfikowaną decyzję, powinny być one wzięte pod uwagę i uwzględnione w rozstrzygnięciu w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. O "rażącym" naruszeniu prawa można mówić bowiem wówczas, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. W związku z powyższym oczywiste i przez to "rażące" naruszenia przepisów postępowania, mające kwalifikowany wpływ na treść kontrolowanej decyzji, znajdują swoją podstawię w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 15 lipca 2021 r., II SA/Wr 161/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).Tożsamy pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 3 października 2025 r., II SA/Łd 489/25 (www.orzeczneia.nsa.gov.pl).
Lektura wniesionej w rozpoznawanej sprawie skargi prowadzi do stwierdzenia, że stawiane organom zarzuty obejmują trzy kwestie. Po pierwsze (art. 188 ust. 2 pkt 1 p.o.ś.), braki decyzji. Zdaniem strony skarżącej w decyzji nie określono rodzajów i parametrów instalacji istotnych z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom, takich jak częstotliwość regeneracji i wymiany węgla aktywnego w adsorberze, wartość ciśnienia przed skruberem, częstotliwość procesu dopalania złoża węgla aktywnego, tj. desorpcji, czy zużycie substancji stosowanych w skruberze. Nie określono również sprawności instalacji oczyszczających, która wskazywałaby skuteczność ich działania i gwarantowała osiągnięcie stężenia LZO poniżej 20 mg/m3 przy całkowitym obciążeniu linii technologicznych.
Ponadto nie nałożono obowiązku monitorowania i ewidencjonowania powyższych parametrów, co podczas kontroli umożliwiałoby sprawdzenie prawidłowego funkcjonowania wskazanych instalacji. Samo określenie wysokości, średnicy, rodzaju wylotu oraz czasu pracy poszczególnych instalacji, wraz ze wskazaniem źródeł, których dotyczą, jest niewystarczające do spełnienia przesłanki istotności z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom. W decyzji nie uzasadniono także, w jaki sposób wskazane parametry instalacji spełniają tę przesłankę. Dodatkowo brakuje określenia parametru podciśnienia dla instalacji oczyszczających gazy odlotowe z Wydziału Ekstruzji, tj. adsorbera i skrubera, co powoduje brak możliwości wyciągnięcia konsekwencji w sytuacji, gdy adsorber pracuje przy podciśnieniu niezapewniającym odpowiedniego odciągania gazów z procesu wytłaczania.
Po drugie, (art. 188 ust. 2 pkt 3 p.o.ś.) decyzja dopuszcza pracę zakładu w warunkach odbiegających od normalnych przez 350 godzin w ciągu roku, jednak nie określa warunków dotyczących pracy instalacji w takich okolicznościach. W konsekwencji spółka może prowadzić nieograniczoną i niekontrolowaną emisję do powietrza przez ponad 14 dni. Decyzja nie odnosi się również do przyczyn przyznania Spółce tak wysokiej liczby godzin pracy w warunkach odbiegających od normalnych oraz nie definiuje pojęcia "uzasadnionych technologicznie warunków eksploatacyjnych odbiegających od normalnych", co pozwala Spółce na dowolną interpretację tego zapisu.
Po trzecie zdaniem strony skarżącej w decyzji nie uwzględniono brzmienia art. 188 ust. 3 pkt 3 i pkt 5 p.o.ś. i nie wskazano, że Spółka jest w stanie dotrzymywać dopuszczalne wartości emisji jedynie przy zastosowaniu instalacji oczyszczających znajdujących się w zakładzie. Nie określono także zakresu i sposobu monitorowania procesów technologicznych oraz ewidencjonowania wielkości emisji w warunkach pracy zakładu odbiegających od normalnych.
Odnosząc się do pierwszej ze spornych kwestii wskazać należy, że z załączników nr 1 i nr 2 do decyzji wynika, że dla poszczególnych emitorów określono m.in. nazwę i rodzaj źródła emisji, czas pracy w roku, wysokość, średnicę albo wymiar wylotu, typ wylotu oraz przypisane substancje wraz z limitami emisji lub standardami. Parametry te pozostają związane z funkcjonowaniem instalacji i oddziaływaniem jej na środowisko, a tym samym mogą być uznane za parametry instalacji w rozumieniu powołanego przepisu. Użyte w art. 188 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. pojęcie parametrów "istotnych" ma charakter nieostry. Przepis ten nie nakłada na organ obowiązku wskazania wszystkich możliwych parametrów technicznych instalacji, lecz jedynie tych, które w świetle materiału dowodowego, wiedzy fachowej oraz celu regulacji zostaną uznane za istotne z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom. Ocena ta należy do organu prowadzącego postępowanie i mieści się w granicach przysługującego mu uznania administracyjnego.
Kwestie techniczne takie jak częstotliwość regeneracji lub wymiany węgla aktywnego, ciśnienie przed skruberem, częstotliwość desorpcji bądź zużycie substancji stosowanych w skruberze, wymaga specjalistycznej wiedzy oraz oceny konkretnego stanu faktycznego. Nie jest to zagadnienie możliwe do rozstrzygnięcia wyłącznie przez proste zestawienie treści decyzji z brzmieniem przepisu. Tymczasem dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa konieczne jest wykazanie naruszenia oczywistego, bezspornego i niewymagającego pogłębionej oceny dowodowej ani wiadomości specjalnych.
Z akt sprawy wynika również, że organ nie pominął całkowicie kwestii parametrów technicznych instalacji służących ograniczaniu emisji. Przykładowo określono wymaganą sprawność filtra tkaninowego przy piaskarce na poziomie co najmniej 99%. Okoliczność ta wskazuje, że organ dokonał wyboru parametrów istotnych w przedmiotowej sprawie. Odmienna ocena WIOŚ co do tego, jakie dodatkowe parametry powinny znaleźć się w decyzji, stanowi polemikę z kompletnością rozstrzygnięcia, nie przesądza jednak sama przez się o jego rażącej wadliwości.
Sąd stoi na stanowisku, że uznanie wskazanych przez WIOŚ parametrów za niezbędne z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom wymagałoby wykazania, że właśnie w odniesieniu do tej konkretnej instalacji mają one charakter istotny w stopniu przesądzającym o zgodności decyzji z prawem. Takiego ustalenia nie można oprzeć wyłącznie na twierdzeniu strony skarżącej, zwłaszcza gdy wymaga ono wiedzy specjalistycznej. Brak jednoznacznego i niewątpliwego charakteru naruszenia wyklucza zakwalifikowanie go jako naruszenia rażącego.
Nie można zatem przyjąć, że sam spór co do zakresu parametrów, jakie powinny zostać określone w decyzji, prowadzi do stwierdzenia oczywistej sprzeczności decyzji z prawem. Dobór parametrów w ramach pojęcia nieostrego może zostać oceniony jako wadliwy jedynie wówczas, gdy jest ewidentnie dowolny, nieracjonalny albo pozostaje w oczywistej sprzeczności z celem przepisu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie została wykazana.
Również zarzuty dotyczące standardów emisyjnych LZO nie mogą prowadzić do wniosku o rażącym naruszeniu prawa. Decyzja nie pomija tej problematyki, skoro przewiduje obowiązek corocznych pomiarów LZO, sprawdzania dotrzymania standardów emisyjnych w terminie dwóch miesięcy od zakończenia roku bilansowego oraz sporządzania rocznego bilansu masy LZO. Rozwiązania te świadczą o tym, że organ odniósł się do kwestii kontroli emisji, choć zakres przyjętych obowiązków może być oceniany odmiennie przez organ inspekcji ochrony środowiska.
Nie sposób także uznać, że brak szerszego obowiązku monitorowania i ewidencjonowania określonych parametrów eksploatacyjnych sam w sobie stanowi rażące naruszenie prawa. Obowiązki tego rodzaju mieszczą się w zakresie art. 188 ust. 3 p.o.ś., jednak ich konkretyzacja zależy od oceny organu oraz okoliczności danej sprawy. Nieskorzystanie z określonych instrumentów w zakresie postulowanym przez WIOŚ może być rozpatrywane jako kwestia kompletności lub trafności decyzji, lecz nie przesądza automatycznie o oczywistej i kwalifikowanej sprzeczności z prawem.
W konsekwencji Sąd uznał, że przedstawione przez WIOŚ argumenty zmierzają w istocie do zakwestionowania merytorycznej prawidłowości i kompletności decyzji, a nie do wykazania jej oczywistej, kwalifikowanej wadliwości. Nawet jeżeli przyjęty w decyzji zakres parametrów i obowiązków kontrolnych może ograniczać możliwość szczegółowej weryfikacji funkcjonowania instalacji, to okoliczność ta nie jest wystarczająca do przyjęcia, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa musi mieć charakter oczywisty, widoczny bez potrzeby prowadzenia pogłębionej wykładni lub specjalistycznych ustaleń, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Jeżeli chodzi o drugi problem wskazany w skardze to sąd zauważa, że organ formalnie wykonał obowiązek wynikający z art. 188 ust. 2 pkt 3 p.o.ś., albowiem w sentencji decyzji określił maksymalny czas trwania warunków odbiegających od normalnych, wskazując w ust. 8 decyzji limit 350 godzin w roku. Jednocześnie organ przyjął, że moment rozruchu oraz wyłączania instalacji nie charakteryzuje się odrębnymi parametrami w stosunku do normalnej pracy instalacji, wobec czego brak było podstaw do dodatkowego różnicowania tych warunków w treści pozwolenia.
Co prawda organ nie wyjaśnił szczegółowo, dlaczego przyjął właśnie limit 350 godzin rocznie oraz nie dokonał precyzyjnego rozgraniczenia pomiędzy "uzasadnionym technologicznie odstępstwem" od normalnych warunków pracy a zwykłą awarią urządzenia oczyszczającego ale braki te świadczą o niedostatecznym uzasadnieniu rozstrzygnięcia albo o jego nieprecyzyjności, nie prowadzą jednak same przez się do wniosku, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Kwestia tego, czy prowadzący instalację nadużywa niedookreślonych postanowień pozwolenia, należy przede wszystkim do sfery wykonywania decyzji i może rodzić odpowiednie konsekwencje kontrolne lub sankcyjne. Nie stanowi natomiast, takiej wady decyzji, która uzasadniałaby stwierdzenie jej nieważności. Rażące naruszenie prawa można byłoby rozważać przede wszystkim w sytuacji, gdyby organ całkowicie zaniechał określenia w decyzji dopuszczalnego czasu pracy instalacji w warunkach odbiegających od normalnych.
Istotne znaczenie ma również wskazany w sprawie aspekt technologiczny. Z materiału sprawy wynika bowiem, że w przypadku wyłączenia obu stopni oczyszczania, tj. skrubera i adsorbera, instalacje technologiczne ulegają zatrzymaniu. Oznacza to, że ryzyko długotrwałej emisji nieoczyszczonych gazów zostało ograniczone, co dodatkowo przemawia przeciwko przyjęciu, że sama treść decyzji prowadzi do oczywistego i kwalifikowanego naruszenia prawa.
W tym miejscu sąd ponownie zaznacza, że postępowanie nieważnościowe służy ocenie kwalifikowanych wad decyzji istniejących w dacie jej wydania, a nie badaniu późniejszego sposobu wykonywania pozwolenia przez jego adresata. Tym samym materiał dowodowy pochodzący z kontroli WIOŚ z lat 2024–2025, nie może determinować oceny legalności decyzji w postępowaniu nieważnościowym, niezależnie od treści pisma Polskiego Centrum Akredytacji.
Co do trzeciego problemu wskazanego w skardze czyli nie uwzględnienia brzmienia art. 188 ust. 3 pkt 3 i pkt 5 p.o.ś. w treści decyzji Sąd zauważa, że przepis ten jest fakultatywny. Brak nałożenia obowiązków fakultatywnych wynikających z art. 188 ust. 3 p.o.ś. z definicji nie może stanowić rażącego naruszenia prawa.
Jednocześnie należy zauważyć, że organ działając w granicach tzw. uznania administracyjnego racjonalnie wskazał, że dotychczasowe pomiary nie wykazywały przekroczenia limitów zanieczyszczeń w normalnych warunkach pracy i tym samym nie było obowiązku uszczegółowiania pozwolenia. Nie mniej z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Łodzi, po przeanalizowaniu złożonych przez spółkę wyjaśnień z 24 stycznia 2022 r., nie stwierdził potrzeby nałożenia obowiązku, o jaki wnioskował WIOŚ w piśmie z 25 listopada 2021 r., co znalazło odzwierciedlenie w decyzji zmieniającej Nr 2/A/22 z 17 lutego 2022 r. Tym samym nie jest to przeoczenie organu, a jest to świadome, umotywowane rozstrzygnięcie w ramach przepisu fakultatywnego.
Ponadto w decyzji z 17 lutego 2022 r. organ wprowadził nowy obowiązek (ust. 3 pkt 4: "eksploatowania w sposób ciągły instalacji oczyszczającej gazy z Wydziału Ekstruzji i Wydziału Pasków Transmisyjnych"), czyli zareagował na sygnalizowany problem, tylko w formie ogólniejszej niż postulował WIOŚ (bez określania częstotliwości regeneracji, ciśnienia przed skruberem itp.). Jeśli organ dokonał wyboru jednej z możliwych, uzasadnionych ocen w ramach klauzuli uznaniowej, nie można tego kwalifikować jako rażące naruszenie prawa.
Analiza podnoszonych zarzutów wskazuje, że być może były by one skuteczne w postępowaniu zwykłym nie mniej nie mogą one prowadzić do wyeliminowania decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest stwierdzenie nieważności.
Reasumując Sąd stwierdza, że wbrew argumentacji strony skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zasadnie uznało, iż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła zarówno przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak i żadna z pozostałych przesłanek określonych w pkt 1, 3-7 powołanego przepisu, co czyni wniesioną skargę niezasadną.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
MR